GU(U)AM – od deklaracji po rzeczywistość
DOI:
https://doi.org/10.12775/SDR.2013.14Słowa kluczowe
GU(U)AM, Federacja Rosyjska, Unia Europejska, NATO, bezpieczeństwo energetyczne, TRACEA, INOGATE, SELEC, EPS, Europejska Polityka SąsiedztwaAbstrakt
Artykuł ma zadanie nakreślić funkcjonowanie organizacji GUUAM, zrzeszającej od 1997 r. Gruzję, Ukrainę, Uzbekistan (oficjalnie wystąpił w 2005) i Mołdawię na szerokim tle toczących się wydarzeń politycznych. Po omówieniu historii powstawania organizacji autorka skupiła się na analizowaniu współpracy w ramach GU(U)AM, kwestii bezpieczeństwa, współzależności energetycznej członków organizacji od Rosji oraz podejmowanej przez GUAM dywersyfikacji surowców i środków transportu. Zastanawiając się, jaka będzie przyszłość tej organizacji, autorka dochodzi do wniosku, że podobnie jak do tej pory uzależniona będzie od polityki bezpieczeństwa energetycznego.Bibliografia
Adamczewski P., Geopolityczne znaczenie Azerbejdżanu, [w:] Strategie w polityce azjatyckiej. Rozważania o możliwościach współczesnej Azji, red. J. Marszałek‑Kawa, Toruń 2011.
Andrusieczko P., Perspektywy alternatywnych organizacji regionalnych na przykładzie GUAM, [w:] Wspolnota niepodległych państw: fragmegracja‑bezpieczeństwo‑konflikty etniczne, red. T. Kapuśniak, Lublin‑Warszawa 2011.
Banaszkiewicz M., Kiszyniowski szczyt WNP w odbiorze rosyjskim, „Biuletyn Międzynarodowy” t. II, 2010, s. 207‑208.
Brodowski J., Wzajemne relacje Federacji Rosyjskiej i Azerbejdżanu w ramach WNP, [w:] Polityka Federacji Rosyjskiej wobec państw członkowskich WNP, red. E. Cziomer, M. Czajkowski, Kraków 2006.
Ciupiński A., Realizacja Wspolnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony UE na obszarze proradzieckim, [w:] Bezpieczeństwo obszaru poradzieckiego, red. A. Bryc, A. Legucka, A. Włodkowska‑Bagan, Warszawa 2011.
Cwicinskaia N., Gospodarka Naddniestrza i je powiązania z gospodarką Mołdowy, [w:] Konflikty na obszarze byłego ZSRR, red. P. Adamczewski, Poznań 2009, s. 157‑162.
Fedorowicz K., „Pomarańczowa rewolucja” na Ukrainie – czas realizacji wyborczych deklaracji, [w:] „Pomarańczowa rewolucja” – szansa dla ukraińskiej transformacji politycznej, red. A. Furier, Szczecin 2006, s. 134‑140.
Figura M., Europejskie aspiracje Ukrainy w pierwszych miesiącach po zwycięstwie „Pomarańczowej rewolucji”, [w:] „Pomarańczowa rewolucja” – szansa dla ukraińskiej transformacji politycznej, red. A. Furier, Szczecin 2006, s. 73‑82.
Głębocki H., Kresy Imperium. Szkice i materiały do dziejów polityki Rosji wobec jej peryferii (XVIII‑XXI wiek), Kraków 2006.
Głębocki H., Postscriptum: gier o Eurazję ciąg dalszy, „Arcana” nr 3, 2005.
Goble P., The United States and GUAM: From Tactic to Partnership, „Central Asia and the Caucasus” 3‑4, 2008, s. 156‑160.
Gołdysiak M., Działalność Misji Unii Europejskiej o pomocy granicznej dla Ukrainy i Mołdawii (EU BAM) na tle naddniestrzańskiego konfliktu, „Dialogi Polityczne” nr 8, 2007, s. 73‑77.
Igharkava A., Rola NATO w gruzińskiej strategii bezpieczeństwa narodowego, [w:] Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa krajów Wspólnoty Niepodległych Państw, red. W. Baluk, Wrocław 2008.
Kapuśniak T., Y. Tymkiv, Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa Ukrainy w czasie prezydentury Wiktora Juszczenki, „Prace Instytutu Europy Środkowo‑Wschodniej” 2009, s. 18‑19.
Kużelewska E., Partnerstwo Wschodnie jako specyficzna forma Europejskiej Polityki Sąsiedztwa, [w:] Rozpad ZSRR i jego konsekwencje dla Europy i świata, część III Kontekst międzynarodowy, red. J. Diec, Kraków 2011.
Lewicki Z., Ewolucja polityki USA wobec Azji po 11 września, „Sprawy Międzynarodowe” nr 1, 2002.
