Person and Nothingness. The Question of Freedom According to John Paul II and Jean-Paul Sartre

Michał Koza

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/szhf.2018.007

Abstract


The paper concerns a comparison of concepts of freedom from personalist (Karol Wojtyła’s philosophy) and existentialist discourses (represented by Jean-Paul Sartre). It aims to show their common places and differences, as well as to place them in a wider context of transformation of the Western thought. The comparison enables to see, how the Christian philosophy of Person and Act’s author, as well as radical project of French philosopher takepart in the crisis of the reflection on subjectivity. It reveals a weakening of traditional anthropology in the Wojtyła’s thought, which includes elements stressing self-creative role of an individual, a priority of existential projects over preexisting (natural, social, supernatural) schemes, and a hermeneutical relation with the world. On the other hand, one could see also how metaphysical model, based on binary oppositions, affects Sartre, who aimed to erase the idea of a substantial subjectivity from his thought.


Keywords


freedom; personalism; existentialism; Christianity; ethics; Karol Wojtyła; Jean-Paul Sartre; weak thought

Full Text:

PDF (Polish)

References


Karol Wojtyła / Jan Paweł II – dzieła:

Jan Paweł II, Pamięć i tożsamość, Kraków 2005.

Jan Paweł II, Przekroczyć próg nadziei, Kraków 2006.

Jan Paweł II, Veritatis splendor, [w:] Encykliki Ojca Świętego Jana Pawła II, Kraków 2003, s. 703–838.

Jan Paweł II, Warszawa, 9 czerwca 1991 r. – Homilia w czasie Mszy św. Beatyfikacyjnej ojca Rafała Chylińskiego, [w:] Homilie i przemówienia z pielgrzymek: Europa, Cz. 1: Polska, red. Paweł Ptasznik i in., Kraków 2008, s. 571–575 (Dzieła zebrane, t. IX).

Jan Paweł II, Wolność, wyb. cytatów Tomasz Gołąb, Warszawa 2008.

Wojtyła K., Elementarz etyczny, [w:] „Aby Chrystus się nami posługiwał”, wyb. i układ Józefa Hennelowa, Kraków 2009, s. 138–192.

Wojtyła K., Natura ludzka jako podstawa formacji etycznej, [w:] „Aby Chrystus się nami posługiwał”, wyb. i układ Józefa Hennelowa, Kraków 2009, s. 455–460.

Wojtyła K., Miłość i odpowiedzialność, red. Tadeusz Styczeń, Jerzy W. Gałkowski, Adam Rodziński, Andrzej Szostek, Lublin 2001.

Wojtyła K., Osoba i czyn, [w:] Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, red. Tadeusz Styczeń, Wojciech Chudy, Jerzy W. Gałkowski, Adam Rodziński, Andrzej Szostek, Lublin 2000, s. 43–344.

Wojtyła K., Osoba: podmiot i wspólnota, [w:] Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, red. Tadeusz Styczeń, Wojciech Chudy, Jerzy W. Gałkowski, Adam Rodziński, Andrzej Szostek, Lublin 2000, s. 371–414.

Wojtyła K., Podmiotowość i „to, co nieredukowalne” w człowieku”, [w:] Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, red. Tadeusz Styczeń, Wojciech Chudy, Jerzy W. Gałkowski, Adam Rodziński, Andrzej Szostek, Lublin 2000, s. 433–443.

Wojtyła K., Uczestnictwo czy alienacja?, [w:] Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, red. Tadeusz Styczeń, Wojciech Chudy, Jerzy W. Gałkowski, Adam Rodziński, Andrzej Szostek, Lublin 2000, s. 446–461.

Jean-Paul Sartre – dzieła:

Sartre J.-P., Byt i nicość. Zarys ontologii fenomenologicznej, przeł. Jan Kiełbasa, Piotr Mróz, Rafał Abramciów, Remigiusz Ryziński, Paulina Małochleb, Kraków 2007.

Sartre J.-P., Egzystencjalizm jest humanizmem, przeł. Janusz Krajewski, Warszawa 1998.

Pozostałe:

Galarowicz J., Blask godności. O etyce Karola Wojtyły i nie tylko, Kęty 2005.

Galarowicz J., Człowiek jest osobą: podstawy antropologii filozoficznej Karola Wojtyły, Kraków 1994.

Galarowicz J., Paradoks egzystencji etycznej. Inspiracje: Ingarden – Wojtyła – Tischner, Kraków 2009.

Kupczak J. OP, Destined for Liberty. The Human Person in the Philosophy of Karol Wojtyła/John Paul II, Washington D.C. 2000.

Mounier E., Perspektywy egzystencjalistyczne i perspektywy chrześcijańskie, [w:] Emmanuel Mounier, Wprowadzenie do egzystencjalizmów oraz wybór innych prac, przeł. Ewa Krasnowolska, Kraków 1964.

Possenti V., Filozofia i wiara, przeł. Katarzyna Kubis, Kraków 2004, s. 24

Półtawski A., Fenomenologia i patologia wolności. Henri Ey i Karol Wojtyła, „Kwartalnik Filozoficzny”, red. Władysław Stróżewski, t. XXXVIII, 2010, z. 2, s. 25–38.

Sarnowski S., Zmierzch absolutu? Z problemów filozofii chrześcijańskiej i egzystencjalistycznej, Warszawa 1974.

Tischner J., Filozofia dialogu, Kraków 2001.

Tischner J., Myślenie według wartości, Kraków 1994

Tischner J., Spór o istnienie człowieka, Kraków 2001.

Warnock M., Egzystencjalizm, przeł. Monika Michowicz, Warszawa 2005.

Węglarczyk K., Paradoksy wolności w myśli Jana Pawła II, [źródło internetowe:] http://www.teologiapolityczna.pl/index.php? option=com_content& task=view& id=809&Itemid=113.

Wilk R. K., Metodologia antropologii filozoficznej Karola Wojtyły, „Kwartalnik Filozoficzny”, red. Władysław Stróżewski, t. XXXVIII, 2010, z. 2, s. 39–61.






Partnerzy platformy czasopism