Rocznik Toruński https://apcz.umk.pl/RTOR <p>"Rocznik Toruński" jest czasopismem naukowym. Ukazuje się od 1966 roku. Wydawany jest przez Towarzystwo Miłośników Torunia. Publikowany jest co roku dzięki dotacji Gminy Miasta Toruń oraz Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Na jego łamach przeczytać można między innymi artykuły poświęcone historii Torunia, zapoznać się też można z recenzjami książek o naszym mieście. W każdym tomie znajdą też Państwo bibliografię miasta Torunia za poprzedni rok kalendarzowy. Wersja pierwotna czasopisma „Rocznik Toruński” to wersja drukowana.</p> pl-PL azi@umk.pl (Agnieszka Zielińska) greg@umk.pl (Grzegorz Kopcewicz) Wed, 01 Jun 2022 08:47:21 +0200 OJS 3.3.0.12 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Samuel Bogumił Linde Toruniowi https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38569 <p>brak.</p> Marian Ptaszyk Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38569 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Madonna Brzemienna z Torunia – geneza typu kompozycyjnego i funkcjonowanie statuetki https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38578 <p>Artykuł omawia wybrane zagadnienia związane ze statuetką Madonny Brzemiennej z Torunia. Głównym celem tekstu jest dokonanie <br>pogłębionej refleksji nad genezą typu kompozycyjnego oraz funkcjonowaniem statuetki. Przeanalizowane zostały kwestie przynależności obiektu do typu przedstawień o charakterze „scenicznym” lub „samodzielnym”, a także analogie wyszukane zarówno dla figurki Marii, postaci na postumencie, jak i całej statuetki. Rozważania te wraz z zaproponowanym hipotetycznym sensem ideowym posłużyły również zastanowieniu się nad funkcjonowaniem obiektu.</p> Karolina Greś Prawa autorskie (c) 2022 Karolina Greś https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38578 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Restauracja dekoracji maswerkowej szczytu prezbiterium kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38596 <p>Artykuł poświęcony został rekonstrukcji maswerkowej dekoracji blend szczytu prezbiterium kościoła pw. Wniebowzięcia Najświętszej <br>Marii Panny w Toruniu. Szczegółowo zostały omówione takie kwestie, jak przebieg prac konserwatorskich maswerków rytych i malowanych oraz technika ich wykonania. Poddano także analizie kompozycje rytów i przywołano dla nich analogie na obszarze dawnych Prus krzyżackich. Przeprowadzone prace zmieniły wizerunek szczytu kościoła, nadając mu wyjątkową dekoracyjność. <br>Dają one także niezaprzeczalny dowód barwnego wyglądu architektury tamtych czasów.</p> Katarzyna Polak, Michał Kurkowski, Kormeliusz Kuczykowski Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38596 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Nieznana rzeźba toruńskiego snycerza Johanna Antona Langenhana młodszego w Pakości https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38582 <p>Artykuł dotyczy anonimowej, jak dotąd, rzeźby Chrystusa upadającego pod krzyżem, znajdującej się w kalwaryjskiej kaplicy Drugiego upadku w Pakości (pow. inowrocławski). Odnalezienie kontraktu zawartego w 1774 r. na wykonanie tego posągu umożliwiło jego precyzyjne datowanie, określenie proweniencji materiału, przebiegu pracy, a przede wszystkim wskazanie zatrudnionego artysty, którym był toruński snycerz Johann Anton Langenhan młodszy (1737-1795). Tym samym niewielki dorobek twórcy został powiększony o – jedyne jak do tej pory pewne i zachowane – dzieło plastyki kamiennej. Przedmiotem rozważań stały się także okoliczności związane z fundacją rzeźby, kwestia jej pierwotnego usytuowania i wyglądu, a także aspekty formalno-ikonograficzne.</p> Emilia Ziółkowska - Ganc Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38582 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Organizacja urzędu rejonowego na przykładzie urzędów rejonowych w Toruniu i Grudziądzu https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38572 <p>W artykule przedstawiona została organizacja wewnętrzna urzędów rejonowych działających w latach 1990-1998. Problem przedstawiony został na przykładzie urzędów rejonowych w Toruniu i Grudziądzu. Na podstawie przeprowadzonej analizy wyróżnione zostały dwa okresy w organizacji tych urzędów: lata 1990-1992 oraz 1993-1998. W pierwszym okresie ich struktura była pionowa, a urzędy posiadały liczną kadrę. W drugim okresie nastąpiły natomiast spłaszczenie struktur organizacyjnych oraz wyraźny spadek liczby zatrudnionych. Badania oparte zostały na aktach prawnych oraz materiałach archiwalnych.