Rosyjska wojna informacyjna przeciwko Polsce na tle paradygmatu geopolityki krytycznej
THE RUSSIAN INFORMATION WAR AGAINST POLAND IN THE CONTEXT OF CRITICAL GEOPOLITICS
DOI:
https://doi.org/10.12775/TIS.2025.003Słowa kluczowe
disinformation, critical geopolitics, information warfare, constructivism in international security, information security, international securityAbstrakt
Artykuł prezentuje osie rosyjskiej narracji dezinformacyjnej przeciwko Polsce. Artykuł analizuje główne osie dezinformacji i szczegółowo je omawia, odnosząc się do treści i celów działań dezinformacyjnych. Artykuł umiejscawia badania w paradygmacie geopolityki krytycznej. Przedstawione w opracowaniu analizy pozwalają na identyfikację celów wojny informacyjnej, środków, metod, treści i oczekiwanych efektów. W rezultacie możliwa jest identyfikacja ram geostrategicznych w rosyjskiej wojnie informacyjnej przeciwko Polsce.
Bibliografia
360tv.ru. (2022). Lakomyj kusok dlja Polshi. https://360tv.ru/news/tekst/lakomyj-kusokdlja-polshi/
Banasik, M. (2021). Teoria i praktyka wojny informacyjnej stosowanej przez Federację Rosyjską (Theory and Practice of Information Warfare Used by the Russian Federation). In M. Banasik (Ed.), Informacja czynnikiem warunkującym bezpieczeństwo. Kontekst rosyjski (Information as a Determinant of Security. The Russian Context). Difin.
Batorowska, H. (2021). Kultura bezpieczeństwa informacyjnego w środowisku walki o przewagę informacyjną (The Culture of Information Security in the Context of the Struggle for Information Superiority). Wydawnictwo Libron.
Buhler, P. (2014). O potędze w XXI w. (On Power in the 21st Century). Wydawnictwo Akademickie Dialog.
Castells, M. (2010). Społeczeństwo sieci (The Network Society). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Curanowić, A. (2015). Konstruktywizm (Constructivism). In R. Zięba (Ed.), Teorie i podejścia badawcze w nauce o stosunkach międzynarodowych (Theories and Research Approaches in the Study of International Relations). Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego.
Czaputowicz, J. (2012). Bezpieczeństwo międzynarodowe. Wspołczesne koncepcje (International Security. Contemporary Concepts). Wydawnictwo Naukowe PWN.
D’Ancona, M. (2018). Post-truth. Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Darczewska, J. (2015). Diabeł tkwi w szczegołach. Wojna informacyjna w świetle doktryny wojennej Rosji (The Devil Is in the Details: Information Warfare in the Light of Russia’s Military Doctrine). Ośrodek Studiow Wschodnich (OSW).
Darczewska, J. (2019a). Między jawną dezinformacją a niejawną praktyką. Gry rosyjskich służb (Between Overt Disinformation and Covert Practice: Games of Russian Intelligence Services). Ośrodek Studiow Wschodnich (OSW).
Darczewska, J. (2019b). Wojny pamięci: historia, polityka i służby specjalne Federacji Rosyjskiej (Memory Wars: History, Politics and the Special Services of the Russian Federation). Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 20.
Demagog. (2022). Dezinformacja pandemiczna i wojenna – co je łączy? https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/dezinformacja-pandemiczna-i-wojenna-co-je-laczy/?cn-reloaded=1
Demagog. (2022). Miesiąc wojny za nami. Omawiamy najważniejsze trendy w dezinformacji. https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/miesiac-wojny-za-nami-omawiamy-najwazniejsze-trendy-w-dezinformacji/
Den surka. (2022). Polsha iz-za svoih slepyh politicheskih elit chetyrezhdy ischezala s politicheskoy karty mira. https://mlyn.by/29032022/den-surka-polsha-iz-za-svoih-slepyh-politicheskih-elit-chetyrezhdy-ischezala-s-politicheskoj-karty-mira/
Dodds, K. (2022). Geopolityka (Geopolitics). Wydawnictwo Uniwersytetu Łodzkiego.
