Zagraniczne echa wyborów do Sejmu PRL z 20 stycznia 1957 roku

Robert Skobelski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SDR.2015.2.04

Abstrakt


Tekst traktuje o zagranicznych echach wyborów sejmowych w PRL z 1957 roku. W bloku wschodnim kampania wyborcza i same wybory budziły niepokój, ponieważ pojmowano je jako ciąg dalszy przemian polskiego Października. Stąd też, pozytywne dla władz z Warszawy wyniki głosowania, przyjęto z widoczną ulgą, podkreślając wagę wyborczego sukcesu PZPR. Inaczej wybory sejmowe w PRL interpretowano w innych państwach komunistycznych – Jugosławii i Chinach, dla których najistotniejsze w tym kontekście były własne interesy polityczne. Z kolei główne państwa Zachodu odbierały wydarzenia 1956 r. w Polsce, w tym wybory, przez głębszy pryzmat ówczesnych stosunków z blokiem wschodnim. Wyniki polskiego głosowania tłumaczono w kategoriach możliwości uzyskania większego marginesu swobody w relacjach PRL z ZSRR.

The article discusses the foreign echoes of the parliamentary elections in the Polish People’s Republic in 1957. The electoral campaign and the elections themselves aroused concern throughout the Eastern Bloc, as they were interpreted as a continuation of the Polish October Revolution. The outcome of the vote, which proved satisfying for the authorities in Warsaw, was received with obvious relief; the importance of the electoral success of the Polish United Workers’ Party was strongly emphasised. But some communist governments, namely those of Yugoslavia and China, demonstrated a different attitude, as they interpreted these results in the light of their own political interests. At the same time, major Western countries perceived the Polish events of 1956, including the elections, in a wider context of current relations with the Eastern Bloc. The results of the vote were cited as an opportunity for Poland to obtain a greater margin of liberty in its cooperation with the USSR.

Słowa kluczowe


wybory parlamentarne 1957; PRL; kampania wyborcza; stosunki międzynarodowe; october elections 1957 in Poland; polish parliament; election campaign in Poland; international relations

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Centrum władzy Protokoły posiedzeń kierownictwa PZPR. Wybór z lat 1949‑1970, „Dokumenty do dziejów PRL”, oprac. A. Dudek, A. Kochański, K. Persak, Warszawa 2000, z. 13.

Deighton A., Brytyjskie reakcje na wydarzenia w Polsce w okresie od czerwca do listopada 1956 r., [w:] Polski Październik 1956 w polityce światowej, red. J. Rowiński, Warszawa 2006.

Dokumenty programowe polskiego ruchu robotniczego 1878‑1984, red. N. Kołomejczyk, B. Syzdek, Warszawa 1986.

Dziak W. J., Albania między Belgradem, Moskwą i Pekinem, Warszawa 1991.

Dzieje Sejmu Polskiego, Warszawa 2011.

Friszke A., Polska. Losy państwa i narodu 1939‑1989, Warszawa 2003.

Historia sejmu polskiego, t. III: Polska Ludowa, red. A. Ajnenkiel, Warszawa 1989.

Kampania wyborcza i wybory do Sejmu 20 stycznia 1957, wybór, wstęp i opracowanie P. Machcewicz, Warszawa 2000.

Korzon A., Pierwszy Raport Ambasadora PRL w Moskwie Tadeusza Gedego (1957 r.), „Dzieje Najnowsze” 1999, nr 4.

Kraczkowski R., Sejm w okresie PRL, [w:] Dzieje Sejmu Polskiego, Warszawa 2011.

Kula M., Paryż, Londyn i Waszyngton patrzą na Październik 1956 r. w Polsce, Warszawa 1992.

Kupiecki R., NATO wobec wydarzeń października 1956 r. w Polsce, [w:] Polski Październik 1956 w polityce światowej, red. J. Rowiński, Warszawa 2006.

Kupiecki R., Polska lat pięćdziesiątych w raportach zachodnich organizacji polityczno‑wojskowych, [w:] Niepiękny wiek XX, red. B. Brzostek, J. Eisler, D. Jarosz, K. Kosiński, T. Wolsza, Warszawa 2010.

Labor E., Der Rapacki – Plan und die DDR. Die Entspannungsvision des polnischen Au.enministers Adam Rapacki und die deutschlandpolitischen Ambitionen der SED‑Fuhrung in den funfziger und sechziger Jahren, Berlin 2003.

Łoś R., Polska‑ZSRR 1956, Łodź 1999.

Machcewicz P., Emigracja w polityce międzynarodowej, Warszawa 1999.

Machcewicz P., „Monachijska menażeria”. Walka z Radiem Wolna Europa 1950‑1989, Warszawa 2007.

