Zum Inhalt springen Zur Hauptnavigation springen Zur Fußzeile springen
  • Registrieren
  • Einloggen
  • Language
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Aktuelle Ausgabe
  • Archiv
  • Mitteilungen
  • Über uns
    • Über die Zeitschrift
    • Beitragseinreichung
    • Redaktion
    • Schutz personenbezogener Daten
    • Kontakt
  • Registrieren
  • Einloggen
  • Language:
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Język Polski

Dzieje Najnowsze

„Stary, nieodpowiedni element”. Podoficerowie zawodowi sprzed 1939 roku w ludowym Wojsku Polskim w okresie czystek lat 1948–1949
  • Home
  • /
  • „Stary, nieodpowiedni element”. Podoficerowie zawodowi sprzed 1939 roku w ludowym Wojsku Polskim w okresie czystek lat 1948–1949
  1. Home /
  2. Archiv /
  3. Bd. 57 Nr. 2 (2025) /
  4. Studia i artykuły

„Stary, nieodpowiedni element”. Podoficerowie zawodowi sprzed 1939 roku w ludowym Wojsku Polskim w okresie czystek lat 1948–1949

Autor/innen

  • Tadeusz Kondracki Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN https://orcid.org/0000-0001-5327-5591

DOI:

https://doi.org/10.12775/DN.2025.2.09

Schlagworte

Polska ludowa, podoficerowie zawodowi, ludowe Wojsko Polskie, Departament Personalny Ministerstwa Obrony Narodowej, czystki polityczne

Abstract

Lata 1948–1949 były okresem zaostrzenia polityki czystek personalnych w „ludowym” Wojsku Polskim. Z armii ze względów politycznych usuwano oficerów, których kariery wojskowe rozpoczynały się jeszcze w latach II Rzeczypospolitej. Podobną politykę starano się realizować – tam, gdzie to było możliwe – również w korpusie podoficerów zawodowych. Najdłużej i najliczniej przedwojenne kadry Korpusu Podoficerów Zawodowych utrzymały się w służbie administracji, a zwłaszcza – ze względu na ich, trudną do zastąpienia, fachowość – w Korpusie Morskim Marynarki Wojennej. Plany kontynuowania na dużą skalę czystek politycznych musiały zostać zrewidowane – w związku z rozbudową armii – po wybuchu wojny koreańskiej (w czerwcu 1950 r.).

Autor/innen-Biografie

Tadeusz Kondracki, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN

Tadeusz Kondracki – dr hab., pracownik Zakładu Historii XX w. Instytutu Historii PAN. Autor i współautor ponad 370 publikacji naukowych i popularnonaukowych, w tym około 20 książek. Główne zainteresowania naukowe to: dzieje emigracji polskiej w Wielkiej Brytanii po 1945 r. i historia Wojska Polskiego w latach 1918–1956. Popularyzator historii, głównie dziejów Wojska Polskiego, emigracji polskiej w Wielkiej Brytanii oraz dziejów Warszawy – autor i współautor filmów dokumentalnych oraz programów telewizyjnych o tej tematyce. E-mail: tkond1956@gmail.com.

Literaturhinweise

Źródła archiwalne

Centralne Archiwum Wojskowe Wojskowego Biura Historycznego (Warszawa-Rembertów)

IV.502.1 Zespół Głównego Zarządu Polityczno-Wychowawczego Wojska Polskiego 1945–1949

IV.502.2/A Zespół Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego 1950–1956

IV.507.3/A Zespół Dowództwa Wojsk Lotniczych 1945–1949

Opracowania

Kajetanowicz J., Etapy rozwoju WP w okresie powojennym, w: Wojsko w Polsce „Ludowej”, red. R. Klementowski i in., Wrocław 2014 (Studia i Materiały IPN).

Kierownictwo PPR i PZPR wobec wojska 1944–1956, Dokumenty do dziejów PRL, z. 16, oprac. J. Poksiński, A. Kochański, K. Persak, red. serii A. Paczkowski, Warszawa 2003.

Koliński I., Lotnictwo Polski Ludowej 1944–1947, Warszawa 1987.

Kondracki T., Czystka w kadrze oficerskiej „ludowego” Wojska Polskiego po III Plenum KC PZPR (listopad 1949 r.), w: Społeczeństwo w wojsku, wojsko w społeczeństwie w XIX–XXI wieku, t. 1, red. T. Osiński, P. Orłowski, M. Kruszyński, Dęblin 2024.

Kondracki T., Miejsce podoficerów zawodowych w procesie kształtowania kadry dowódczej ludowego Wojska Polskiego w latach 1945–1950, [w druku].

Kondracki T., Stowarzyszenie Marynarki Wojennej 1945–1992, Gdynia 2003.

Koreś D., Oficerowie II Rzeczypospolitej w wojsku Polski „Ludowej”, w: Wojsko w Polsce „Ludowej”, red. R. Klementowski i in., Wrocław 2014 (Studia i Materiały IPN).

Mała encyklopedia wojskowa, t. 2, wyd. Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1970.

Nalepa E.J., Oficerowie Armii Radzieckiej w Wojsku Polskim 1943–1968, Warszawa 1995.

Olejnik K., Dzieje oręża polskiego, Toruń 2007.

Sobiech J., Polityka władz partyjnych i państwowych wobec Ludowego Wojska Polskiego w latach 1949–1956, Warszawa 2017.

Wieczorkiewicz P.P., Z historii Ludowego Wojska Polskiego w latach 1945–1956, w: P.P. Wieczorkiewicz, Bandera we krwi. Polityka, wojsko, sovietica, Łomianki 2015.

Dzieje Najnowsze

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Veröffentlicht

2025-10-01

Zitationsvorschlag

1.
KONDRACKI, Tadeusz. „Stary, nieodpowiedni element”. Podoficerowie zawodowi sprzed 1939 roku w ludowym Wojsku Polskim w okresie czystek lat 1948–1949. Dzieje Najnowsze. Online. 1 Oktober 2025. Vol. 57, no. 2, pp. 193-210. [Accessed 6 Februar 2026]. DOI 10.12775/DN.2025.2.09.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Bibliografische Angaben herunterladen
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Ausgabe

Bd. 57 Nr. 2 (2025)

Rubrik

Studia i artykuły

Lizenz

Creative-Commons-Lizenz
Dieses Werk steht unter der Lizenz Creative Commons Namensnennung - Keine Bearbeitungen 4.0 International.

Stats

Number of views and downloads: 175
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Autor/innenverzeichnis durchblättern
  • Issue archive

User

User

Aktuelle Ausgabe

  • Atom-Logo
  • RSS2-Logo
  • RSS1-Logo

Informationen

  • Für Leser/innen
  • Für Autor/innen
  • Für Bibliothekar/innen

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Sprache

  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

Polska ludowa, podoficerowie zawodowi, ludowe Wojsko Polskie, Departament Personalny Ministerstwa Obrony Narodowej, czystki polityczne
Aufwärts

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop