Status partii politycznych i ich „wewnętrznej demokracji" we Włoszech: w kierunku wdrożenia art. 49 Konstytucji?
DOI:
https://doi.org/10.12775/TSP-W.2016.006Słowa kluczowe
partie polityczne, demokracja wewnętrzna, status partii politycznych, art. 49 Konstytucji Republiki Włoskiej,Abstrakt
Niniejszy artykuł dotyczy analizy zagadnienia „demokracji wewnętrznej” partii politycznych we włoskim porządku prawnym, ze szczególnym uwzględnieniem postanowień art. 49 Konstytucji. Jak podkreślił Leopold Elia, przez wiele lat art. 49 stanowił podstawę swoistego „niepisanego porozumienia” pomiędzy partiami politycznymi w kontrolowaniu swojej działalności. Autorzy zwracają uwagę na pojawienie się czynników wewnętrznych i zewnętrznych, które w znaczny sposób utrudniają realizację założeń wynikających z postanowień art. 49 w codziennej praktyce ustrojowej (m.in. wielopłaszczyznowe ramy konstytucyjne i prawne działania partii politycznych). Problem ten stał się szczególnie widoczny w okresie XV i XVI kadencji włoskiego parlamentu, kiedy to wystąpiono z inicjatywą uchwalenia ustawy, która wprost wprowadziłaby wymóg oparcia zasad działalności wewnętrznej partii politycznych na metodach demokratycznych. Zdaniem Autorów przyjęcie ustawy wykonującej założenia wynikające z postanowień art. 49 Konstytucji, zakładającej instytucjonalizację partii politycznych, przyczyni się do wprowadzenia pożądanych zmian w tym zakresie.
Bibliografia
Allegri M. R., Statuti dei partiti politici e trasparenza delle fonti di finanziamento, fra regole inefficaci, correttivi e proposte di attuazione, in: Rivista AIC, Ottobre 2015.
Bartole S., voce Partiti politici, in Dig. Pubbl. 1995, t. X.
Bonfiglio S., La disciplina giuridica dei partiti e la qualità della democrazia. Profili comparativi e il caso italiano visto nella prospettiva europea, in: Nomos. Le attualità del diritto 2015, n. 2.
Cartabia M., Simoncini A. (a cura di), La sostenibilità della democrazia nel XXI secolo, Bologna 2009.
De Martin G. C., Witkowski Z., Gambale P., Griglio E. (a cura di), Le evoluzioni della legislazione elettorale “di contorno” in Europa, Cedam 2011.
De Petris A., Poguntke T., Anti-Party Parties in Germany and Italy. Protest Movements and Parliamentary Democracy, LUISS University Press, Giugno 2015.
Duverger M., I partiti politici (1951), trad. it., Milano 1970.
Elia L., A quando una legge sui partiti?, in: La democrazia dei partiti e la democrazia nei partiti, a cura di S. Merlini, Firenze 2009.
Elia L., Per una legge sui partiti, in: Studi in memoria di Franco Piga, Milano 1992.
Grasso G., voce Partiti politici europei, in: Digesto delle discipline pubblicistiche, III volume di aggiornamento, Tomo II, UTET, Torino 2008.
Hazan R. Y., Rahat G., Democracy within Parties. Candidate selection methods and their political consequences, Oxford University Press 2010.
Manzella A., I partiti politici e le forme di governo nell’Unione europea, in: La democrazia dei partiti e la democrazia nei partiti, a cura di S. Merlini, Firenze 2009.
Mensi M., Falletta P., Il diritto web. Casi e materiali, Cedam 2015.
Merlini S., I partiti politici e la Costituzione (Rileggendo Leopoldo Elia), in: La democrazia dei partiti e la democrazia nei partiti, a cura di S. Merlini, Firenze 2009.
N. Lupo, Considerazioni conclusive. Sistema elettorale e legislazione “di contorno”, in: Le evoluzioni della legislazione elettorale “di contorno” in Europa, a cura di G. C. De Martin, Z. Witkowski, P. Gambale, E. Griglio, Cedam 2011.
Pinelli V. C., Discipline e controlli sulla “democrazia interna” dei partiti, Padova 1984.
Piotto A., Organi di garanzia e giustizia interna ai partiti politici, in: Partiti politici e democrazia. Riflessioni di giovani studiosi sul diritto dei e nei partiti, a cura di E. Rossi, L. Gori, Pisa 2011.
Poggi A., La democrazia nei partiti, in Rivista AIC 2015, n. 4.
Ridola P., voce Partiti politici, in Enc. dir., 1982, XXXII, Milano 1982.
Rossano C., voce Partiti politici, in: Enc. giur., XXII, Roma 1990, Agg. 2002.
Rossi E., Gori L. (a cura di), Partiti politici e democrazia. Riflessioni di giovani studiosi sul diritto dei e nei partiti, Pisa 2011.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 400
Liczba cytowań: 0