Mania A., The National Security Council i amerykańska polityka wobec Europy Wschodniej 1945‑1960, Kraków 1994.

Mażewski L., Dyskusja na temat reformy ustroju Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1956‑1957, „Czasopismo Prawno‑Historyczne” 2010, z. 1.

Mołdawa T., Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, [w:] Historia sejmu polskiego, t. III: Polska Ludowa, red. A. Ajnenkiel, Warszawa 1989.

Nowak‑Jeziorański J., Polska z oddali. Wspomnienia, t. II: 1956‑1976, Kraków 1992.

Pasztor M., Między Paryżem, Warszawą a Moskwą. Polityczne uwarunkowania stosunków polsko‑francuskich, „Dzieje Najnowsze” 2002, nr 2.

Pasztor M., Między Paryżem, Warszawą i Moskwą. Stosunki polsko‑francuskie w latach 1954‑1969, Toruń 2003.

Pasztor M., Francja wobec października 1956 r. w Polsce, [w:] Polski Październik 1956 w polityce światowej, red. J. Rowiński, Warszawa 2006.

Paździora M., Międzynarodowy ruch komunistyczny wobec polskiego października 1956, [w:] Przełomowy rok 1956. Poznański Czerwiec Polski Październik. Budapeszt. Materiały międzynarodowej konferencji naukowej. Poznań, 26‑27 czerwca 1996 r., red. E. Makowski i S. Jankowiak, Poznań 1998.

Pełczyński Z., Polska droga od komunizmu. Refleksje nad historią i polityką 1956‑2006, Warszawa 2007.

Persak K., Kryzys stosunków polsko-radzieckich w 1956 r., [w:] Polska 1944/45-1989. Polska 1956 – próba nowego spojrzenia, Studia i Materiały, t. III, Warszawa 1997.

Polska 1944/45-1989. Polska 1956 – próba nowego spojrzenia, Studia i Materiały, t. III, Warszawa 1997.

Polska – Niemcy Wschodnie 1945‑1990. Wybór dokumentów, red. J. Kochanowskiego i K. Zemera, t. 3, lata 1956‑1957, Warszawa 2008.

Polski Październik 1956 w polityce światowej, red. J. Rowiński, Warszawa 2006.

Polskie Dokumenty Dyplomatyczne 1957, red. K. Ruchniewicz, T. Szumowski, Warszawa 2006.

Przełomowy rok 1956. Poznański Czerwiec Polski Październik. Budapeszt. Materiały międzynarodowej konferencji naukowej. Poznań, 26‑27 czerwca 1996 r., red. E. Makowski i S. Jankowiak, Poznań 1998.

Ruchniewicz K., Warszawa – Berlin – Bonn. Stosunki polityczne 1949‑1958, Wrocław 2003.

Shen Zhihua, Li Danhui, Kryzys w Polsce 1956 r. i stosunki polsko‑chińskie widziane z Pekinu, [w:] Polski Październik 1956 w polityce światowej, red. J. Rowiński, Warszawa 2006.

Skrzypek A., Mechanizmy uzależnienia Stosunki polsko‑radzieckie 1944‑1957, Pułtusk 2002.

Sowa A. L., Historia polityczna Polski 1944‑1991, Kraków 2011.

Syzdkowie E. i B., Cyrankiewicz. Zanim zostanie zapomniany, Warszawa 1996.

Szczepańska A., Warszawa‑Praga 1948‑1968. Od nakazanej przyjaźni do kryzysu, Szczecin 2011.

Szumiło M., Roman Zambrowski 1909‑1977. Studium z dziejów elity komunistycznej w Polsce, Warszawa 2014.

Tebinka J., Nadzieje i rozczarowania. Polityka Wielkiej Brytanii wobec Polski 1956‑1970, Warszawa 2005.

Tischler J., I do szabli… Polska i Węgry. Punkty zwrotne w dziejach obu narodów w latach 1956 oraz 1980‑1981, Warszawa 2001.

Tischler J., Polski październik a Węgry, [w:] Polski Październik 1956 w polityce światowej, red. J. Rowiński, Warszawa 2006.

Tyszkiewicz J., Otwarte okno w „żelaznej kurtynie”. Polityka administracji prezydenta Eisenhowera wobec Polski (październik 1956‑styczeń 1961), Wrocław 2003.

Tyszkiewicz J., Stany Zjednoczone wobec wyborow w Polsce 1947 – 1957 – 1989, [w:] Wybory i referenda w PRL, red. M. Ligarski i M. Siedziako, Szczecin 2014.

Wybory i referenda w PRL, red. M. Ligarski i M. Siedziako, Szczecin 2014.

Żaryn J., Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce (1944‑1989), Warszawa 2003.


Partnerzy platformy czasopism