Перейти до головного Перейти в головне навігаційне меню Перейти на нижній колонтитул сайту
  • Зареєструватися
  • Увійти
  • Language
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Hrvatski
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
    • Українська
  • Menu
  • Головна
  • Поточний випуск
  • Архіви
  • Про нас
    • Про журнал
    • Подання
    • Редакційний штат
    • Заява про конфіденційність
    • Контактна інформація
  • Зареєструватися
  • Увійти
  • Language:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська

Rocznik Toruński

Drugi po Koperniku. Samuel Thomas von Sömmerring (1755–1830), niedoceniany wybitny uczony i wynalazca z Torunia
  • Головна
  • /
  • Drugi po Koperniku. Samuel Thomas von Sömmerring (1755–1830), niedoceniany wybitny uczony i wynalazca z Torunia
  1. Головна /
  2. Архіви /
  3. Том 51 № 51 (2024): Rocznik Toruński /
  4. Miscellanea

Drugi po Koperniku. Samuel Thomas von Sömmerring (1755–1830), niedoceniany wybitny uczony i wynalazca z Torunia

Автор(и)

  • Iwo Bohr Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu https://orcid.org/0000-0002-5669-4297

DOI:

https://doi.org/10.12775/RT.2024.006

Анотація

Opierając się na wieloletnim doświadczeniu przewodnika po Toruniu dostrzegam silną dysproporcję pomiędzy wiedzą turystów o Mikołaju Koperniku a Samuelu Thomasie Sömmerringu – innym wybitnym uczonym i wynalazcą pochodzącym z tego miasta. W eseju zarysuję osiągnięcia Sömmerringa, przede wszystkim w dziedzinie neuroanatomii. Jednym z celów pracy jest wskazanie roli wczesnych lat spędzonych w rodzinnym mieście oraz dowodów trwającej do ostatnich lat jego życia serdecznej pamięci uczonego o Toruńskim Gimnazjum, którego był absolwentem. Przyjrzę się także przypuszczalnemu znaczeniu lat toruńskich dla zainteresowań Kopernika astronomią. Dokonam również szerszych porównań między tymi dwoma uczonymi pochodzącymi z Torunia. Oprócz tego wskażę na przejawy wciąż żywej pamięci o dokonaniach neuroanatoma z Torunia we współczesnej nauce oraz na kontrast w formach jego upamiętnienia pomiędzy Frankfurtem nad Menem a Toruniem postulując pewne działania na poprawienie tej sytuacji.

Біографія автора

Iwo Bohr, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Doktor nauk biologicznych w dziedzinie neurofizjologii (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), staże podoktorskie w Wielkiej Brytanii (Newcastle University i University of Cambridge) oraz w Niemczech (Uniwersytet w Münster). Od 2023 r. doktorant w Szkole Nauk Humanistycznych UMK, promotor: prof. D. Michaluk (historyczka), promotor pomocniczy: dr hab. M. Mikołajewski (astronom i popularyzator tej dziedziny). Zainteresowania: dzieje Torunia, w szczególności w aspekcie nauki i edukacji, a także historia astronomii i egzobiologia. ORCID: 0000-0002-5669-4297.

Посилання

Bast T., The life and work of Samuel Thomas von Sömmerring, „Ann Med Hist.”, t. 6, nr 4, 1924, s. 369–386.

Borawska T., Pobyt w Rzymie, [w:] Nicolaus Copernicus Thorunensis, http://copernicus.torun.pl/biografia/1496-1503/2/ [dostęp: 20.05.2024].

Drewnowski J., Mikołaj Kopernik świetle swej korespondencji, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1978.

https://ksiaznica.torun.pl/files/181/Historia-Torunia-iregionu/88/Samuel-Thomas-von-Soemmerring.pdf [dostęp: 20.05.2024].

https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/5806 [dostęp: 20.05.2024].

https://planetarynames.wr.usgs.gov/Feature/8427 [dostęp: 20.05.2024].

Kłosiński M., Targowski M., Dom Glazurowy. Rezydencja Koperników i Watzenrodów, [w:] Kopernikański Toruń, https://www.kopernikanski.torun.pl/items/show/ [dostęp: 20.05.2024].