EADaily. (2022). Bez svobodnoy Ukrainy net svobodnoy Polshi: zachem polyaki pobratalis so svidomymi (Without a Free Ukraine, There Is No Free Poland: Why the Poles Have Befriended the Conscious Ones). https://eadaily.com/ru/news/2022/05/27/bez-svobodnoy-ukrainy-net-svobodnoy-polshi-zachem-polyaki-pobratalis-so-svidomymi
EADaily. (2022). Khitraya velikoderzhavnaya isterika Polshi vokrug Ukrainy. https://eadaily.com/ru/news/2022/03/25/hitraya-velikoderzhavnaya-isterika-polshi-vokrug-ukrainy
EADaily. (2022). Lukashenko proshelsya po polskoy istorii, obviniv polyakov v etnocide belorusov. https://eadaily.com/ru/news/2022/01/06/lukashenko-proshelsya-po-polskoy-istorii-obviniv-polyakov-v-etnocide-belorusov
Fehler, W. (2016). O pojęciu bezpieczeństwa informacyjnego (On the Concept of Information Security). In M. Kubiak (Ed.), Bezpieczeństwo informacyjne w XXI wieku (Information Security in the 21st Century) (p. 37). Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach (UPH).
Flint, C. (2008). Wstęp do geopolityki (Introduction to Geopolitics). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Foucault, M. (2000). Trzeba bronić społeczeństwa (Society Must Be Defended). Wydawnictwo KR.
Gaddis, J. L. (2007). Strategie powstrzymywania (Strategies of Containment). Wydawnictwo Książka i Wiedza.
Gazeta. (2021). V Polshe zadumalis o vossozdanii Rechi Pospolitoy na fone protivostoyaniya RF i SShA. https://www.gazeta.ru/politics/news/2021/12/14/n_17012203.shtml?updated
Gazeta Prawna. (2022). Zacieranie śladów. Jak ewoluuje dezinformacja od początku wojny. https://www.gazetaprawna.pl/magazyn-na-weekend/artykuly/8387344,rosyjskadezinformacja-wojna-informacyjna-ukraina-bildziukiewicz.html
Geertz, C. (2003). Opis gęsty – w stronę interpretatywnej teorii kultury (Thick Description: Toward an Interpretive Theory of Culture). In M. Kempny & E. Nowicka (Eds.), Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej (Studying Culture: Elements of Anthropological Theory). Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Giddens, A. (2003). Stanowienie społeczeństwa. Zarys teorii strukturacji (The Constitution of Society: Outline of the Theory of Structuration). Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Graham, P. (2008). KAD a wartości: interdyscyplinarność jako zwrot w kierunku podejścia krytycznego (CDA and Values: Interdisciplinarity as a Turn Toward a Critical Approach). In A. Duszak (Ed.), Krytyczna analiza dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej (Critical Discourse Analysis: An Interdisciplinary Approach to Social Communication). Universitas.
Guignon, C. (2012). Becoming a person. Hermeneutic phenomenology’s contribution. New Ideas in Psychology, 30, 97–106. https://doi.org/10.1016/j.newideapsych.2012.04.002
Hannerz, U. (2006). Powiązania transnarodowe. Kultura. Ludzie. Miejsca (Transnational Connections: Culture, People, Places). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Interfax. (2022). Glava MID Polshi: v nyneshney situatsii nasha obyazannost – podderzhivat kontakty. https://www.interfax.ru/interview/822118
Istoricheskie aspekty resentimentnyh problem neonacistov Ukrainy. (2022). https://www.vb.kg/doc/418322_istoricheskie_aspekty_resentimentnyh_problem_neonacistov_ykrainy.html
Istoricheskie pretenzii Polshi na Ukrainu (2022). https://rossaprimavera.ru/article/ffd-57c5a
Jones, A., & Clark, J. (2009). Europeanisation and its discontent. Space and Polity, 13.
Katzenstein, P. J. (1996). Rethinking Japanese Security: Norms and Identity in World Politics. Routledge.
Katzenstein, P. J. (1996). The Culture of National Security: Norms and Identity in World Politics. Columbia University Pres.