Malak K., Polityka zagraniczna Rosji w okresie prezydentury Borysa Jelcyna (1991‑2000), [w:] Cywilizacja Rosji imperialnej, red. P. Kraszewski, Poznań 2002.
Mazur R., GUUAM, [w:] Organizacje w stosunkach międzynarodowych. Istota‑mechanizmy działania‑zasięg, red. T. Łoś‑Nowak, Wrocław 2004.
Mazur R., Wspólnota Niepodległych Państw – integracja czy dezintegracja, [w:] Wybrane problemy badań wschodnich, red. Z. J. Winnicki, W. Baluk, G. Tokarz, Wrocław 2007.
Myśliwy A., GUUAM – szansa na stabilizację dla „Eurazjatyckich Bałkanow”, „Arcana” nr 3, 2005.
Niedziółka D., Bezpieczeństwo energetyczne na obszarze poradzieckim, [w:] Bezpieczeństwo obszaru poradzieckiego, red. A. Bryc, A. Legucka, A. Włodkowska‑Bagan, Warszawa 2011.
Orzelska A., Azerbejdżan, [w:] Systemy polityczne oraz polityka wewnętrzna i zagraniczna w państwach postkomunistycznych Europy i Azji w latach 2004‑2005, red. J. M. Fiszer, Warszawa 2005.
Papuashvili L., Geopolityczne położenie Gruzji a rozwój ekonomiczny kraju, [w:] Wartości azjatyckie, polityka i prawa człowieka, red. J. Marszałek‑Kawa, Toruń 2010.
Piotrowski M. A., Azja Środkowa po 11 września, „Sprawy Międzynarodowe” nr 1, 2002.
Siekierzyński J., Historia i rola układu GUUAM we wspołczesnej polityce Eurazjatyckiej, [w:] Kaukaz w dobie globalizacji, red. A. Furier, Poznań 2005.
Stańczyk J., Gruzja, [w:] Systemy polityczne oraz polityka wewnętrzna i zagraniczna w państwach postkomunistycznych Europy i Azji w latach 2004‑2005, red. J. M. Fiszer, Warszawa 2005.
Staszczyk A. (red.), Europa Wschodnia i Kaukaz Południowy w polityce Unii Europejskiej, Szczecin 2011.
Strachota K., Kraje Południowego Kaukazu (Armenia, Azerbejdżan, Gruzja), [w:] Sytuacja wewnętrzna w krajach postkomunistycznych Europy i Azji oraz ich polityka międzynarodowa w latach 2006‑2007, red. J. M. Fiszer, Warszawa 2007, s. 88.
Szatlach M. E., Porozumienie regionalne w globalnym systemie bezpieczeństwa, [w:] Bezpieczeństwo narodowe i regionalne w procesach globalizacji, red. J. Knopek, D. J. Mierzejewski, Piła 2006.
Szeptycki A., Stosunki między Federacją Rosyjską a Ukrainą w sektorze gazowym, [w:] Geopolityka rurociągów. Współzależność energetyczna a stosunki międzypaństwowe na obszarze postsowieckim, red. E. Wyciszkiewicz, Warszawa 2008.
Szyjko C. T., Nowy wymiar dialogu energetycznego UE‑Rosja z perspektywy priorytetów polskiej prezydencji, [w:] Bezpieczeństwo obszaru poradzieckiego, red. A. Bryc, A. Legucka, A. Włodkowska‑Bagan, Warszawa 2011.
Trzaskowski P., Kulturowe źródła prozachodniej polityki zagranicznej Gruzji, [w:] Konflikty na obszarze byłego ZSRR, red. P. Adamczewski, Poznań 2009.
Wróbel P., Wpływ Rosji na współczesne bezpieczeństwo energetyczne Unii Europejskiej, [w:] Polska w Unii Europejskiej. Aspekty polityczne, międzynarodowe, społeczno‑gospodarcze i wojskowe, red. J. M. Fiszer, Warszawa 2009.
Wyciszkiewicz E., Perspektywy rozwoju GUUAM, „Biuletyn Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych” nr 31 (276).
Wyciszkiewicz E., Perspektywy rozwoju organizacji GUUAM – polski punkt widzenia, „Polski Przegląd Dyplomatyczny” t. 5, nr 4 (26), 2006.
Wyciszkiewicz E., Rosyjska polityka energetyczna w basenie Morza Kaspijskiego, [w:] Geopolityka rurociągów. Współzależność energetyczna a stosunki międzypaństwowe na obszarze postsowieckim, red. E. Wyciszkiewicz, Warszawa 2008.
Wyciszkiewicz E., Rosyjski sektor naftowo‑gazowy – uwarunkowania wewnętrzne i perspektywy rozwoju, [w:] Geopolityka rurociągów. Współzależność energetyczna a stosunki międzypaństwowe na obszarze postsowieckim, red. E. Wyciszkiewicz, Warszawa 2008.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 820
Liczba cytowań: 0
