Osadnictwo Rusinów w Bośni i Hercegowinie na przełomie XIX i XX wieku

Tomasz Jacek Lis

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/SDR.2015.1.01

Abstrakt


Artykuł prezentuje wyniki badań nad kolonizacją Rusinów w Bośni i Hercegowinie w latach 1878‑1914, genezę zjawiska osadnictwa na tych terenach, a także ich problemy zwią­zane z emigracją. Głównymi wątkami są ich procesy akulturacji, nie tylko w kontakcie z auto­chtonami, ale także z Polakami, którzy również osiedlali się licznie w okolicach Banja Luki. Ponadto poświęciłem dużo miejsca stosunkowi greckokatolickich władz kościelnych wobec problemu wychodźstwa unitów. Wielu Rusinów, w pierwszych latach po przybyciu do Bośni i Hercegowiny, z powodu braku własnych duchownych decydowało się przejść na prawosławie. Sytuacji tej starały się przeciwdziałać miejscowe władze kościelne i świeckie w porozumieniu z abp. Andrzejem Szeptyckim.

Słowa kluczowe


Bośnia i Hercegowina; Austro Węgry; Polonia na Bałkanach

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Baczkowski K., Żołnierze narodowości polskiej w podboju i okupacji Bośni i Hercegowiny przez Austro Węgry (1878 1914), „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne 2000”, z. 127, s. 107 120.

Busuladžić A., Pojava grkokatoličkog stanovništva u Bosni i Hercegovini, „Izvorni Znanstveni Članak” 1/2003, t. 35, s. 173 188.

Ciuruś E., Dobosiewicz Z., Rómmel W., Polonia w Ameryce Łacińskiej, Lublin 1977.

Czermiński M., Kolonie Polskie w Bośni, Kraków 1903.

Czermiński M., Nad Bosforem, w Bośni i na Krecie, Kraków 1901, s. 72 73.

Czermiński M., Wspominienia z missyi między Polakami nad Bosforem w Bośni i na Krecie, Kraków 1901.

Czermiński M., Z podróży po Bośni i Hercegowinie, Kraków 1898, s. 319 320.

Die Ergebnisse der Volkszahlung in Bosnien und der Herzegovina, Sarajevo 1912.

Glavni rezultati popisa žiteljstva u Bosni i Hercegovini od aprila 1895, Sarajevo 1896.

Grijak Z., Predstavka episkopata vrhbosanske metropolje iż 1903 godine u svjetlu austrougarske vjerske politike u Bosni i Hercegovini, „Chroatica Christiana Periodica” 62/2008, R. 32, s. 77 108.

Groodskyj J., Położenie Rusinów w Bośni, Lwów 2003 [reprint z 1909 r.].

Isaac W., Znaniecki F., Chłop polski w Europie i Ameryce, Warszawa 1976.

K. Kwaśniak, Starania Polskiego Duchowieństwa o poprawę życia duchowego Polaków w Bośni w latach 1920 1930, „Perspectiva” 1/2010, s. 304 315.

K. Kwaśniewski, Z badań nad kulturą reemigrantów polskich z Bośni, „Zeszyty Etnograficzne”, t. 1 (1963), s. 80 104.

Kasumanović A., Modaliteti eksterne kolonizacije u Bosni 1890 1914: Case Study za njemačke erarne kolonije, „Prilozi” 38/2009, s. 81 120.

Kozaczka M., Wychodźstwo zarobkowe z Galicji do Ameryki (do 1914 r.), [w:] Chłopi. Naród. Kultura. Chłopi a państwo, red. W. Bonusiak, Rzeszów 1997, s. 189 199.

Kraljačić T., Kalajev režim u Bosni i Hercegovini, Sarajevo 1987.

Kula M., Polonia brazylijska, Warszawa 1981.

Kwaśniak F., Orlovac A., Dzieje Polaków w Bośni 1895 1946, Legnica 2013.

Lis T. J., Polskie osadnictwo i duchowieństwo w Bośni i Hercegowinie, Toruń 2014.

Lis T. J., Wkład Polaków w modernizację Bośni i Hercegowiny w okresie austro węgierskim, „Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, R. 30, z. 4 (2014), s. 109 124.

Magiera J., Ludność Polska w Bośni, Kraków 1912.

Magiera J., Na Jugu słowiańskim, Kraków 1911.

Mazanek J., Kraj a emigracja galicyjska, Warszawa 2006.

MacKenzie D., Serbia as Piedmont and the Yugoslav Idea, 1804 1914, „East European Quarterly”, t. 28, z. 2, (1994), s. 153 182.

Osadczy W., Święta Ruś, Lublin 2007.

Peklić J., Život i djelo križevačkoga biskupa Julija Drohobeckog, „Podravina” 5/2004, t. 3, s. 71 88.

Rezultati popisa žiteljstva u Bosni i Hercegovini u 1910, Sarajevo 1912.

Stobiecki R., Historia narodowa wobec historii imperialnej. Z dziejów polsko rosyjskich sporów historiograficznych w XIX i XX wieku, „Kultura i Historia” 20/2011, http://www.kulturaihi-storia.umcs.lublin.pl/archives/3018 [dostęp dnia: 31.05.2014].

Szczepanowski S., Nędza Galicyjska w cyfrach i program energicznego rozwoju gospodarstwa krajowego, Lwów 1888.


Partnerzy platformy czasopism