Ontologia trynitarna wobec debaty między nauką a religią

Autor

  • Jan P. Strumiłowski Wyższe Seminarium Duchowne w Katowicach-Panewnikach

DOI:

https://doi.org/10.12775/TiCz.2017.022

Słowa kluczowe

Nauka, kosmologia, Wielki Wybuch, metafizyka, religia, teologia, dogmat trynitarny, teo-ontologia

Abstrakt

Niewątpliwie, postępujący rozwój nauki wpływa na nasz obraz świata. Zmiany owego obrazu z kolei prowokują teologię do ustosunkowania się (wejścia w dialog) i zdania sprawy ze swojego depozytu – w kwestiach, w których depozyt ten wchodzi w interakcje z nauką. Taki dialog jest oczywiście bardzo wartościowy dla samej teologii, gdyż prowadzi do oczyszczenia jej tez z tego, co nie należy do istoty jej treści.

Dialog taki angażuje bardzo mocno filozofię, gdyż siłą rzeczy rozgrywa się w odgórnie przyjętej przestrzeni metafizycznej. W takiej konfiguracji poszukiwanie zgodności między nauką a religią nie tylko prowadzi do określenia wzajemnych kompetencji (oczyszczenie dziedzin), ale również wzajemnej relacji Boga i świata. Niestety w dialogu takim odgórnie przyjmuje się klasyczne modele metafizyczne. Tymczasem chrześcijaństwo, poprzez swoje założenia doktrynalne, dokonało ich modyfikacji, zwłaszcza za sprawą dogmatu trynitarnego. To z kolei rodzi pytanie, czy dialog między religią a nauką nie powinien uwzględniać wyjątkowego charakteru metafizyki skorelowanej z prawdą trynitarną?

Bibliografia

Clarke W. N., Person and Being, Milwaukee 1993.

Clarke W. N., Explorations in metaphysics: being-God-person, Notre Dame 1994.

Clément O., Boski kosmos: wybrane zagadnienia z kosmologii, tłum. P. Mikulska, Kraków 2010.

Drees W. B., Stworzenie: od nicości do teraźniejszości, tłum. K. Skonieczny, Kraków 2016.

Edwards D., Jak działa Bóg?, tłum. M. Chojnacki, Kraków 2013.

Edwards D., Bóg ewolucji: teologia trynitarna, tłum. Ł. Kwiatek, Kraków 2016.

Ferguson K., Ogień w równaniach. Nauka, religia i poszukiwanie Boga, tłum. P. Amsterdamski, Kraków 2016.

Greshake G., Trójjedyny Bóg. Teologia trynitarna, tłum. J. Tyrawa, Wrocław 2009.

Hawking S. W., Krótka historia czasu: od wielkiego wybuchu do czarnych dziur, tłum. P. Amsterdamski, Poznań 2013.

Heller M., Logos wszechświata: zarys filozofii przyrody, Kraków 2013.

Heller M., Nowa fizyka i nowa teologia, Kraków 2014.

Heller M., Sens życia i sens wszechświata: studia z teologii współczesnej, Kraków 2014.

Jagodziński M., Trójjedyny Bóg jako Stwórca świata, „Teologia w Polsce” 9 (2015) 1, s. 57–69.

James I., Nowa filozofia francuska, tłum. J. Bednarek i P. Juskowiak, Warszawa 2014.

Judycki S., Bóg i inne osoby: próba z zakresu teologii filozoficznej, Poznań 2010, Wykłady otwarte z teologii naturalnej im. J. M. Bocheńskiego OP.

Kozłowski J., Czy teorię ewolucji można zmatematyzować?, w: Ewolucja życia i ewolucja wszechświata, red. J. Mączka i P. Polak, Kraków 2011, s. 75–84.

Kupczak J., Teologiczna semantyka płci, Kraków 2013.

Lamża Ł., Granice kosmosu – granice kosmologii, Kraków 2015.

Levering M., Pismo Święte i metafizyka. Tomasz z Akwinu i odnowa teologii trynitarnej, tłum. M. Romanek, Fundacja „Dominikańskie Studium Filozofii i Teologii”: Kolegium Filozoficzno-Teologiczne Polskiej Prowincji Dominikanów, Kraków 2016.

Maloney G. A., Chrystus kosmiczny: od Pawła do Teilharda, tłum. T. Mieszkowski, Warszawa 1972.

Marion J.-L., Idol i dystans, tłum. W. Starzyński i U. Idziak-Smoczyńska, Kraków 2016.

Pabjan T., Anatomia konfliktu: Między nowym ateizmem a teologią nauki, Kraków 2016.

Piotrowski E., Teodramat: dramatyczna soteriologia Hansa Ursa von Balthasara, Kraków 1999.

Rahner K., The Trinity, New York 1997.

Seckler M., Zbawienie w historii. Teologia historii w nauce świętego Tomasza z Akwinu, tłum. W. Szymona, Fundacja „Dominikańskie Studium Filozofii i Teologii”: Kolegium Filozoficzno-Teologiczne Polskiej Prowincji Dominikanów, Kraków 2015.

Smuniewski C., Wspólnota łaski: charytologiczno-trynitarna eklezjogeneza, Kraków 2013.

Sokolowski R., Bóg wiary i rozumu: postawy chrześcijańskiej teologii, tłum. M. Romanek, Fundacja „Dominikańskie Studium Filozofii i Teologii”, Kraków 2015.

Steinhardt P. J., i Turok N., A cyclic model of the universe, „Science”, 296 (2002) 5572, s. 1436–1439.

Strumiłowski J. P., Piękno zbawi świat?, Kraków 2016.

Szczurek J. D., Trójjedyny: traktat o Bogu w Trójcy Świętej jedynym, Kraków 2003.

Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, tłum. S. Błech, Londyn 1962.

Teologia i Człowiek

Pobrania

Opublikowane

2017-05-15

Jak cytować

1.
STRUMIŁOWSKI, Jan P. Ontologia trynitarna wobec debaty między nauką a religią. Teologia i Człowiek [online]. 15 maj 2017, T. 38, nr 2, s. 129–147. [udostępniono 13.1.2026]. DOI 10.12775/TiCz.2017.022.

Numer

Tom 38 Nr 2 (2017)

Dział

Artykuły

Licencja

CC BY ND 4.0. Posiadaczem prawa autorskiego (Licencjodawcą) jest Autor, który na mocy umowy licencyjnej udziela nieodpłatnie prawa do eksploatacji dzieła na polach wskazanych w umowie.

  • Licencjodawca udziela Licencjobiorcy licencji niewyłącznej na korzystanie z Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego w następujących polach eksploatacji: a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego; b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (e-book, audiobook); c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego; d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera; e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY-ND 3.0) poprzez platformę cyfrową Wydawnictwa Naukowego UMK oraz repozytorium UMK.
  • Korzystanie przez Licencjobiorcę z utrwalonego Utworu ww. polach nie jest ograniczone czasowo ilościowo i terytorialnie.
  • Licencjodawca udziela Licencjobiorcy licencji do Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego nieodpłatnie na czas nieokreślony

PEŁEN TEKST UMOWY LICENCYJNEJ >>

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 556
Liczba cytowań: 0