Kubik Kazimierz, Nauki ścisłe w toruńskim Gimnazjum Akademickim.,[w:] Księga Pamiątkowa 400-lecia Toruńskiego Gimnazjum Akademickiego, t. 3 [XIX-XX w.], red.: Z. Zdrójkowski. Toruń, 1974.

Mikulski K., Dzieje toruńskiej rodziny Watzenrode w XIV–XVI w., „Klio”, t. 20, nr 1, 2013, s. 69–110.

Mikulski K., Watzenrodowie i dom rodzinny Mikołaja Kopernika w Toruniu, [w:] Studia z dziejów miast i mieszczaństwa, t. 2, red. J. Tandecki, R. Czaja, Toruń 1996, s. 243–256.

Pearce J. M. S., Samuel Thomas Soemmerring (1755–1830): The Naming of Cranial Nerves, „Eur Neurol”, 77, 2017, s. 303–306.

Piątkowski A., Sömmerring Samuel Thomas (1755–1830), uczony, anatom, lekarz i fizyk, [w:] Toruński Słownik Biograficzny, t. 3, red. Krzysztof Mikulski, Toruń 2002, s. 200– 203.

Ruciński R., Konrad Gesselen. Przykład kariery uczonego w średniowiecznym Toruniu, „Rocznik Toruński”, nr 28, 2001, s. 37–49.

Salmonowicz S., Toruńskie gimnazjum akademickie (1568–1817), [w:] K. Podlaszewska, S. Salmonowicz, Z. Zdrójkowski, Krótka historia Gimnazjum Toruńskiego 1568–1968, Toruń 1968.

Salmonowicz S., Toruńskie Gimnazjum Akademickie w wieku oświecenia (1681–1793), [w:] Księga pamiątkowa 400-lecia Toruńskiego Gimnazjum Akademickiego, t. 3, t. 3 [XIX-XX w.], red.: Z. Zdrójkowski, Toruń 1974.

Samuel Thomas von Sömmerring, [w:] Wikipedia, the free encyclopedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Samuel_Thomas_von_S%C3%B6mmerring [dostęp: 20.05.2024].

Sömmerring Samuel Thomas, Ueber einen elektrichen Telegraphen, „Denkschriften der Königlichen Akademie der Wissenschaften zu München”, R. 1809–1810, s. 401–415.

Stoyanov G. S., Matev B. K. Samuel Thomas von Sömmerring's Contributions on the Cranial Nerves and Vomeronasal Organ, „Cureus”, Jun 22, 2018, 10(6):e2859. DOI: 10.7759/cureus.2859. PMID: 30148012; PMCID: PMC6107037.

Venita J., A portrait in history. The anatomical legacy of Dr Sömmerring, „Arch Pathol Lab Med”, t. 123, 1999, s. 762.

Vilensky J. A., The neglected cranial nerve: Nervus terminalis (cranial nerve N), “Clinical Anatomy”, R. 212, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ca.22130 [dostęp: 20.05.2024].

Włodarczyk J., „Według najdawniejszej doktryny pitagorejczyków” Z czyich pomysłów czerpał Kopernik, z kim rywalizował i kogo zainspirował, „Pomocnik Historyczny Polityki. Kopernik nieznany”, nr 3, 2023, s. 47.

Wojtowicz J., Samuel Thomas Soemmerring (1755–1830). Uczony, anatom, lekarz i fizyk, [w:] Wybitni ludzie dawnego Torunia, red. M. Biskup, Warszawa–Poznań–Toruń 1982, s. 132–139.

Rocznik Toruński

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Опубліковано

2025-06-06

Як цитувати

1.
BOHR, Iwo. Drugi po Koperniku. Samuel Thomas von Sömmerring (1755–1830), niedoceniany wybitny uczony i wynalazca z Torunia. Rocznik Toruński. Online. 6 Червень 2025. Vol. 51, no. 51, pp. 143-162. [Accessed 19 Квітень 2026]. DOI 10.12775/RT.2024.006.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Завантажити посилання
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Номер

Том 51 № 51 (2024): Rocznik Toruński

Розділ

Miscellanea

Ліцензія

Авторське право (c) 2025 Iwo Bohr

Creative Commons License

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 269
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Перегляд списку авторів
  • Issue archive

User

User

Поточний номер

  • Логотип Atom
  • Логотип RSS2
  • Логотип RSS1

Інформація

  • Для читачів
  • Для авторів
  • Для бібліотекарів

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Мова

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська
Нагору

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop