Reader, interpreter, creator, ... human being – comments on the role of the translator based on the analysis of selected "Translator’s notes" by Tadeusz Boy-Żeleński
DOI:
https://doi.org/10.12775/RP.2025.003Keywords
Tadeusz Boy-Żeleński, French literature, "Translator’s notes", role of the translatorAbstract
This paper aims at exploring the presence of the translator in the paratexts of translation based on selected Translator’s notes by Tadeusz Boy-Żeleński. The analysis is based on The Story of Tristan and Isolde, Phaedra by Jean Baptiste Racine, Gargantua and Pantagruel by François Rabelais, The Great Testament by François Villon, Winnie the Fatalist and His Master by Denis Diderot. The paper focuses on demonstrating that the translator – just as any other author or creator – has an emotional approach to the source language literature, as well as to the author, which is revealed in his own views and statements accompanying the translation.
References
Bobowska-Nastarzewska P., Parateksty tłumacza na podstawie własnego przekładu dzieła Plotyn albo prostota spojrzenia autorstwa współczesnego francuskiego filozofa Pierre’a Hadota, [w:] Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad teorią, praktyką i dydaktyką przekładu, t. 7, Toruń 2012, s. 39–50.
Bobowska-Nastarzewska P., Znaczenie hermeneutyki w badaniach nad przekładem. Uwag kilka o tłumaczeniu wybranych wierszy Cypriana Kamila Norwida na język francuski, [w:] Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad teorią, praktyką i dydaktyką przekładu, t. 14, Toruń 2019, s. 97–115.
Borowy W., Boy jako tłumacz, Warszawa 1952.
Deja K., Tadeusz Żeleński (Boy) i modernizm zaangażowany, [w:] S. Panek, A. Zawiszewska-Semeniu, Klasyk mimo woli: w 150. rocznicę urodzin Tadeusza Żeleńskiego (Boya), Kraków, 2025, s. 341–354.
Gadamer H.-G., Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej, przeł. B. Baran, Warszawa, 1993.
Gawlak M., Wartość komentarza w przekładzie (na przykładzie literatury słoweńskiej), [w:] Przekłady literatur słowiańskich, t. 8, część 1, Katowice 2017, s. 57–69.
Genette G., Introduction à l’architexte, Paris 1979.
Genette G., Palimpsesty. Literatura drugiego stopnia, przeł. T. Stróżyński, A. Milecki, Gdańsk, Słowo/ Obraz Terytoria, 2014.
Grzmil-Tylutki H., Francuska lingwistyczna teoria dyskursu. Historia, tendencje, perspektywy, Kraków, 2010.
Heydel M., W strefie przekładu, 08.2020, dwutygodnik.com, https://www.dwutygodnik.com/artykul/9061-w-strefie-przekladu.html
Heydel M., „Gorliwość tłumacza”. Przekład poetycki w twórczości Czesława Miłosza, Kraków 2013.
Kerbrat-Orecchioni C., L’énonciation de la subjectivité dans le langage, Paris, 1980.
Legeżyńska A., Autor-Tłumacz-Przekład, [w:] A. Legeżyńska, Tłumacz i jego kompetencje autorskie, Warszawa, 1999, s. 20–30.
Niedźwiedź D., Jak Tadeusz Żeleński stworzył Boya. Strategie, autokreacje, wizerunki, Kraków, 2022.
Tadeusz Boy-Żeleński: charakter literatury francuskiej. My a Francja, https:// teologiapolityczna.pl/tadeusz-boy-zelenski-charakter-literatury-francuskiejmy-a-francja (dostęp: 10.02.2026).
Tokarz B., Tłumacz, emocje i przekład, [w:] Poznańskie Studia Slawistyczne, nr 9, 2015, 381–394, https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/17598/1/ Tokarz_Tlumacz_emocje.pdf (dostęp: 10.02.2026).
Zaleska Z., Przejęzyczenie. Rozmowy o przekładzie, Wydawnictwo Czarne, 2015.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Patrycja Bobowska-Nastarzewska
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 60
Number of citations: 0
