Uwagi na temat służby Stanisława Maczka w armii austro-węgierskiej

Sławomir Kułacz

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/KLIO.2019.005

Abstrakt


Tekst stanowi próbę skorygowania i uzupełnienia biografii generała Stanisława Maczka w wycinku odnoszącym się do jego służby w armii austro-węgierskiej podczas I wojny światowej. Ustalono prawidłową nazwę jednostki, w której służył, wskazując na nieprzystawalność austriackiej i polskiej terminologii wojskowej jako główne źródło dotychczasowych nieporozumień. Przytoczono ponadto nieznane dotąd opinie jego bezpośrednich przełożonych oraz uzasadnienia trzech wniosków odznaczeniowych, które pozwalają dokonać wstępnej i ostrożnej charakterystyki postawy Stanisława Maczka we wspomnianym okresie.

The article is an attempt to correct and supplement General Stanisław Maczek’s biography in the parts relating to his service in the Austro-Hungarian Army during the First World War. The discrepancies between the Austrian and the Polish military terminology are said to be the primary source of previous misunderstandings as far as the name of his military unit is concerned. The author quotes Maczek’s immediate superiors’ opinions and three award recommendations, on the basis of which a tentative characteristics of Maczek’s conduct in the said period is proposed.


Słowa kluczowe


Stanisław Maczek, pierwsza wojna światowa, pułk Landesschützen, front włoski

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Österreichisches Staatsarchiv/Kriegsarchiv (ÖStA/KA)

Belonungsakten (BA), Offiziersbelohnungsanträge (OBA)

kartony 244, 298, 315

Personalunterlagen (Pers.), Qualifikationslisten (Quall.)

karton 1861

Ranglisten der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie (1916–1918), Wien 1916–1918.

Ehnl M., Ergänzungsheft 9 zum Werke Österreich-Ungarns letzter Krieg. Die österreichisch-ungarische Landmacht nach Aufbau, Gliederung, Friedensgarnison, Einteilung und nationaler Zusammensetzung im Sommer 1914, Wien 1934.

Maczek S., Od podwody do czołga. Wspomnienia wojenne 1918–1945, Londyn 1984.

Słownik języka polskiego, red. M. Szymczaka, Warszawa 1978.

Wielki słownik niemiecko-polski, red. nauk. J. Wiktorowicz, A. Frączek, Warszawa 2010.

Jung P., Armia austro-węgierska w I wojnie światowej (2). 1916–1918, tłum. Sławomir Kułacz, Oświęcim 2017.

Kułacz S., Archiwalna glosa do biografii Józefa Stillera, „Przegląd Rudnicki” nr 66 (3/2013), ss. 50–56.

Majka J., Generał Stanisław Maczek, Rzeszów 2005.

McGilvray E., Generał Stanisław Maczek. Stal i honor – życie i służba dowódcy 1. Dywizji Pancernej, tłum. Katarzyna Bażyńska-Chojnacka i Piotr Chojnacki, Poznań 2014.

McGilvray E., Man of steel and honour. General Stanisław Maczek solidier of Poland, commander of the 1st Polish Armoured Division in North-West Europe 1944–45, Solihull 2012.

Plaschka R.G., H. Haselsteiner, A. Suppan, Innere Front. Militärassistenz, Widerstand und Umsturz in der Donaumonarchie 1918, Band 2, Umsturz, Wien 1974.

Płomieńczyk A., Armja Austro-Węgierska, Warszawa 1916.

Potomski P., Generał broni Stanisław Maczek 1892–1994, Warszawa 2012.

Potomski P., Generał broni Stanisław Władysław Maczek (1892–1994), Warszawa 2008.

Ryżewski W., Opinie o generale Stanisławie Maczku sprzed 1939 r., „Wojskowy Przegląd Historyczny” 1992 nr 1, s. 156–160.






Partnerzy platformy czasopism