Etyka publikacyjna (COPE)
Wersja z dnia: 10 lipca 2026 r.
Ostatni przegląd zgodności z wytycznymi COPE: 10 lipca 2026 r.
„Studia z Historii Filozofii” stosują zasady etyki publikacyjnej zgodne z COPE Core Practices oraz – w sprawach szczegółowych – z odpowiednimi wytycznymi i diagramami postępowania Committee on Publication Ethics (COPE). Zasady te dotyczą autorów, recenzentów, redaktorów, członków organów czasopisma oraz wydawcy i mają zastosowanie zarówno przed publikacją, jak i po publikacji artykułu. Oto najważniejsze oczekiwania stawiane wobec redaktorów, recenzentów i autorów a także szczegółowe procedury stosowane w czasopiśmie.
1. OBOWIĄZKI REDAKTORA
Postępować w sposób uczciwy, obiektywny i sprawiedliwy, realizując oczekiwane obowiązki, bez dyskryminacji ze względu na płeć, orientację seksualną, przekonania religijne lub polityczne, pochodzenie etniczne lub geograficzne autorów.
Rozpatrywać zgłoszone do publikacji teksty wyłącznie na podstawie ich naukowej wartości (bez uwzględnienia ich ewentualnych walorów komercyjnych).
Przyjmować i opracowywać nadesłane teksty zgodnie z przyjętymi i upublicznionymi procedurami, a w przypadku skarg dotyczących standardów etycznych lub konfliktów interesów – postępować stosownie do danego przypadku, zgodnie z procedurami.
Zapewnić autorom możliwość odpowiedzi na wszelkie merytoryczne zarzuty. Ewentualne skargi rozpatrywać niezależnie od tego, kiedy została wydana pierwotna publikacja i zachowywać dokumentację związaną z takimi skargami.
Redakcja ponosi pełną odpowiedzialność i prawo do odrzucania lub akceptowania artykułu. Po wykryciu ewentualnych błędów ma prawo do publikacji korekty lub wycofania tekstu.
„Studia z Historii Filozofii” wdrażają zasady rzetelności w publikacjach naukowych oraz procedury wykrywania przypadków nierzetelności naukowej, zwłaszcza plagiatów oraz „ghostwriting” i „guest authorship”. Korzystamy przy tym z pomocy CrossCheck (iThenticate) oraz polskich programów antyplagiatowych (np. „Osa”).
Przypadki wykrycia poważnej nierzetelności naukowej (plagiatów oraz przypadków „ghostwriting” i „guest authororship”) zostaną ujawnione, a odpowiednie instytucje zostaną powiadomione o naruszeniu praw autorskich.
Wydawca czasopisma „Studia z Historii Filozofii” wprowadził procedury mające na celu zwalczanie zjawiska „ghostwriting” i „guest authororship”. Wszyscy autorzy muszą wypełnić i podpisać deklarację dotyczącą „ghostwriting” i „guest authororship”.
Zawsze jesteśmy gotowi publikować poprawki i wyjaśnienia, a w razie potrzeby – wycofać tekst i opublikować przeprosiny.
2. OBOWIĄZKI RECENZENTÓW
Usprawnić proces podejmowania decyzji, a także poprawić jakość opublikowanego tekstu, przeglądając rękopis w sposób obiektywny, w optymalnym czasie. Ocena powinna być obiektywna.
Należy zachować poufność informacji dostarczonych przez redaktora lub autora. Nie zachowywać ani nie kopiować rękopisu.
Należy powiadomić redaktora o wszelkich opublikowanych lub złożonych do druku treściach, które są istotnie podobne do zawartych w recenzowanym tekście.
Recenzent powinien mieć świadomość potencjalnych konfliktów interesów (powiązań finansowych, instytucjonalnych, wynikających ze współpracujący przy tych samych projektach lub innych związków między recenzentem a autorem) i powinien ostrzegać o takiej sytuacji redaktora, a w razie konieczności wycofać się z oceny przesłanego tekstu.
Recenzenci powinni zwrócić uwagę na opublikowane prace, które nie są jeszcze cytowane. Informacje o recenzowanych artykułach należy traktować jako poufne.
3. OBOWIĄZKI AUTORÓW
Wszyscy autorzy zobowiązują się do uczestniczenia w procesie wzajemnej weryfikacji.
Autor powinien zachować dokładny zapis danych związanych z dostarczonym rękopisem, a także udostępnić te dane na uzasadniony wniosek redakcji.
