Czytelnik, interpretator, kreator, … człowiek – słów kilka o roli tłumacza na podstawie analizy wybranych "Od tłumacza" Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Abstrakt

Celem artykułu jest prześledzenie obecności tłumacza w paratekstach przekładu na podstawie wybranych Od tłumacza Tadeusza Boya-Żeleńskiego, ze szczególnym uwzględnieniem języka nacechowanego emocjonalnie. Od tłumacza jest jednym ze źródeł śladów tłumacza w przekładzie. Analiza opiera się na fragmentach Od tłumacza zamieszczonych w następujących przekładach: Dziejach Tristana i Izoldy, Fedrze Jeana Baptiste’a Racine’a, Gargantui i Pantagruelu François Rabelais’ego, Wielkim Testamencie François Villona oraz Kubusiu Fataliście i jego panu Denisa Diderota. Tłumacz – jak każdy inny autor, twórca – ma emocjonalne podejście do literatury oryginału, jak i do autora, a także swojego tłumaczenia, co objawia się w jego własnych wypowiedziach towarzyszących przekładowi.