Translator training 2.0: the translation project as a tool for shaping the new role of the translator in the face of challenges generated by LLMs
DOI:
https://doi.org/10.12775/RP.2025.013Keywords
translator training, project-based learning (PBL), Large Language Models (LLM), artificial intelligence, legal translation, machine translation postediting (MTPE), prompt engineeringAbstract
The article discusses a translation project conducted during specialized legal translation classes for German philology students in the academic year 2025/2026. The main objective of the project was to verify the quality of translations generated by state-of-the-art Neural Machine Translation (NMT) systems (as of 2026) in comparison with professional human translation. In the opening remarks, the author addresses the shift in the translator’s role—from a traditional linguist to an expert post-editor—and emphasizes the necessity of including students in active research to build technological criticism.
The author describes the workshop phase of the project, which centered on the translation of a German summary order (Strafbefehl). A significant part of the study involved interdisciplinary collaboration with experts from the Nicolaus Copernicus University, including Prof. Małgorzata Gębka-Wolak, Prof. Emilia Kubicka, and Prof. Michał Leciak. The author provides an in-depth look into the decision-making process, illustrating it with a case study of the phrase "dalsze środki dowodowe". Despite expert suggestions to use a more common Polish phrase, the project group critically analyzed the term in light of Article 309 of the Polish Code of Civil Procedure (KPC) and opted for a more precise terminological solution to avoid legal ambiguity.
Furthermore, the article details the experimental methodology, including the selection of AI models (Claude 4.5 Sonnet, ChatGPT 5.1, and Gemini 3.0) and the randomization of text samples using a double coin toss to ensure objectivity in assessment. The evaluation involved diverse groups, including students of law, Polish philology, and translation studies (the latter in cooperation with Prof. Hanka Błaszkowska from Adam Mickiewicz University)
References
Alkhatnai M., 2017, Teaching Translation Using Project-Based-Learning: Saudi Translation Students’ Perspectives. AWEJ for Translation & Literary Studies, 1(4). DOI: 10.2139/ssrn.3068489.
Dybiec-Gajer J., 2011, Wyjść poza tekst – projekt tłumaczeniowy jako narzędzie samooceny i autorefleksji w dydaktyce przekładu specjalistycznego. Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad teorią, praktyką i dydaktyką przekładu, 6, s. 151–164.
Farquhar G., Fletcher L., Penedo G., Chen N., Braithwaite B., Lawrence C., ... & Ganev P. 2024, Detecting Hallucinations in Large Language Models using Semantic Entropy. Nature, 630(8017), s. 625–630.
Gębka-Wolak M., Moroz A., 2019, Jednostka tekstu prawnego w ujęciu teoretycznym i praktycznym, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
Groot de G.-R., 2002, Rechtsvergleichnung als Kerntätigkeit bei der Übersetzung juristischer Terminologie, [w:] U. Haß-Zumkehr (red.), Sprache und Recht.
Berlin–New York: Walter de Gruyter, s. 222–239.
Jadacka H., 2006, Poradnik językowy dla prawników, Warszawa: LexisNexis.
Kierzkowska D, 2007, Tłumaczenie prawnicze, Warszawa: Translegis.
Kiraly D., 2012, Growing a Project-Based Translation Pedagogy: A Fractal Perspective. Meta: Journal des traducteurs / Translators’ Journal, 57(1), s. 82–102. DOI: 10.7202/1012742ar.
Kubicka E., Zieliński L., 2013, O konieczności doskonalenia języka polskiego w procesie kształcenia rodzimych tłumaczy. Analiza przekładu książki „Ös terreich für Deutsche...” pod kątem najczęściej popełnianych błędów. Rocznik Przekładoznawczy, 8, s. 169–194.
Kubicka E., Żuromski S., Zieliński L. (red.), 2019, Język(i) w prawie. Zastosowanie językoznawstwa i translatoryki w praktyce prawniczej, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
Li D., Zhang C., & He Y., 2015, Project-based learning in teaching translation: students’ perceptions. The Interpreter and Translator Trainer, 9(1), s. 1–19. DOI: 10.1080/1750399X.2015.1010357.
Lu Y., & Wang H., 2020, Machine Translation: Methods and Practice, Singapore: Springer Nature.
Pieńkos J., 2003, Podstawy przekładoznawstwa. Od teorii do praktyki, Kraków: Zakamycze.
Yang S., Wang Y. & Chu X., 2020, A Survey of Deep Learning Techniques for Neural Machine Translation. arXiv preprint, arXiv:2002.04680.
Zieliński L., 2016, Recenzja: Jürgen Wilbert, Prawie niewyobrażalne prowokacje myśli, „Rocznik Przekładoznawczy” 11, s. 341–343.
Strafgesetzbuch (StGB) z dnia 15 maja 1871 r. (w brzmieniu obwieszczenia z dnia 13 listopada 1998 r., BGBl. I S. 3322, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 z późn. zm.).
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 17 z późn. zm.).
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Lech Zieliński
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 102
Number of citations: 0
