Monarchiści i ich symulacje polityczne w maju‑lipcu 1920 roku. Memoriały płk. Maxa Bauera i gen. Wasilija Biskupskiego

Joanna Gierowska-Kałłaur

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SDR.2015.2.02

Abstrakt


Przedmiotem edycji są dwa monarchistyczne projekty: niemiecki (memoriał płk. sztabu generalnego Maxa Bauera ogłoszony na Zjeździe monarchistów w Budapeszcie 20 czerwca 1920) i rosyjski (Memoriał nr 1 gen. Wasilija Biskupskiego ogłoszony na zjeździe monarchistów w Budapeszcie 8 lipca 1920). Autorka opracowania ukazuje złożony kontekst funkcjonowania swego rodzaju międzynarodówki monarchistycznej po zakończeniu pierwszej wojny światowej. Stawia hipotezę, iż poza przygotowywaniem planów walki z bolszewikami, efektem aktywności monarchistów niemieckich i rosyjskich w tym czasie miała być destrukcja konkurencyjnego programu wschodniego Józefa Piłsudskiego. Problemy mogące wynikać z polskiej polityki wschodniej znikły jednak dzięki polskim decyzjom podporządkowania ZCZW władzom w Warszawie, co skutkowało utratą zainteresowania Niemców dla ruchu monarchistycznego, traktowanego jako doraźne narzędzie walki politycznej.

This study focuses on two monarchist projects: one German (memorial by Colonel of General Staff Max Bauer announced at the Monarchist Congress in Budapest on 20 June 1920) and one Russian (memorial by General Vasiliy Biskupskiy, announced at the Monarchist Congress in Budapest on 8 July 1920). The author of the study defines the complex context of the functioning of the „monarchist international” after the end of World War I. She hypothesizes that, aside from plans on how to counter the Bolshevik threat, the main outcome of the activity of German and Russian monarchists at that time was to be the destruction of Józef Piłsudski’s rival „Eastern programme”. However, the problems that could have arisen in consequence of the Polish Eastern policy never saw the light of day by reason of the decision subordinating the Civilian Administration of the Eastern Territories to the authorities in Warsaw, which resulted in a loss of interest in the monarchist movement in Germany, as it was seen as a temporary tool of political struggle.


Słowa kluczowe


zjazdy monarchistyczne 1920; memoriał płk. Maxa Bauera; Memoriał nr 1 gen. Wasilija Biskupskiego; polska polityka wschodnia 1920; ziemie b. Wielkiego Księstwa Litewskiego po I wojnie światowej

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Axhausen G. (Hrsg.), Organisation Escherich. Die Bewegung zur nationalen Einheitsfront. Weicher, Leipzig und Berlin 1921.

Fox J. P., Max Bauer: Chiang Kai‑Shek’s First German Military Adviser, „Journal of Contemporary History” Vol. 5 (No 4) (October 1970), p. 21‑44.

Gierowska‑Kałłaur J., „Depozyty” Walerego Sławka przechowywane w Moskwie. („Biuro Detaszowane Oddziału II Naczelnego Dowództwa 1919”), „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo‑Wschodniej” 47, 2012, s. 208‑272.

Gierowska‑Kałłaur J., Question of the access of restored Polish State to the Baltic See in opposition to German interests. Marea Loc al Memoriei si al Desfasurarilor Geostrategice. Asociatia pentru Dialog Intercultural si Studii Istorice, red. Florin Anghel, Gabriel Stalian Manea, Metin Omer, Editura CETATEA se SCAUN, Targoviste 2014, p. 225‑238.

Gierowska‑Kałłaur J., Zarząd Cywilny Ziem Wschodnich (9 lutego 1919‑9 września 1920), Wydawnictwo Neriton & Instytut Historii PAN, Warszawa 2003.

Groller H. D., Karl Seitz – Ein Leben an Bruchlinien, Schmid, Wien (2005).

Łossowski P., Konflikt polsko‑litewski 1918‑1920, Warszawa 1996.

Mędrzecki W., Niemiecka interwencja militarna na Ukrainie w 1918 r., DiG, Warszawa 2000.

Nasko S., Karl Renner W. Die Ősterreichischen Bundeskanzler. Leben und Werk, Hrsgb. V. F. Weissensteiner und E. Weinzierl, Ősterreichischer Bundesverlag, Wien 1983, s. 24‑53.

Orlik Z. [oprac.], Gmach Generalnej Dyrekcji Dobr Książęcych w Pszczynie – http://www.biurogk.com/gmach_palais_historia.html.

Rosen S. E., Orgesch. Scherl, Berlin 1921.

Schwertfeger B., Bauer Max, [w:] Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 1, Duncker &Humblot, Berlin 1953.

Vogt A., Oberst Max Bauer. Generalstabsoffizier im Zwielicht. 1869‑1929, Biblio Verlag, Osnabruck 1974 (Studien zur Militargeschichte, Militarwissenschaft und Konfliktforschung 6).

Wołkow S. W., Generały i sztab‑oficery russkoj armii. Opyt martirologa, Tom 1, Moskwa 2012.


Partnerzy platformy czasopism