Kazaniecki, W. (2010). Geopolityka krytyczna – skuteczna metoda wyjaśniania w XXI wieku? (Critical Geopolitics – An Effective Method of Explanation in the 21st Century?). In Z. Lach & J. Wendt (Eds.), Geopolityka. Elementy teorii, wybrane metody i badania (Geopolitics: Elements of Theory, Selected Methods and Research). Wydawnictwo Wyższej Szkoły Zarządzania w Częstochowie.
Kazaniecki, W. (2013). Wykorzystanie geopolityki krytycznej do analizy sytuacji międzynarodowej ze szczególnym uwzględnieniem przyszłości UE (The Use of Critical Geopolitics in the Analysis of International Situation with Particular Emphasis on the Future of the EU). Prace Geograficzne, 242.
Kisielewska, M. (2011). Przestrzeń informacyjna jako termin informatologiczny (Information Space as an Informational Science Term). Zagadnienia Informacji Naukowej, 2, 98.
Kuczin, W. (2022). Vedet sebya kak shavka: Kedmi predrekaet chetvertyy razdel Polshi. https://deita.ru/article/516917
Kukuła, J. (1993). Postrzeganie międzynarodowe (International Perception). Stosunki Międzynarodowe, 16.
Kukułka, J. (2000). Teoria stosunkow międzynarodowych (Theory of International Relations). Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Kupiecki, R. (2021). Dezinformacja w stosunkach międzynarodowych (Disinformation in International Relations). In R. Kupiecki (Ed.), Platforma przeciwdziałania dezinformacji – budowanie odporności społecznej (Platform for Countering Disinformation – Building Social Resilience). Wydawnictwo Akademii Wojsk Lądowych im. Generała Tadeusza Kościuszki.
Kupiecki, R., Bryjka, F., & Chłoń, T. (2022). Dezinformacja międzynarodowa. Pojęcie, rozpoznanie, przeciwdziałanie (International Disinformation: Concept, Identification, Counteraction). Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Legucka, A. (2021). Dezinformacja jako element wojny informacyjnej Federacji Rosyjskiej – założenia i efektywność (Disinformation as an Element of the Russian Federation’s Information Warfare – Assumptions and Effectiveness). Sprawy Międzynarodowe, 73.
Lewandowski, P. (2019). Kod geopolityczny – koncepcja teoretyczna i metodologiczna (Geopolitical Code – Theoretical and Methodological Concept). Politeja, 61.
Lewandowski, P. (2022a). Potęga narracji. Narodowe mity (geo)polityczne Rosji w kontekście bezpieczeństwa informacyjnego (The Power of Narrative: Russian National (Geo) Political Myths in the Context of Information Security). Universitas.
Lewandowski, P. (2022b). Relacje polsko-białoruskie w agendzie dezinformacji rosyjskiej w Polsce. Case study Sputnik.polska (Polish-Belarusian Relations in the Agenda of Russian Disinformation in Poland: Case Study of Sputnik.polska). Wschodni Rocznik Humanistyczny, 18.
Mlyn. (2022). Den surka. Polsha iz-za svoih slepyh politicheskih elit chetyrezhdy ischezala s politicheskoy karty mira. https://mlyn.by/29032022/den-surka-polsha-iz-za-svoihslepyh-politicheskih-elit-chetyrezhdy-ischezala-s-politicheskoj-karty-mira/
Montbrial, T. de. (2011). Działanie i system świata. Wydawnictwo Akademickie Dialog.
O’Tuathail, G. (2003). Understanding Critical Geopolitics: Geopolitics and Risk Security. In C. S. Gray & G. Sloan (Eds.), Geopolitics. Geography and Strategy. Frank Cass.
Obstanka nakalyayetsya vse Polshe. (2022). https://www.kommersant.ru/doc/5271600
Onuf, N. (2013). Making Sense, Making Worlds. Constructivism in Social Theory and International Relations. Routledge.
