Stosunki polsko-ukraińskie na Dalekim Wschodzie w świetle prasy ukraińskiej i polskiej w latach 1918–1945
DOI:
https://doi.org/10.12775/SDR.2025.2.04Słowa kluczowe
relacje polsko-ukraińskie, prasa, Klub „Prometeusz”, Iwan Swit, Władysław Pelc, Harbin, SzanghajAbstrakt
Artykuł jest poświęcony mało znanemu okresowi w historii kontaktów polsko-ukraińskich w Chinach. Określono etapy powstawania, rozwoju i spadku stosunków między oboma narodami na kontynencie azjatyckim. Aby jak najszerzej opisać historię tego zagadnienia, wykorzystano również materiały archiwalne świadczące o tym, że strona polska była zainteresowana nawiązaniem jakichkolwiek relacji ze wspólnotą ukraińską w Harbinie. W rezultacie możemy śmiało stwierdzić, że polska Ekspozytura 2 aktywnie pilnowała projektów wydawniczych każdej siły politycznej diaspory ukraińskiej, dochodzącej do władzy i próbowała w jakiś sposób na nie wpłynąć.
Bibliografia
Źródła archiwalne
Biblioteka Polska w Paryżu
Archiwum Władysława Pelca
Wojskowe Biuro Historyczne, Centralne Archiwum Wojskowe
Oddział II Sztabu Głównego
Архів ОУН у Києві
Документи українських націоналістів на Далекому Сході
Бібліотека імені Симона Петлюри у Парижі
Архів Іларіона Косенка
Центральний державний історичний архів України, м. Львів
Товариство Просвіта, м. Львів, 1827–1944
Źródła drukowane
Kushnir V., Polish Atrocities in the West Ukraine. An Appeal to the League for the Rights of Man and Citizen, Vienna 1931.
„Biuletyn Polsko-Ukraiński” 1932–1939
„Daleki Wschód” 1932–1936
„Kurjer Warszawski” 1939
„Listy Harbińskie” 1931–1932
„The Call of the Ukraine” 1941–1942
„Tygodnik Polski” 1937
Prasa
„Бюллетень Молодого Украинца” 1931
„Далекий Схід” 1938–1939
„Далекосхідний націоналіст” 1937
„Маньчжурський вістник” 1932–1937
„Молодий Українець” 1936
„Сяйво” 1927
„Українське життя” 1925
„Український голос на Далекому Сході” 1941–1944
„Українські листи з Далекого Сходу” 1932
„Харбінський вістник” 1924–1925
Opracowania
Borysiewicz M., Polish Settlement in Manchuria (1898–1950). A Brief Historical Survey, „Studia Polonijne” (2018), nr 39, s. 125–166.
Cabanowski M., Tajemnice Mandżurii. Polacy w Harbinie, Warszawa 1993.
Giza A., Polacy z Mandżurii. Dzieje polskiej kolonii w Harbinie w latach 1895–1966, Kraków 2019.
Komar W., Władysław Antoni Pelc: rys biografii prometejskiej, „Nowy Prometeusz” (2014), nr 6, s. 75–84.
Kuromiya H., Libera P., Notatka Włodzimierza Bączkowskiego na temat współpracy polsko-japońskiej wobec ruchu prometejskiego (1938), „Zeszyty Historyczne” (2009), z. 169, s. 114–135.
Kwiecień M., Mazur G., Przyczynek do dziejów ruchu prometejskiego w Polsce, „Zeszyty Historyczne” (Paryż 2000), z. 136, s. 90–109.
Libera P., „Biuletyn Polsko-Ukraiński” (1932–1938) – pismo ruchu prometejskiego, „Київські полоністичні студії” 18 (2011), с. 33–41.
Libera P., II Rzeczpospolita wobec ruchu prometejskiego, Warszawa 2013 (Wojskowe Teki Archiwalne, t. 4).
Łach R., Działalność Klubu „Prometeusz” oraz relacje polsko-ukraińskie w Harbinie w latach 1931–1936, „Dzieje Najnowsze” (2023), nr 3, s. 139–167.
Maj I.P., Działalność Instytutu Wschodniego w Warszawie 1926–1939, Warszawa 2007.
Wierzbicki P., „Tygodnik Polski” (Harbin 1922–1942) jako źródło do dziejów polskiej emigracji w Chinach, „Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie” 64 (2019), s. 161–185.
Wojnar M., Imperium ukraińskie. Źródła idei i jej miejsce w myśli politycznej ukraińskiego nacjonalizmu integralnego pierwszej połowy XX wieku, Kraków 2023.
Wróbel J., W ogniu wojen i rewolucji. Polacy w Chinach (1898–1949), Łódź 2023.
Wyniarz A., Bibliografia prasy polskiej na Dalekim Wschodzie w latach 1917–1949, „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 25 (1986), nr 1, s. 125–135.
Yong Deog K., Kolonia polska w Mandżurii 1897–1949, Kraków 2001.
Кучерук О., Рико Ярий – загадка ОУН, Львів 2005.
Окабе Й., Історія японсько-українських відносин 1915–1937 рр., Львів 2021.
Попок А., Українські поселення на Далекому Сході. Історико-соціологічний нарис, Київ 2001.
Посівнич М., Деякі аспекти діяльності Організації українських націоналістів на Далекому Сході, Львів 2005 (Збірник 5).
Хоменко О., Далекосхідна одіссея Івана Світа, Київ 2021.
Шимонович І., Зелений Клин – Нова Україна, Львів 1924.
Чорномаз В., Українці в Китаї (перша половина ХХ ст.). Енциклопедичний довідник, Одеса 2021.
Чорномаз В., Українці в Шанхаю, Київ 2017.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 10
Liczba cytowań: 0