</p> Hadrian Ciechanowski Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38572 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Samuel Bogumił Linde w Lipsku i Wiedniu. Wokół genezy Słownika języka polskiego https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38541 <p>Pochodzący z osiadłej w Toruniu szwedzkiej rodziny Samuel Bogumił Linde (1771-1847) jest znany przede wszystkim jako twórca sześciotomowego Słownika języka polskiego, opublikowanego po raz pierwszy w latach 1807-1814. Linde uczył się najpierw w Toruniu, następnie studiował od 1789 r.w Lipsku, szczególnie interesując się językoznawstwem, uzyskując z czasem stanowisko lektora języka polskiego na Uniwersytecie Lipskim. W czasie studiów, a także w efekcie kontaktów z polską emigracją polityczną po klęsce <br />w wojnie polsko-rosyjskiej w 1792 r., zrodziła się idea opracowania słownika języka polskiego. W zasadniczej części została ona zrealizowana podczas dziewięcioletniej pracy w Wiedniu w charakterze bibliotekarza w prywatnej bibliotece Józefa Maksymiliana Ossolińskiego (późniejszej Bibliotece Ossolineum). </p> Bogusław Dybaś Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38541 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Kazimierz Wajda – wybitny badacz dziejów społeczno-gospodarczych Torunia i Pomorza https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38532 <p>Artykuł prezentuje sylwetkę i drogę kariery naukowej profesora <br>Kazimierza Wajdy, który przez dużą część swojego życia zawodowego związany był z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu. Był wybitnym <br>badaczem dziejów społecznych i gospodarczych oraz zagadnień demograficznych Torunia, ale i Pomorza. Interesowały go także zagadnienia narodowościowe, wyznaniowe i polityczne. Spod jego pióra wyszły obszerne i szczegółowe, oparte na solidnej kwerendzie źródłowej rozdziały monografii miast pomorskich i kujawskich, dotyczące historii XIX i początku XX w. Był cenionym <br>dydaktykiem i organizatorem życia uniwersyteckiego. Wypromował sześciu<br>doktorów i około dwustu magistrów.</p> Agnieszka Zielińska Prawa autorskie (c) 2022 Agnieszka Zielińska https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38532 Tue, 31 May 2022 00:00:00 +0200 Germanizacja i nazyfikacja nazw topograficznych Torunia dokonana przez niemieckie władze okupacyjne w 1939 roku https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38585 <p>W artykule omówiona została problematyka germanizacji i nazyfikacji społecznej przestrzeni Torunia od dnia wkroczenia do miasta sił wojskowych hitlerowskiej III Rzeszy. Proces przemianowania nazw ulic, placów, dzielnic został opisany w oparciu o dokumenty zachowane w Archiwum Państwowym w Toruniu, liczne artykuły prasowe zamieszczone w dzienniku „Thorner Freiheit”, wytyczne i zarządzenia okupacyjnej władzy, mapy i plany miasta, które poddane zostały analizie historycznej. Niniejszy artykuł może się <br>stać przyczynkiem do dalszych badań nad tematyką nazewnictwa ulic, placów i dzielnic Torunia.</p> Włodzimierz Ignacy Deczyński Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38585 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Astronauci amerykańscy w Toruniu w 1972 roku. „Utajniona wizyta” https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38538 <p>W artykule opisano wizytę Davida Scotta i Alfreda Wordena –<br>dwóch astronautów misji Apollo 15 w Toruniu, 19 stycznia 1972 r. – wydarzenie jak dotychczas słabo znane. Odbyła się ona w niezwykłych okolicznościach, przy obniżonym statusie dyplomatycznym i dużych ograniczeniach <br>w podawaniu informacji o nim w mediach. Rekonstrukcji przebiegu wizyty <br>dokonano głównie na podstawie dokumentów SB. Za pomocą akt opublikowanych w Polskich Dokumentach Dyplomatycznych wyjaśniono zaś przyczyny niskiego statusu wizyty. Szczególną uwagę poświęcono opisowi uroczystości powitalnej oraz spontanicznych reakcji mieszkańców Torunia na obecność <br>gości podczas ich spaceru po starówce. Załączono również krótki biogram rektora Jerzego Łukaszewicza i tekst mowy powitalnej (w zasobach SB) wygłoszonej przez niego oraz komentarz do tego dokumentu.</p> Iwo Bohr Prawa autorskie (c) 2022 Iwo Bohr https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38538 Tue, 31 May 2022 00:00:00 +0200 Włodzimierz Hołubowicz (1908-1962). Archeolog, pracownik naukowy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i profesor Uniwersytetu Wrocławskiego https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38573 <p>brak.