Studia o literaturze ludowej Ryszarda Berwińskiego wobec romantycznych koncepcji historiograficznych dotyczących dawnej Słowiańszczyzny

Sabina Raczyńska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LL.1.2020.002

Abstrakt


Celem artykułu było wykazanie, w jaki sposób Ryszard Berwiński odnosił się w Studiach o literaturze ludowej do funkcjonujących w I połowie XIX wieku koncepcji historiograficznych dotyczących dawnej Słowiańszczyzny. W pierwszej części omówiono stosunek autora do ogólnej teorii „żywiołu/pierwiastka” ludowego (przejawiającej się np. w dzieleniu literatury w ówczesnych rozprawach historycznoliterackich na słowiańsko-polską i łacińsko-polską), w drugiej wprowadzono w zarysie funkcjonujące w tym okresie koncepcje pochodzenia narodu wraz z ich oceną we współczesnych badaniach; na tym tle, w części trzeciej, zaprezentowano stosunek Ryszarda Berwińskiego do ówczesnej historiografii oraz wyobrażeń na temat dawnej Słowiańszczyzny.


Słowa kluczowe


Ryszard Berwiński; folklorystyka; Słowiańszczyzna; historiografia; literatura ludowa; Słowianie

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Banaszkiewicz, J. (1977). Kronika Dzierzwy – problem wykładu dziejów ojczystych w XIV wieku. „Studia Źródłoznawcze”, t. XXII, s. 89–95.

Bardach, J. (1971). Wacław Maciejowski i jego współcześni. Wrocław: Zakład Narodowy

im. Ossolińskich.

Bądzkiewicz, A. (1887). Ryszard Wincenty Berwiński. Rys biograficzno-krytyczny. Warszawa:

Druk K. Kowalewskiego.

Berwiński, R. (1854). Studia o literaturze ludowej ze stanowiska historycznej i naukowej

krytyki. T. 1. Poznań: L. Merzbach.

Boroń, P. (2004). Między uczciwością, fałszerstwem a nadmiarem fantazji. Postawy

etyczne dziewiętnastowiecznych badaczy wczesnych dziejów Słowiańszczyzny. „Historyka.

Studia metodologiczne”, t. 34, s. 35–43.

Boroń, P. (2005). Słowianie – my i nasi przodkowie. Etyczne aspekty poszukiwania pradawnej

chwały ludów słowiańskich w pracach historyków polskich I połowy XIX wieku.

W: L. Koczanowicz, R. Nahirny, R. Włodarczyk (red.), Narracje – (auto)biografia – etyka

(s. 267–277). Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji

TWP.

Brzozowska-Komorowska, T. (1970). Berwiński jako folklorysta. W: R. Górski,

J. Krzyżanowski (red.), Między dawnymi i nowymi laty. Studia folklorystyczne (s. 85–103).

Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Brzozowska-Komorowska, T. (1982). Ryszard Berwiński (1819–1879). W: H. Kapełuś

i J. Krzyżanowski (red.), Dzieje folklorystyki polskiej 1864–1918 (s. 11–24). Warszawa:

PWN.

Dołęga Chodakowski, Z. (1967). O Sławiańszczyźnie przed chrześcijaństwem oraz inne

pisma i listy, oprac. J. Maślanka. Warszawa: PWN.

Fiećko, J. (2006). Berwiński. Tragiczne losy wielkopolskiego romantyka. „Kronika Miasta

Poznania”, nr 4, s. 186–205.

Fischer, A. (1947). Ryszard Wincenty Berwiński. Lublin – Kraków: nakł. Polskiego Towarzystwa

Ludoznawczego.

Janion, M. (2016). Niesamowita Słowiańszczyzna. Fantazmaty literatury. Kraków: Wydawnictwo

Literackie.

Janion, M. (1953). Wstęp. W: R. Berwiński, Księga życia i śmierci. Wybór pism, oprac.

M. Janion. Warszawa: PIW.

Janion, M., Żmigrodzka, M. (2001). Romantyzm i historia. Gdańsk: Wydawnictwo Słowo/

Obraz Terytoria.

Jasiewicz, Z. (2010). Studia nad literaturą ludową, etnografia, etnologia, antropologia.

Kierunki zainteresowań kształtującej się w połowie XIX wieku polskiej etnologii/antropologii

kulturowej. „Lud”, t. 94, s. 191–220.

Kraszewski, J.I. (1842). Studja literackie. Wilno.

Kurczak, J. (1998). Antynomia: Polska – Rosja w opinii romantycznych polskich słowianofilów.

„Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica”, nr 12, s. 151–168.

Kurczak, J. (2000). Historiozofia nadziei. Romantyczne słowianofilstwo polskie. Łódź:

Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Maciejowski, W. (1846). Pierwotne dzieje Polski i Litwy. Warszawa: druk. Komissyi

Rzadowej Sprawiedliwości.

Maciejowski, W. (1851). Piśmiennictwo polskie od czasów najdawniejszych aż do roku

T. 1. Warszawa: nakładem i drukiem S. Orgelbranda Księgarza i Typografa.

Michalski, M. (2013). Dawni Słowianie w tradycji polskiej pierwszej połowy XIX wieku.

W poszukiwaniu tożsamości wspólnotowej. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.

Nowakowska, D. (2016). Indyjska przeszłość Słowian w prelekcjach paryskich Adama

Mickiewicza. W: D. Kalinowski, E. Foltyn (red.), Kulturowe projekcje Słowian w tradycji

polskiej (s. 73–91). Słupsk: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pomorskiej.

Ratajczak, J. (1989). Poznański Don Juan – Ryszard Berwiński. Poznań: Krajowa Agencja

Wydawnicza.

Ruszczyńska, M. (2015). Słowianie i słowianofile. O słowianofilskich dyskursach w literaturze

polskiego romantyzmu. Kraków: Collegium Columbinum.

Simonides, D. (1994). Folklorystyka wobec mitologizacji politycznej w pierwszej połowie

XIX wieku. W: W. Wrzesiński (red.), Polskie mity polityczne XIX i XX wieku, (s. 69–76).

Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Szafran-Szadkowska, L. (1983). Zagadnienie etnogenezy Słowian w historiografii polskiej

w okresie od średniowiecza do końca XIX stulecia. Opole: Wyższa Szkoła Pedagogiczna

im. Powstańców Śląskich w Opolu.

Topolski, J. (1996). Jak się pisze i rozumie historię. Tajemnice narracji historycznej.

Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm.

Wierzbicki, A. (1999). Historiografia polska doby romantyzmu. Wrocław: Wydawnictwo

FUNNA.

Witkowska, A. (1972). Sławianie, my lubim sielanki. Warszawa: PIW.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


ISSN 2544-2872 (online)

ISSN 0024-4708 (print)

Partnerzy platformy czasopism