Prasa Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi (KC KPZB) wydawana w języku Rosyjskim

Adam Radosław Suławka

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SDR.2015.2.03

Abstrakt


Niniejszy artykuł przedstawia historię nielegalnych wydawnictw prasowych Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi (KC KPZB) wydawanych częściowo bądź całkowicie w języku rosyjskim. We wstępie scharakteryzowano sieć podziemnych drukarni KPZB oraz redakcji, a także nazwiska i pseudonimy działających w nich członków partii. W dalszej części opisano historię grupy rozłamowej (zwanej secesją) oraz wydawanych przez nią organów prasowych, a także historię rozprawienia się z tą grupą przez KC KPZB. Następnie opisano historię kolejnych organów prasowych KC KPZB wydawanych w języku rosyjskim, skład osobowy redakcji, okres wydawania gazet, sposób redagowania, poruszaną na ich łamach tematykę, skalę ich popularności wśród członków partii oraz ocenę ich poziomu merytorycznego przez Komitet Centralny partii.

This article presents an overview of the illegal press publications of the Central Committee of the Communist Party of Western Belarus (CC CPWB) written partly or entirely in Russian. The article begins by characterising the network of underground printing and editorial offices of the CC CPWB, as well as the names and pseudonyms of the party members active therein. The subsequent section recounts the splinter group (called „secession”) and its own press releases, as well as the aftermath of its conflict with the CC CPWB. And finally, the article describes the different Russian‑language press titles of the CC CPWB, the composition of their editorial boards, their periods of publication, their editing methods, the subjects raised, the scale of their popularity among party members and the substantive evaluation of their work by the Central Committee of the party.


Słowa kluczowe


Komunistyczna Partia Zachodniej Białorusi; KPZB; prasa komunistyczna w latach; 1923‑1938; ruch komunistyczny w czasach II Rzeczpospolitej; Wilno; CPWB; communist press 1923‑1938; communist movement in Second Republic of Poland; USSR; Vilnius

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Bergman A., Sprawy białoruskie w II Rzeczypospolitej, Państwowe Wydawnictwa Naukowe, Warszawa 1984.

Cimek H., Białorusini w ruchu rewolucyjnym w II Rzeczypospolitej, [w:] Kwestia narodowościowa w Polsce i we Włoszech w XX wieku. Wybrane problemy, red. idem, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego Rzeszów 2011, s. 11‑34.

Cimek H., Komuniści‑Polska‑Stalin, Krajowa Agencja Wydawnicza, Białystok 1990.

Cimek H., Mniejszości narodowe w ruchu rewolucyjnym w II Rzeczypospolitej, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2011.

Cimek H., Sojusz robotniczo‑chłopski w Polsce 1918‑1939, Książka i Wiedza, Warszawa 1989.

Gomołka K., Białorusini w II Rzeczypospolitej, [w:] „Zeszyty Naukowe Politechniki Gdańskiej” 495, Ekonomia XXXI, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk 1992.

Januszewska‑Jurkiewicz J., Stosunki narodowościowe na Wileńszczyźnie w latach 1920‑1939, Wydawnictwo UŚ, Katowice 2010.

Łukasiewicz S., Zdrada stanu. Działalność Komunistycznej Partii Zachodniej Białorusi w Wilnie w latach 1930‑1935, „Ogrody nauk i sztuk”, nr 2, 2012, s. 75‑86.

Mironowicz E., Białorusini i Ukraińcy w polityce obozu piłsudczykowskiego, Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana, Białystok 2007.

Mironowicz E., Prasa białoruska pod okiem rosyjskiej i polskiej cenzury, „Białoruskie Zeszyty Historyczne”, nr 1(5), 1996.

Pacuk J., Kształtowanie się stosunku KPP i KPZB do powstania zbrojnego (1924‑1925), [w:] „Zeszyty Naukowe Instytutu Nauk Politycznych”, t. II, 1975, s. 161‑179.

Rudnicki Sz., Nieznany dokument w sprawie Sylwestra Wojewódzkiego, „Przegląd Historyczny”, t. 47, 1976, z. 1, s. 71‑84.

Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, red. Tych F., t. 2, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1987.

Suławka A. R., Prasa rosyjskojęzyczna Niezależnej Partii Chłopskiej (NPCh) w latach 1924‑1927, „Białoruskie Zeszyty Historyczne”, nr 41, 2014, s. 107‑125.

Śleszyński W., Bezpieczeństwo wewnętrzne w polityce państwa polskiego na ziemiach północno‑wschodnich II Rzeczypospolitej, wyd. Rytm, Białystok 2007.

Śleszyński W., Walka instytucji państwowych z białoruską działalnością dywersyjną na ziemiach północno‑wschodnich II Rzeczypospolitej, [w:] W. Śleszyński, Walka instytucji państwowych

z białoruską działalnością dywersyjną 1920‑1925, Wydawnictwo Prymat, Białystok 2005.

Tomaszewski J., Ojczyzna nie tylko Polaków. Mniejszości narodowe w Polsce w latach 1918‑1939, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1985.

Traczuk J., Prasa białoruska w II Rzeczypospolitej (1918‑1939), [w:] „Studia polono‑slavica orientalia. Acta litteraria”, t. XIII, 1992, s. 185‑342.

Zachariasz S., Józef Łohinowicz (Paweł Korczyk), „Z Pola Walki”, nr 3(15), 1961, s. 212‑237.

Zielińska N., Zieliński K., Prasowe inicjatywy wydawnicze Towarzystwa Straży Kresowej w latach 1918‑1922, [w:] „Studia Bibliologiczne Akademii Świętokrzyskiej”, t. VII, 2003, s. 63‑79.

Булацки Р. В., Сачанка И. И., Говин С. В.; Гисторыя беларускай журналистыки, Выдавецтва БДУ имя У. И. Леніна, Mińsk 1979.

Воткович Г. Б., КПЗБ в борьбе за интернационалное единство трудящихся (1929‑1933 гг.), Выдавецтва БДУ имя У. И. Леніна, Mińsk 1975.

Глинская Т., КПЗБ – руководитель освободительной борьбы трудящихся Западной Белоруссии 1924‑1928 гг., Издательство Беларусь, Mińsk 1965.

Зелинский П. И., Ракевич Н. А., Печать КПЗБ в борьбе за свободу, Выдавецтва БДУ имя У. И. Леніна, Mińsk 1977.

Ладысев В. Ф., КПЗБ – арганизатар барацьбы працоўных за демакратычныя правы и свабоды (1934‑1938 гг.), Выдавецтва БДУ имя У. И. Леніна, Mińsk 1976.

Ладысев В. Ф., В борьбе за демократические права и свободы, Издательство Беларусь, Mińsk 1988.

Лугачиова Т. А., Международная Организация Помощи Революционерам (МОПР) в Западной Белоруссии (1923‑1939 г.), ГрГУ, Grodno 2001.

Лугачиова Т. А., Печать МОПРа Западной Белоруссии как источник изучения деятельности организации в 20‑30‑є гг. XX в., [w:] Актуалныя праблемы крыницазнаўства айчыннай гисторыи, red. Дулаў А. М., wyd. ВДУ імя П.М. Машэрава Witebsk 2011.

Революционный путь Компартии Западной Белоруссии, red. Мацко А., Самутин В., Государственное Издательство БССР, Mińsk 1966.

Полуян В. А., Революционно‑демократическое движение в Западной Белоруссии, Наука и техника, Mińsk 1978.


Partnerzy platformy czasopism