Od miejsc pamięci narodowej do miejsc żywej pamięci – implikacje dla andragogiki

Kinga Majchrzak

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/RA.2013.019

Abstrakt


Rozumienie miejsc pamięci w tym tekście wykracza poza wytwory kultury materialnej. Jego osnową są wartości transcendentalne, uniwersalne. Zaakcentowano w nim wielowymiarowość miejsc żywej pamięci, które dzięki swojej złożonej istocie mogą być zarówno obszarem edukacji formalnej, nieformalnej, jaki i pozaformalnej, edukacji skierowanej nie tylko do dzieci, ale także osób dorosłych. W artykule ukazano, że symboliczna natura miejsc żywej pamięci może stać się inspiracją do autorefleksji, impulsem do dalszych poszukiwań i samowychowania, które nabiera szczególnego znaczenia w postmodernistycznym świecie. Zaznaczono, że powodem rozwijania perspektywy edukacji opartej na miejscach pamięci jest skuteczne dostarczenie za jej pomocą wiedzy i doświadczenia potrzebnego do aktywnego uczestnictwa w procesie demokratycznym, możliwość wykorzystania jej na potrzeby edukacji obywatelskiej i ekologicznej. A zatem pedagogika miejsca cechuje się także społecznym ukierunkowaniem. Podkreślono, że cele i praktyka edukacji zorientowanej na miejsca żywej pamięci może być powiązana z uczeniem się eksperymentalnym, uczeniem problemowym, uczeniem się kontekstualnym, uczeniem się w działaniu, uczeniem się przez biografie miejsca, edukacją demokratyczną, edukacją multikulturalną, edukacją zorientowaną na wspólnotę lokalną oraz z inni nurtami dotyczącymi kontekstu i wartości uczenia się specyficznych miejsc, a także pielęgnowania ich, tak jak i wspólnot lokalnych czy regionów.


Słowa kluczowe


pomnik; miejsca pamięci; Pierre Nora; potencjał edukacyjny; edukacja

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Ankersmit F. R. (2004), Narracja, reprezentacja, doświadczenie. Studia z teorii historiografii, Kraków.

Grunewald D. A. (2003), The Best of Both Worlds: A Critical Pedagogy of Place, “Educational Researcher”, No. 4.

Hudzik P. J., Mizińska J. (red.) (1997), Pamięć. Miejsce. Obecność. Współczesna refleksja nad kulturą i ich implikacje pedagogiczne, Lublin.

Kapralski S. (2010), Pamięć, przestrzeń, tożsamość [w:] Kapralski S. (red.), Pamięć, przestrzeń, tożsamość, Warszawa.

Kończal K. (2007), Polsko niemieckie-miejsca pamięci, „Borussia. Kultura. Historia. Literatura”, nr 41(41).

Majchrzak K. (2013), Gra miejsca „Studenci UMK wobec miejsc (nie)pamięci”, „Dyskursy Młodych Andragogów”, t. 14, Zielona Góra.

Majchrzak K. (2012), Places of Remembrance in Citizenship Education, “Journal of Education Culture and Society”, No. 1.

Malewski M. (2010), Od nauczania do uczenia się. O paradygmatycznej zmianie w andragogice, Wrocław.

Melosik Z. (2001), Kultura instant – paradoksy pop-tożsamości [w:] Nalaskowski A., Rubacha K. (red.) Pedagogika u progu trzeciego tysiąclecia, Toruń.

Musiał Ł. (2011), O złej pamięci i dobrym zapominaniu, „Borussia. Kultura. Historia. Literatura”, nr 49.

Nora P. (2001), Czas pamięci, „Res Publica Nowa”, nr 7.

Nora P. (2009), Między pamięcią i historią: Les lieux de Memoire, „Tytuł Roboczy. Archiwum”,

nr 2.

Nora P. (2007), W poszukiwaniu europejskich miejsc pamięci, „Borussia. Kultura. Historia. Literatura”, nr 41.

Pinkiewicz-Gara B. (2009), Twierdza kłodzka – miejsce pamięci [w:] S. Roszak, M. Strzelecka, A. Wieczorek (red.), Miejsca pamięci w edukacji historycznej, Toruń.

Roszak S. (2009), O miejscach pamięci [w:] Roszak S., M. Strzelecka, A. Wieczorek (red.), Miejsca pamięci w edukacji historycznej, Toruń.

Szpociński A. (2008), Miejsca pamięci (lieux de memoire), „Teksty Drugie”, nr 4.

Traba R. (2009), Historia wzajemnych oddziaływań (Beziehungsgeschichte) i konstrukcja „miejsc żywej pamięci” (lieux de memoire)? Przypadek Polski i Niemiec [w:] Noga Z., Wessel Schulze M. (red.), Pamięć Polska, pamięć Niemiecka od XIX do XX wieku. Wybrane problemy, Toruń.

Traba R. (2007), Polifonia pamięci, „Borussia. Kultura. Historia. Literatura”, nr 41, s. 20–21.

Unger P. (2009), Tradycja też jest miejscem pamięci, [w:] Roszak S., Strzelecka M., Wieczorek A. (red.), Miejsca pamięci w edukacji historycznej, Toruń.








ISSN 1429-186X (print)
ISSN 2391-7571 (online)

Partnerzy platformy czasopism