Poza narrację, poza lokalność. Dyskursywne funkcjonowanie postaci Beksińskich w Sanoku

Tomasz Raczkowski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/lud103.2019.09

Abstrakt


Artykuł przybliża zagadnienie współczesnego funkcjonowania postaci Zdzisława i Tomasza Beksińskich w Sanoku, będącym ich rodzinną miejscowością. Na podstawie badań empirycznych autor proponuje spojrzenie na specyficzną sytuację komunikacji i wymiany symbolicznej zachodzącej pomiędzy przyjezdnymi turystami i wytwarzającymi lokalną tożsamość mieszkańcami Sanoka. Kluczową rolę odgrywa w tym ujęciu formacja dyskursywna wytwarzana na podstawie biografii Beksińskich w sferze kultury popularnej, która następnie wchodzi w relacje z odwiedzanym miejscem. Po przybliżeniu problematyki dyskursu wytwarzanego wokół Beksińskich i miejsca Sanoka w jego ramach, autor proponuje w artykule ujęcie obserwowanego zjawiska jako specyficznego mediowania pomiędzy płaszczyzną symboliczną a lokalno-praktyczną, odbywającego się za pośrednictwem dyskursywnie uformowanych figur Beksińskich, wskazując przy tym na wpływ tej sytuacji na konceptualizację przestrzeni społeczno-kulturowej.

 


Słowa kluczowe


pl: Beksiński Tomasz; Beksiński Zdzisław; Sanok; dyskurs; retoryka; praktyka dyskursywna; lokalność; miejsce

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Baudouin de Courtenay-Ehrenkreutz-Jędrzejewiczowa, C. (1922). Święta Cecylia (przyczynek do genezy apokryfów). Lwów: Towarzystwo Ludoznawcze.

Barthes, R. (1970). Mit i znak (przeł. J. Błoński). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Banach, W. (2013). Beksiński: Malarstwo. Sanok: BOSZ.

Bartnicka, A. (2000). Śmierć defetysty. Wróżka, 5, 21-22.

Benedyktowicz, Z. (1980). O niektórych zastosowaniach metody fenomenologicznej w studiach nad religią, symbolem i kulturą. Cz. 1. Etnografia Polska, 24, 9-47.

Bal, M. (2012). Narratologia: Wprowadzenie do teorii narracji (przekł. pod red. E. Kraskowskiej i E. Rajewskiej). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Beksiński, Z. (2016). Beksiński: Dzień po dniu kończącego się życia: Dzienniki, rozmowy (red. J. M. Skoczeń). Warszawa: Wydawnictwo MD.

Bourdieu, P. (2007). Reguły sztuki: Geneza i struktura pola literackiego (przeł. A. Zawadzki). Warszawa: Universitas.

Bloch, N. (2018). Bliscy nieznajomi: Przezwyciężanie podporządkowania w postkolonialnych Indiach. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Bloch, N. (2014). Przegrzanie autentycznością: Pomiędzy swojskością a obcością w wielozmysłowym doświadczaniu Indii przez turystów trampingowych. Lud, 98, 181-204.

Bruner, E. (2005). Culture on Tour: Ethnographies of Travel. Chicago–London: University of Chicago Press.

Fernandez, J. W. (2009). Tropical Foundations and Foundational Tropes of Culture. W: I. Strecker, S. Tyler (red.), Culture & Rhetoric. New York–Oxford: Berghahn Books.

Foucault, M. (1977). Archeologia wiedzy (przeł. A. Siemek). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Grzebałkowska, M. (2014). Beksińscy: Portret podwójny. Kraków: Znak.

Gupta, A., Ferguson, J. (1997a). Culture, Power, Place: Ethnography at the End of an Era. W: A. Gupta, J. Ferguson (red.), Culture, Power, Place: Explorations in Critical Anthropology (s. 1-29). Durham–London: Duke University Press.

Gupta, A., Ferguson, J. (1997b). Beyond „Culture”: Space, Identity and Politics of Difference. W: A. Gupta, J. Ferguson (red.), Culture, Power, Place: Explorations in Critical Anthropology (s. 33–52). Durham–London: Duke University Press.

Halbwachs, M. (2008). Społeczne ramy pamięci (przeł. M. Król). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Majmurek, J. (2016). Wspaniałość Beksińskich. Krytyka Polityczna. Pozyskano z https://krytykapolityczna.pl/kultura/film/wspanialosc-beksinskich/

Nyczek, T. (2016). Malarz. W: J. Gościej-Lewińska (red.), Beksiński: Galeria Zdzisława Beksińskiego w Krakowie. Malarstwo (s. 4-10). Kraków: Nowohuckie Centrum Kultury.

Ortner, S. (2016). Dark Anthropology and its Others. Journal of Ethnographic Theory, 6 (1), 47-78.

Pink, S., Sumartojo, S. (2019). Atmospheres and the Experimental World. London–New York: Routledge.

Rasiński, L. (2009). Pojęcie „dyskursu” w poststrukturaliźmie: Derrida, Lacan, Foucault. Teraźniejszość–Człowiek–Edukacja, 3 (47), 7-23.

Stawiszyński, T. (2014). Ze śmiercią w tle. Krytyka Polityczna. Pozyskano z https://krytykapolityczna.pl/kultura/czytaj-dalej/stawiszynski-ze-smiercia-w-tle/2014/

Strecker, I., Tyler, S., Meyer, Ch. (2015). Retoryka-Kultura: Szkic projektu badawczego na temat związków retoryki i kultury (przeł. M. Mokrzan). Zeszyty Etnologii Wrocławskiej, 1 (22), 91-106.

Tochman, W. (2000). Leży we mnie martwy anioł. Magazyn [dodatek do Gazety Wyborczej], 12 (368), 6.

Weiss, W. (2016). Tomek Beksiński: Portret prawdziwy. Czerwonak: Vesper.


Partnerzy platformy czasopism