Mimo woli i mimowolnie jako wykładniki relacji umysł–ciało

Natalia Żochowska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LinCop.2014.038

Abstrakt


Przedmiotem artykułu jest jednostka mimowolnie, którą porównuję z takimi wyrażeniami jak mimo woli i odruchowo, głównym celem prezentowanych rozważań jest jednak ustalenie, na czym polega różnica znaczeniowa między tymi przysłówkami.

W artykule staram się uzasadnić hipotezę mówiącą, że relacja semantyczna zachodząca między nimi jest podobna do relacji zauważonej przez A. Wierzbicką w pracy z 1969 roku, gdzie badaczka zwraca uwagę na nieidentyczność podmiotów, o których orzeka się zdania takie jak Adam waży 70 kg. i Adam jest dobry. (Wierzbicka 1969; 62, 63). By dowieść słuszności postawionej hipotezy, pokazuję ograniczenia semantyczne, jakie na czasowniki nakłada jednostka mimowolnie i staram się wyjaśnić, z czego wynikają. 

Na końcu artykułu stawiam tezę, mówiącą, że jednostka mimowolnie zawiera w swojej strukturze semantycznej jednoznacznie wyznaczony obiekt czynności, którym jest własne ciało i mówi o stosunku agensa do swojego ciała wykonującego daną czynność.


Słowa kluczowe


łączliwość leksykalna; przysłówek; umysł; ciało

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


DOBACZEWSKI A., 2002, Zjawiska percepcji wzrokowej: studium semantyczne, War-szawa: Katedra Lingwistyki Formalnej Uniwersytetu Warszawskiego.

DRWIĘGA M., 2005, Ciało człowieka. Studium z antropologii filozoficznej, Kraków: Księgarnia Akademicka.

DURAJ-NOWOSIELSKA I., 2007, Robić coś i coś powodować, Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.

DURAJ-NOWOSIELSKA I., 2012, Nie przypadkiem o niechcący, Warszawa: Wydaw-nictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

GROCHOWSKI M., 1975, Środek czynności w strukturze zdania, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

PLATON, 2002, Uczta, przekł. i wstęp W. Witwicki, Kęty: Antyk.

RYLE G., 1970, Czym jest umysł?, przekł. W. Marciszewski, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

SARTRE J.-P., 2007, Byt i nicość: zarys ontologii fenomenologicznej, przekł. J. Kiełba-sa, Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa.

WIERZBICKA A., 1969, Dociekania semantyczne, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

WITTGENSTEIN L., 2004, Dociekania filozoficzne, przekł. B. Wolniewicz, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

ŻOCHOWSKA N., 2013a, Charakterystyka semantyczna wyrażeń chcąc nie chcąc i mimo woli, Linguistica Copernicana 1(9)/ 2013, s. 143–163.

ŻOCHOWSKA N., 2013b, Charakterystyka semantyczna jednostki odruchowo na tle innych przysłówków dotyczących myślenia, woli i świadomości, Poradnik Języ-kowy 9, s. 57–66.

ŻUROWSKI S., 2012, Wyrażenia percepcji słuchowej w języku polskim, Toruń: Wy-dawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.


##plugins.generic.alm.title##

##plugins.generic.alm.loading##

Metrics powered by PLOS ALM






ISSN 2080-1068 (print)
ISSN 2391-7768 (online)

Partnerzy platformy czasopism