W uzasadnionych przypadkach i tam, gdzie jest to dozwolone przez pracodawcę, instytucję finansującą i inne zainteresowane osoby mające prawo wolno zdeponować dane w odpowiednim repozytorium lub miejscu przechowywania, w celu wymiany i dalszego wykorzystania ich przez inne osoby.
Autor podpisuje formularz umowy licencyjnej i deklarację autora, co stanowi stwierdzenie, że wszystkie dane zawarte w artykule są prawdziwe i autentyczne. Autor potwierdza, że przesłany rękopis nie został przekazany do publikacji w innym miejscu.
Autor deklaruje, które fragmenty tekstu pokrywają się z opublikowanymi lub złożonymi przez niego do publikacji innymi tekstami (wskazuje i cytuje te źródła). Dostarcza redaktorowi kopię rękopisu, który może zawierać pokrywające się lub ściśle powiązane treści, aby potwierdzić, że wszystkie prace w dostarczonym rękopisie są oryginalne i wskazują lub cytują treść odtwarzaną z innych źródeł.
Autor dostarcza zgodę na odtworzenie treści pochodzących z innych źródeł (w szczególności dotyczy to przekładów).
4. SZCZEGÓŁOWE PROCEDURY STOSOWANE W „STUDIACH Z HISTORII FILOZOFII”
Podejrzenia naruszenia etyki publikacyjnej
Każda osoba może zgłosić Redakcji uzasadnione podejrzenie naruszenia zasad etyki publikacyjnej dotyczące tekstu zgłoszonego, opublikowanego, procesu recenzyjnego lub postępowania członka zespołu redakcyjnego. Zgłoszenia należy kierować na adres: szhf@umk.pl
Zgłoszenie powinno, w miarę możliwości, wskazywać przedmiot zarzutu i dostępne dowody. Redakcja przyjmuje również zgłoszenia anonimowe, jeżeli zawierają informacje pozwalające na ich rzeczową weryfikację.
Postępowanie obejmuje:
- wstępną ocenę wiarygodności zgłoszenia przez redaktora naczelnego lub wyznaczonego redaktora;
- wyłączenie z postępowania każdej osoby pozostającej w konflikcie interesów;
- umożliwienie osobie, której dotyczy zarzut, przedstawienia stanowiska;
- analizę dostępnych materiałów i – w razie potrzeby – konsultację z niezależnym ekspertem;
- podjęcie odpowiednich działań, w szczególności odrzucenie tekstu, korektę, opublikowanie noty redakcyjnej, wyrażenie zaniepokojenia lub wycofanie publikacji.
Jeżeli wyjaśnienie sprawy wymaga ustaleń wykraczających poza kompetencje czasopisma, Redakcja może zwrócić się do właściwej instytucji naukowej, pracodawcy autora, jednostki finansującej lub innego czasopisma. Postępowanie prowadzone jest poufnie, bezstronnie i zgodnie z właściwymi wytycznymi COPE.
Skargi i odwołania
Autor może odwołać się od decyzji redakcyjnej, jeżeli uważa, że decyzja została podjęta w wyniku istotnego błędu proceduralnego lub oczywistego błędnego odczytania treści artykułu albo recenzji. Odwołanie należy złożyć na adres: szhf@umk.plw terminie 30 dni od otrzymania decyzji, wskazując konkretne podstawy odwołania.
Odwołanie rozpatruje redaktor naczelny, o ile nie uczestniczył bezpośrednio w kwestionowanej decyzji lub nie pozostaje w konflikcie interesów. W takim przypadku sprawę rozpatruje inny wyznaczony członek Redakcji albo niezależny ekspert. Decyzja podjęta po rozpatrzeniu odwołania jest ostateczna.
Skargi dotyczące postępowania Redakcji, recenzentów, członków Rady Naukowej lub wydawcy można kierować na adres: szhf@umk.pl. Skarga nie jest rozpatrywana przez osobę, której bezpośrednio dotyczy. W razie skargi na redaktora naczelnego sprawę przekazuje się do rozpatrzenia wyznaczonemu niezależnemu członkowi Redakcji, przedstawicielowi wydawcy lub niezależnemu ekspertowi.
Redakcja potwierdza otrzymanie skargi lub odwołania i dąży do ich rozpatrzenia bez zbędnej zwłoki, zgodnie z zasadami COPE.
Konflikt interesów
Konflikt interesów oznacza każdą relację osobistą, zawodową, naukową, instytucjonalną, finansową lub inną okoliczność, która może wpływać albo może być racjonalnie postrzegana jako wpływająca na bezstronność oceny, recenzji lub decyzji publikacyjnej.
Autorzy są zobowiązani ujawnić wszelkie istotne konflikty interesów oraz źródła finansowania badań.
