Tadeusz Czeżowski on the Meaning in Life: A Contribution to the History of Polish and Anglo-American Analytic Philosophy
Keywords
Czeżowski, meaning, meaning of life, life, valueAbstract
The aim of this article is to provide a comparative analysis of three Czeżowski's works on the meaning of life. This analysis is accompanied by critical commentary. The final section of the article briefly contrasts Czeżowski's position with recent discussions on the meaning of life in Anglo-American analytic philosophy. It also presents arguments supporting the thesis that Czeżowski's views should be considered as extreme objective naturalism and optimistic atheism.
Key words: Czeżowski, meaning, meaning of life, life, the Lvov-Warsaw School, naturalism, value
References
Ayer Alfred J. 1947/2008. „The Claims of Philosophy”. W: The Meaning of Life, red. Elmer Daniel Klemke, 199–202. New York: Oxford University Press.
Baier Kurt. 1957/2008. „The Meaning of Life”. Przedruk w: The Meaning of Life, 2nd Ed., red. Elmer Daniel Klemke, 101–132. New York: Oxford University Press.
Bocheński Józef M. 1993. „O sensie życia”. W: Józef M. Bocheński, Sens życia i inne eseje, 7–22. Kraków: Wydawnictwo Philed.
Bortkiewicz Paweł. 2002. „Sens i wartość życia wedle Tadeusza Czeżowskiego”. W: Tadeusz Czeżowski (1889–1981). Dziedzictwo idei. Logika – filozofia – etyka, red. Włodzimierz Tyburski, Ryszard Wiśniewski, 297–317. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Czeżowski Tadeusz. 1946. Główne zasady nauk filozoficznych. Toruń: Księgarnia Naukowa T. Szczęsny i Sk-a.
Czeżowski Tadeusz. 1948. O metafizyce, jej kierunkach i zagadnieniach. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, T. Szczęsny.
Czeżowski Tadeusz. 1949. „Etyka jako nauka empiryczna”. Kwartalnik Filozoficzny 18(2): 161–171.
Czeżowski Tadeusz. 1953. „Ethics as an Empirical Science”. Philosophy and Phenomenological Research 14(2): 163–171.
Czeżowski Tadeusz. 1958. „Jak rozumieć «sens życia»”. W: Tadeusz Czeżowski, Odczyty filozoficzne, 229–234. Toruń: Towarzystwo Naukowe w Toruniu. Prace Wydziału Filologiczno-Filozoficznego, t. 7, z. 1.
Czeżowski Tadeusz. 1958. „O szczęściu”. W: Tadeusz Czeżowski, Odczyty filozoficzne, 243–248. Toruń: Towarzystwo Naukowe w Toruniu.
Czeżowski Tadeusz. 1958. Odczyty filozoficzne. Toruń: Towarzystwo Naukowe w Toruniu.
Czeżowski Tadeusz. 1962. „Sens i wartość życia”. Ruch Filozoficzny 20(1): 62–65.
Czeżowski Tadeusz. 1965. „Sens i wartość życia”. W: Filozofia na rozdrożu. Analizy metodologiczne, 51–160. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Czeżowski Tadeusz. 1969. „Jak rozumieć «sens życia»”. W: Odczyty filozoficzne, wyd. 2 poprawione i rozszerzone, 157–161. Toruń: Towarzystwo Naukowe w Toruniu. Prace Wydziału Filologiczno-Filozoficznego, t. 20, z. 3.
Czeżowski Tadeusz. 1969. „Pojęcie prawdziwości w odniesieniu do utworów literackich”. W: Odczyty filozoficzne, wyd. 2 poprawione i rozszerzone, 224–227. Toruń: Towarzystwo Naukowe w Toruniu. Prace Wydziału Filologiczno-Filozoficznego, t. 20, z. 3.
Czeżowski Tadeusz. 1977. „Transcendentalia – przyczynek do ontologii”. Ruch Filozoficzny 1–2: 54–56.
