Znaczenie retoryki Chryzostoma: wykorzystanie emocji w 'Komentarzu do Psalmów'

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest pokazanie nieprzemijającej nowatorskości stylu retorycznego św. Jana Chryzostoma poprzez podkreślenie dominacji strategii patosu – czyli odwoływania się do emocji – w jego kazaniach, a w szczególności poprzez bezpośrednie zwracanie się do słuchaczy, stosowanie retorycznych pytań i sztukę opowiadania historii, która jest obecnie często wykorzystywana w działaniach perswazyjnych. W pierwszej części przedstawiono kontekst twórczości Chryzostoma i jego umiejętnego wykorzystania ethos, logos i pathos. Następnie dokonano przeglądu tekstu jego najsłynniejszych homilii dotyczących Starego Testamentu: komentarza do Psałterza. Zastosowano metodologię analizy treści, wykorzystując program do analizy jakościowej MAXQDA. Wyniki pokazują kazanie, w którym dominuje retoryczna strategia patosu jako środek do dotarcia do serc słuchaczy i skłonienia ich do praktykowania życia chrześcijańskiego. Wnioskiem jest, że obecne kierunki retoryki perswazyjnej można rozpoznać w stylu retorycznym tego Ojca Kościoła, co podkreśla trwałą aktualność jego stylu jako wytycznej dla głoszenia kazań na przestrzeni wieków.