Polonist Stremidlovskiy zayavil, chto Polsha zhdet priglasheniya obeskrovit Ukrainu. (2022). https://live24.ru/politika/polonist-stremidlovskij-zayavil-chto-polsha-zhdetpriglasheniya-obeskrovit-ukrainu.html
Popper, K. (2002). Wiedza obiektywna (Objective Knowledge). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Potulski, J. (2010). Geopolityka jako krytyka społeczna (Geopolitics as Social Criticism). In Z. Lach & J. Wendt (Eds.), Geopolityka. Elementy teorii, wybrane metody i badania (Geopolitics: Elements of Theory, Selected Methods and Research). Instytut Geopolityki.
Potulski, J. (2010). Współczesne kierunki rosyjskiej myśli geopolitycznej. Między nauką, ideologicznym dyskursem, a praktyką (Contemporary Directions of Russian Geopolitical Thought: Between Science, Ideological Discourse, and Practice). Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.
Rak, J., & Backer, R. (2015). Problem badawczy (Research Problem). Politeja, 36.
Reczkowski, R. (2020). Geopolityczna rozgrywka pandemią COVID-19: rosyjski ekosystem dezinformacji i propagandy (Geopolitical Manipulation of the COVID-19 Pandemic: The Russian Ecosystem of Disinformation and Propaganda). Świat Idei i Polityki, 19.
Ruggie, J. G. (1993). Territoriality and Beyond: Problematizing Modernity in International Relations. International Organization.
Siewierska-Chmaj, A. (2009). Mitologia polityczna jako fundament ideologii. Proba analizy (Political Mythology as the Foundation of Ideology: An Analytical Attempt). In A. Siewierska-Chmaj (Ed.), Przekazy polityki (Political Messages). Konsorcjum Akademickie.
Siewierska-Chmaj, A. (2016). Mity w polityce. Funkcje i mechanizmy aktualizacji (Myths in Politics: Functions and Mechanisms of Actualization). Oficyna Wydawnicza Aspra Warsaw.
Stremidlovskij, S. (2022). Sudba Polshi — khoronit mezhdunarodnye organizatsii. Ukraina.ru. https://ukraina.ru/20221201/1041406484.html
Stremidlovskij, S. (2022a). Kreml boi się Międzymorza i usiłuje skłócić Polskę i Ukrainę. Fronda. https://www.fronda.pl/a/Kreml-boi-sie-Miedzymorza-i-usiluje-sklocic-Polske-i-Ukraine,208629.html
Stremidlovskij, S. (2022b). Polsha perekhvatyvaet paločku podzhigatelya voyny v Evrope u Ukrainy. https://regnum.ru/news/polit/3521302.html
Toffler, A., & Toffler, H. (1998). Wojna i antywojna. Jak przetrwać na progu XXI wieku? (War and Antiwar: Survival at the Dawn of the 21st Century). Rebis.
Traverso, E. (2011). Historia jako pole bitwy (History as a Battlefield). Książka i Prasa.
Volkoff, V. (2022). Krotka historia dezinformacji. Od konia trojańskiego do internetu (A Brief History of Disinformation: From the Trojan Horse to the Internet). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Vzgliad. (2022). Dlia Rossii prishla pora otmeniati Polshu. https://vz.ru/politics/2022/3/20/1149115.html
Wan Ci. (2022). Kitayskiy ekspert nazval pozitsiyu Pekina v sluchae konflikta Rossii i SShA. https://eurasia.expert/ekspert-nazval-pozitsiyu-pekina-v-sluchae-konfliktarossii-i-ssha/
Wojciuk, A. (2010). Dylematy potęgi. Praktyczna teoria stosunków międzynarodowych (Dilemmas of Power: A Practical Theory of International Relations). Poltext.
Wojnowski, M. (2017). Koncepcja wojny sieciowej Aleksandra Dugina jako narzędzie realizacji celów geopolitycznych Federacji Rosyjskiej (Aleksandr Dugin’s Concept of Network War as a Tool for Achieving the Geopolitical Goals of the Russian Federation). Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 16.
Wrzosek, M. (2021). Rosyjska dominacja informacyjna w sferze militarnej (Russian Informational Dominance in the Military Sphere). In M. Banasik (Ed.), Informacja czynnikiem warunkującym bezpieczeństwo. Kontekst rosyjski (Information as a Factor Conditioning Security: The Russian Context). Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne (WAiP).
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Piotr
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 148
Liczba cytowań: 0