Recenzenci nie podejmują się recenzji, jeżeli istnieją okoliczności mogące podważać ich bezstronność; powinni niezwłocznie poinformować o nich Redakcję.
Redaktorzy wyłączają się z prowadzenia postępowania dotyczącego tekstu, jeżeli pozostają z autorem w relacji osobistej, bliskiej współpracy naukowej, bezpośredniej zależności służbowej albo w innym konflikcie mogącym podważać bezstronność decyzji. Tekst zostaje wówczas powierzony innemu redaktorowi.
Teksty autorstwa członków Redakcji lub organów czasopisma podlegają takim samym zasadom recenzji jak inne zgłoszenia; autor nie ma dostępu do procesu wyboru recenzentów ani podejmowania decyzji dotyczących własnego tekstu.
Jeżeli konflikt interesów zostanie ujawniony po publikacji, Redakcja ocenia jego znaczenie i, zależnie od okoliczności, publikuje korektę, notę redakcyjną, informację o konflikcie albo podejmuje inne działania zgodne z wytycznymi COPE.
Autorstwo i współautorstwo
Jako autor może zostać wskazana wyłącznie osoba, która wniosła istotny wkład intelektualny w koncepcję, argumentację, analizę, opracowanie źródeł lub przygotowanie tekstu oraz akceptuje jego ostateczną wersję i bierze odpowiedzialność za własny wkład.
Osoby, których udział nie spełnia kryteriów autorstwa, powinny zostać wymienione w podziękowaniach, za ich zgodą.
W przypadku tekstów współautorskich autor korespondencyjny potwierdza zgodę wszystkich współautorów na zgłoszenie i publikację oraz ujawnia ich wkład.
Zmiana listy autorów po przesłaniu tekstu wymaga pisemnego uzasadnienia i zgody wszystkich dotychczasowych oraz proponowanych autorów. Po publikacji zmiana autorstwa jest dokonywana jedynie w wyjątkowych, należycie udokumentowanych przypadkach i wymaga opublikowania odpowiedniej korekty.
Redakcja nie rozstrzyga sporów o faktyczny wkład badawczy, jeżeli wymagają one postępowania dowodowego wykraczającego poza kompetencje czasopisma; w takim przypadku może zwrócić się o wyjaśnienie do właściwej instytucji naukowej.
Dane, źródła i materiały badawcze
Ze względu na profil czasopisma pojęcie materiałów badawczych obejmuje, zależnie od charakteru artykułu, m.in. dane empiryczne, korpusy tekstów, materiały archiwalne, transkrypcje, zestawienia źródłowe, kod komputerowy, materiały ilustracyjne oraz inne zasoby stanowiące podstawę przedstawionych ustaleń.
Autor powinien opisać źródła i materiały w sposób umożliwiający weryfikację argumentacji w zakresie właściwym dla badań filozoficznych i historycznofilozoficznych.
Jeżeli artykuł opiera się na odrębnym zbiorze danych lub materiałach możliwych do udostępnienia, Redakcja zachęca do ich zdeponowania w wiarygodnym repozytorium i wskazania miejsca dostępu. Jeżeli udostępnienie nie jest możliwe z powodów prawnych, etycznych, archiwalnych lub związanych z ochroną danych, autor powinien poinformować o ograniczeniu.
Na uzasadniony wniosek Redakcji autor powinien udostępnić materiały konieczne do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących rzetelności publikacji, o ile nie sprzeciwiają się temu ograniczenia prawne lub etyczne.
W przypadku stwierdzenia podejrzenia fabrykacji, falsyfikacji lub nierzetelnego przedstawienia danych i materiałów Redakcja postępuje zgodnie z właściwymi wytycznymi COPE.
Etyczny nadzór nad badaniami
Autorzy są zobowiązani do prowadzenia badań zgodnie z obowiązującymi normami etycznymi i prawnymi właściwymi dla danego rodzaju badań.
Jeżeli artykuł przedstawia wyniki badań z udziałem ludzi, wykorzystuje niepubliczne dane osobowe, wywiady, świadectwa lub inne materiały wymagające zgody uczestników albo zgody właściwej komisji etycznej, autor powinien wskazać sposób spełnienia odpowiednich wymogów etycznych i prawnych.
Informacje pozwalające na identyfikację osób nie mogą być publikowane bez odpowiedniej podstawy prawnej lub wymaganej zgody.
W badaniach historycznych i archiwalnych autorzy powinni respektować obowiązujące zasady dostępu do zbiorów, ochrony danych, praw autorskich oraz uzasadnione wymogi poufności.