Czeżowski Tadeusz. 2004. O metafizyce, jej kierunkach i zagadnieniach. Kęty: Wydawnictwo Antyk.
Dziedzic Anna. 2013. „Józef Maria Bocheński o sensie życia”. Filo-Sofija 21(2): 85–98.
Klemke Elmer Daniel (red.). 2008. The Meaning of Life. New York: Oxford University Press.
Kotarbiński Tadeusz. 1966. „Cel i sens życia”. W: Tadeusz Kotarbiński, Medytacje o życiu godziwym, 18–22. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Kotarbiński Tadeusz. 1966. „Krótkość życia”. W: Tadeusz Kotarbiński, Medytacje o życiu godziwym, 82–86. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Kotarbiński Tadeusz. 1986. „Zwycięstwo”. W: Tadeusz Kotarbiński, Drogi dociekań własnych. Fragmenty filozoficzne, 347–351. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Łukasiewicz Elżbieta. 2017. „Indywidualizm epistemiczny, rola świadectwa, pojęcia wiedzy i uzasadnienia w szkole lwowsko-warszawskiej na przykładzie poglądów Tadeusza Czeżowskiego”. Filo-Sofija 37: 97–118.
Metz Thaddeus. 2023. „The Meaning of Life”. The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2023 Edition), red. Edward N. Zalta, Uri Nodelman. https://plato.stanford.edu/archives/fall2023/entries/life-meaning/.
Metz Thaddeus, Joshua W. Seachris. 2024. What Makes Life Meaningful? A Debate. New York: Routledge. Taylor & Francis Group.
O’Brien Wendel. 2021. „The Meaning of Life: Early Continental and Analytic Perspectives”. Internet Encyclopedia of Philosophy. Dostęp 4.09.2025. https://iep.utm.edu/.
Russell Bertrand. 1957. „A Free Man’s Worship”. W: Why I Am Not a Christian and Other Essays on Religion and Related Subjects, 104–166. New York: Touchstone.
Russell Leonard J. 1953. „The Meaning of Life”. Philosophy 28 (January): 30–40.
Schaff Adam. 1962. Filozofia człowieka: marksizm a egzystencjalizm. Warszawa: Książka i Wiedza.
Schlick Moritz. 1927/2008. „On the Meaning of Life”, przeł. Peter Heath. W: The Meaning of Life, red. Elmer Daniel Klemke, 62–71. New York: Oxford University Press.
Seachris Joshua. 2025. „The Meaning of Life: Contemporary Analytic Perspectives”. Internet Encyclopedia of Philosophy. Dostęp 3.09.2025. https://iep.utm.edu/.
Tatarkiewicz Władysław. 2022. „Ciekawość”. W: Radosław Kuliniak, Mariusz Pandura, Łukasz Ratajczak, Jan Jakub Tatarkiewicz (opracowanie edycji naukowej materiałów źródłowych), Władysław Tatarkiewicz (1886–1980). Pamięć i wspomnienie, 199–201. Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki.
Wolf Susan. 1997. „Happiness and Meaning: Two Aspects of the Good Life”. Social Philosophy and Policy 14 (December): 207–225.
Wolf Susan. 2010. Meaning in Life and Why It Matters. Princeton: Princeton University Press.
Wolniewicz Bogusław. 1993. „Szkic do postaci Tadeusza Czeżowskiego”. W: Bogusław Wolniewicz, Filozofia i wartości, 125–141 Warszawa: Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Ziemiński Ireneusz. 1999. Zagadnienie śmierci w filozofii analitycznej. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Ziemiński Ireneusz. 2006. Śmierć, nieśmiertelność, sens życia. Egzystencjalny wymiar filozofii Ludwiga Wittgensteina. Kraków: Aureus.
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Dariusz Łukasiewicz
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 0
Number of citations: 0
