Rewolucja odgórna? Kopalnia milionów, czyli historia sojuszu tygodnika „Po Prostu” z aparatczykami z Zakładów Wytwórczych Lamp Elektrycznych im. Róży Luksemburg w Warszawie w 1956 roku
DOI:
https://doi.org/10.12775/DN.2024.1.06Słowa kluczowe
1956, „odwilż”, Warszawa, tygodnik „Po Prostu”, dziennikarze, prasa w 1956 r., Komitet Warszawski PZPR, aparatczycy, frakcje partyjne, natolińczycy, puławianieAbstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie historii publikacji na łamach tygodnika „Po Prostu” głośnego artykułu Włodzimierza Godka i Ryszarda Turskiego, pt. Kopalnia milionów. W okresie „odwilży” prasa była na ogół wrogiem lokalnych aparatczyków, ale ten tekst to efekt współpracy dziennikarzy z aparatczykami powiązanymi z I sekretarzem Komitetu Warszawskiego PZPR Stefanem Staszewskim z frakcji „puławskiej” wymierzonej w przedstawiciela dogmatycznego skrzydła partii (natolińczyka) Juliana Tokarskiego. Niniejszy artykuł przedstawia przepływ idei, która doprowadziła do powstania ruchu rad robotniczych we wrześniu–październiku 1956 r. i sformowania kluczowego elementu programu Października ’56.
Bibliografia
Źródła archiwalne
Archiwum Akt Nowych
Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk
Komitet Centralny PZPR
Archiwum Państwowe w Warszawie (Milanówek)
Komitet Zakładowy PZPR Róża Luksemburg
Źródła drukowane
Djilas M., Nowa klasa wyzyskiwaczy. Analiza systemu komunistycznego, Paryż 1957 (Biblioteka „Kultury”, t. XXVII).
Lange O., O socjaliźmie i gospodarce socjalistycznej, Warszawa 1966.
Protokoły z VI i VII Plenum Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej z 1956 r., oprac. W. Janowski, W. Władyka, Warszawa 2007.
Wiśniowski R., Tam zapomniano o socjalizmie, w: W. Władyka, Na czołówce. Prasa w październiku 1956 roku, Warszawa–Łódź 1989, s. 141–157.
Władyka W., Na czołówce. Prasa w październiku 1956 roku, Warszawa–Łódź 1989.
Prasa
„Nowe Drogi” 1955
„Po Prostu” 1956
Opracowania
Chumiński J., Robotnicy polscy 1945–1956. „Stary” i „nowy” ośrodek przemysłowy na przykładzie Krakowa i Wrocławia, Wrocław 2015.
Codogni P., Rok 1956, Warszawa 2006.
Jarosz D., Notatka o sytuacji w Nowej Hucie z października 1955 roku, „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały” 1996, t. II, s. 309–330.
Kaliński J., System decyzyjny w sferze gospodarczej, w: Centrum władzy w Polsce 1948–1970, red. A. Paczkowski, Warszawa 2003, s. 81–94.
Krężołek E., „Na peryferiach…” Rola prasy w październiku 1956 roku (na przykładzie województwa kieleckiego), „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały” 2014, t. XII, s. 205–217.
Mołdawa T., Ludzie władzy 1944–1991. Władze państwowe i polityczne Polski według stanu na dzień 28 II 1991, Warszawa 1991.
Rafalska D., Między marzeniami a rzeczywistością. Tygodnik „Po prostu” wobec głównych problemów społecznych i politycznych Polski w latach 1955–1957, Warszawa 2008.
Sasanka P., Historia walki na dwa fronty. Władza – prasa – dziennikarze 1953–1955/1956, „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały” 2018, t. 16, 85–137.
Sasanka P., Władza – prasa – dziennikarze między XX zjazdem KPZR a Październikiem 1956 r., w: Nie tylko „Po prostu”. Prasa polska w dobie odwilży 1955–1958, red. M. Przeperski, P. Sasanka, Warszawa 2019, s. 34–97.
Skalimowski A., Sigalin. Towarzysz odbudowy, Wołowiec 2018.
Tymiński M., Partyjni agenci. Analiza instytucjonalna działalności lokalnych instancji PZPR w przemyśle (1949–1955), Warszawa 2011.
Zawistowski A., Kombinat. Dzieje Zambrowskich Zakładów Przemysłu Bawełnianego – wielkiej inwestycji planu sześcioletniego, Warszawa 2009.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2024 Paweł Sasanka
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 251
Liczba cytowań: 0