Redakcja może zażądać dodatkowych wyjaśnień lub dokumentów, jeżeli powstaną uzasadnione wątpliwości dotyczące etycznego charakteru badań.
Korekty i działania po publikacji
Redakcja dąży do zachowania integralności opublikowanego dorobku naukowego. Po publikacji może zastosować następujące formy działania:
- Korekta – gdy błąd wpływa na precyzję lub interpretację tekstu, ale nie podważa zasadniczych wyników lub argumentacji. Korekta jest publikowana jako odrębnie oznaczony dokument i powiązana z artykułem.
- Nota redakcyjna – gdy konieczne jest wyjaśnienie istotnej kwestii dotyczącej procesu publikacyjnego lub treści artykułu.
- Wyrażenie zaniepokojenia – gdy istnieją poważne, wiarygodne wątpliwości dotyczące rzetelności publikacji, lecz postępowanie wyjaśniające nie zostało zakończone albo jego wynik pozostaje niepewny.
- Wycofanie publikacji – gdy istnieją wiarygodne dowody, że ustalenia lub istotna część treści są niewiarygodne wskutek poważnego błędu lub nierzetelności, doszło do plagiatu, publikacji redundantnej, nieetycznego badania albo innego naruszenia uzasadniającego wycofanie tekstu.
Informacja o korekcie, wyrażeniu zaniepokojenia lub wycofaniu jest publiczna, jednoznacznie oznaczona i powiązana z pierwotnym artykułem. Wycofany artykuł pozostaje dostępny jako część rekordu naukowego, lecz zostaje wyraźnie oznaczony jako wycofany. Nota o wycofaniu wskazuje przyczynę oraz podmiot podejmujący decyzję, z poszanowaniem wymogów prawnych.
Decyzje podejmowane są zgodnie z aktualnymi wytycznymi COPE.
Dyskusja postpublikacyjna
Redakcja przyjmuje merytoryczne polemiki, komentarze i listy dotyczące artykułów opublikowanych w czasopiśmie. Materiały te mogą zostać poddane ocenie redakcyjnej lub recenzyjnej odpowiedniej do ich charakteru. Autor publikacji, której dotyczy polemika, może otrzymać możliwość udzielenia odpowiedzi.
Redakcja rozpatruje również uzasadnione informacje o błędach i problemach etycznych zgłaszane po publikacji, niezależnie od tego, czy zgłaszający zamierza opublikować formalną polemikę.
Archiwizacja cyfrowa
Treści czasopisma są przechowywane i zabezpieczane w ramach infrastruktury Akademickiej Platformy Czasopism UMK. Uczelniane Centrum Informatyczne UMK wykonuje zapasowe kopie serwera.Celem procedury jest zapewnienie trwałego dostępu do opublikowanych materiałów również w przypadku awarii lub zaprzestania bieżącej publikacji.
Numery tematyczne i teksty członków redakcji
Wszystkie artykuły naukowe publikowane w numerach tematycznych podlegają tym samym zasadom oceny merytorycznej, etycznej i recenzyjnej jak artykuły w numerach regularnych.
Redaktor gościnny nie może podejmować decyzji dotyczącej własnego artykułu ani tekstu, w odniesieniu do którego pozostaje w konflikcie interesów. Postępowanie takie przejmuje niezależny członek Redakcji.
Artykuły autorstwa redaktora naczelnego, członków Redakcji, Rady Naukowej lub redaktorów numeru tematycznego są procedowane bez udziału autora w wyborze recenzentów, dostępie do poufnej części procesu i podejmowaniu decyzji.
Narzędzia generatywnej sztucznej inteligencji
Systemy generatywnej sztucznej inteligencji nie mogą być wskazywane jako autorzy ani współautorzy publikacji.
Autor ponosi pełną odpowiedzialność za treść zgłoszonego tekstu, poprawność cytowań, rzetelność argumentacji i brak naruszeń praw osób trzecich. Istotne wykorzystanie narzędzi generatywnej AI przy przygotowaniu tekstu, przekładzie, analizie materiału lub tworzeniu treści powinno zostać ujawnione w sposób odpowiedni do charakteru zastosowania. Rutynowe użycie narzędzi do korekty językowej lub technicznej nie wymaga odrębnego ujawnienia, o ile nie prowadzi do generowania istotnej części treści naukowej.
Recenzenci i redaktorzy nie mogą przekazywać poufnych, nieopublikowanych manuskryptów do zewnętrznych systemów generatywnej AI, jeżeli mogłoby to naruszyć poufność, prawa autora lub zasady ochrony danych.