</p> Weronika Krajniak Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38573 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Wanda Hanus (1914-1973). Badaczka spektroskopii teoretycznej i kwantowej teorii pola https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38574 <p>brak.</p> Weronika Krajniak Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38574 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Stefania Grudzińska (1930-1997). Astrofizyk https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38575 <p>brak.</p> Weronika Krajniak Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38575 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Krystyn Jerzy Zieliński (1929-2007). Mistrz malarstwa, grafiki i rysunku https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38576 <p>brak.</p> Bożena Kierzkowska Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38576 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Jan Mirosław Kasjan (1933-2010). Poeta, folklorysta i eseista, tłumacz i edytor, historyk literatury https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38577 <p>brak.</p> Bożena Kierzkowska Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38577 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Profesor Jan Juliusz Tajchman 1929-2020. In memoriam https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38584 <p>brak.</p> Janusz Krawczyk Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38584 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Stanisław Świątek (1949-2021). Dziennikarz, prozaik, działacz opozycji antykomunistycznej https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38566 <p>brak.</p> Andrzej Szmak Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38566 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Barbara Kukowicz-Wirowska (1950-2021). Toruńska przewodniczka. Kustosz Muzeum Okręgowego w Toruniu. Twórczyni Muzeum Toruńskiego Piernika https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38597 <p>brak.</p> Anna Kornelia Jędrzejewska, Magdalena Nierzwicka, Magda Polanowska Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38597 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Jan Kotłowski, Grafika wileńska okresu międzywojennego wykładowców i absolwentów Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie ze zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu, Toruń 2020, ss. 415. https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38568 <p>brak.</p> Jerzy Domasłowski Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38568 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Małgorzata Mikulska-Wernerowicz, Krzysztof Lewandowski, Formy piernikarskie ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu, Muzeum Okręgowe w Toruniu, Toruń 2020 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38563 <p>brak.</p> Anna Kornelia Jędrzejewska Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38563 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Anna N. Kmieć, Rubinkowo i osiedle Na Skarpie. Toruńskie przedmieścia sprzed lat, Łódź, Księży Młyn. Dom Wydawniczy, 2020. https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38534 <p>brak.</p> Roman Tondel Prawa autorskie (c) 2022 Roman Tondel https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38534 Wed, 15 Jun 2022 00:00:00 +0200 Działalność Towarzystwa Miłośników Torunia w okresie od 4 września 2020 r. do 14 września 2021 r https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38565 <p>brak.</p> Włodzimierz Ignacy Deczyński Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38565 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Sprawozdanie z działalności sekcji krótkofalowców ToMiTo za okres maj 2020 – wrzesień 2021 r. https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38564 <p>brak.</p> Mariusz Thomas Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38564 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200 Bibliografia miasta Torunia za rok 2020 wraz z uzupełnieniami https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38586 <p>brak.</p> Adam Biedrzycki Prawa autorskie (c) 2022 https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/RTOR/article/view/38586 Wed, 01 Jun 2022 00:00:00 +0200