Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Hrvatski
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski

Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały

Censorship in the People’s Republic of Poland and the Jarocin Rock Music Festival in the 1980s: An Analysis of Censorship Interventions in 1984 Documents
  • Home
  • /
  • Censorship in the People’s Republic of Poland and the Jarocin Rock Music Festival in the 1980s: An Analysis of Censorship Interventions in 1984 Documents
  1. Home /
  2. Archives /
  3. No. 23 (2025) /
  4. Studia

Censorship in the People’s Republic of Poland and the Jarocin Rock Music Festival in the 1980s: An Analysis of Censorship Interventions in 1984 Documents

Authors

  • Anna Idzikowska-Czubaj Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu https://orcid.org/0000-0002-5244-045X

DOI:

https://doi.org/10.12775/Polska.2025.05

Keywords

Jarocin Festival, Polish People’s Republic, Main Office for the Control of Publications and Public Performances, rock music

Abstract

The article examines the mechanisms of institutional censorship applied to the Jarocin Rock Festival in the 1980s, focusing on documents from 1984, discovered in 2011 at the Jarocin Cultural Centre. These materials – including censored lyrics from bands such as T.Love, Siekiera, and Izrael – serve as a reference point for deeper reflection on the true scope and effectiveness of censorship during the final years of the Polish People’s Republic. The analysis takes into account the broader context of censorship institutions’ functioning, as well as the changing attitudes of young artists, who increasingly ignored the censors’ recommendations and presented uncensored content on stage. The article highlights the gradual erosion of censorship’s influence and the growing independence of creative communities in the second half of the 1980s.

Author Biography

Anna Idzikowska-Czubaj, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Anna Idzikowska-Czubaj – dr hab., prof. UAM na Wydziale Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Specjalizuje się w dwudziestowiecznej historii Polski, ze szczególnym uwzględnieniem dziejów społeczeństwa i kultury w okresie PRL. Najważniejsze prace: Funkcje kulturowe i historyczne znaczenie polskiego rocka (2006); Rock w PRL. O paradoksach współistnienia (2011); Wolność można odzyskać, młodości nigdy. Sytuacja młodzieży w okresie powojennych przemian cywilizacyjnych w Polsce 1945–1956 (2018).

References

Źródła

Archiwum Państwowe w Kaliszu: OUKPiW, sygn. 1–10; KW PZPR w Kaliszu, sygn. 600

Archiwum Akt Nowych w Warszawie, GUKPPiW, sygn. 3307; 3891; 3878; 3865; 4446; 3799; 137; 3310; 3311; 4447; 3878

Archiwum Państwowe w Poznaniu, Państwowe Przedsiębiorstwo Imprez Estradowych, Poznań, sygn. 329

Muzeum Regionalne w Jarocinie (budynek Spichlerza Polskiego Rocka), teczki:

– Program ramowy Przeglądu Zespołów Debiutujących na Festiwalu Muzyków Rockowych JAROCIN’84

– Skoroszyt 85 z tekstami na festiwal w Jarocinie w 1985 r.

– Program ramowy: Koncert zespołu Stress, Jarocin 1986 r.

– Skoroszyt 89, Program ramowy koncertu Stadion-duża scena 2 sierpnia 1989 r.

Opracowania

Bafia J., Prawo o cenzurze, Warszawa 1983

Bafia J., Prawo o wolności słowa, Warszawa 1988

Bagieńska-Masiota A., Prawne podstawy cenzury prasy w okresie stanu wojennego w Polsce (1981–1983), „Czasopismo Prawno-Historyczne” t. 66, 2014, nr 2, s. 185–204

Budrowska K., Cenzura i okolice. Studia o cenzurze instytucjonalnej w Polsce w latach 1944–1990, Warszawa 2022

Donefner P., Na froncie „walki i porozumienia”. Działalność cenzury w okresie stanu wojennego, w: Cenzura w PRL. Analiza zjawiska, red. Z. Romek, K. Kamińska-Chełminiak, Warszawa 2017, s. 297–318.

Fic M., Cenzura w polskiej muzyce rockowej dekady lat osiemdziesiątych XX w. (Na podstawie literatury dokumentu osobistego), w: Muzyka. Konteksty, red. K. Bittner, D. Skotarczak, Poznań 2016 (W kręgu kultury PRL), s. 43–57.

Gardocki W., Cenzura wobec literatury polskiej w latach osiemdziesiątych XX w., Warszawa 2020

Hajdasz K., Jarocin. Inwigilacja w rytmie rock and rolla, czyli jak „bezpieka” zabezpieczała Jarocin, https://venco.com.pl/~gregland/jarocin-festiwal/historia/bezpieka.html (dostęp: 15 IV 2025)

Kostrzewski R., Żyła M., Roman Kostrzewski – głos z ciemności, Kraków 2016

Lesiakowski K., Perzyna P., Toborek T., Jarocin w obiektywie bezpieki, Warszawa 2004

Łozowski P., Wpływ cenzury na teksty piosenek rockowych, w: Przeskoczyć tę studnię strachu. Autor i dzieło a cenzura PRL, red. E. Skorupa, Kraków 2010, s. 52–73

Nowik P., Muzyka na podsłuchu, w: Muzyka. Konteksty, red. K. Bittner, D. Skotarczak, Poznań 2016 (W kręgu kultury PRL), s. 113–125

Patelski M., „Czujni strażnicy demokracji” ludowej. Urząd cenzury w województwie opolskim 1950–1990, Opole 1990

Romek Z., Cenzura a nauka historyczna w Polsce 1944–1970, Warszawa 2010

Romek Z., Metody pracy cenzury w PRL, w: Dziennikarze władzy, władza dziennikarzom. Aparat represji wobec środowiska dziennikarskiego 1945–1990, red. T. Wolsza, S. Ligarski, Warszawa 2010, s. 10–42

Spałek R., Liryka rockowa lustrem codzienności lat osiemdziesiątych. Nośniki i kanały dystrybucji – scena oficjalna i autonomiczna – wentyl bezpieczeństwa i cenzura – teksty i świat przedstawiony, w: Życie codzienne w PRL, red. M. Choma-Jusińska, M. Kruszewski, T. Osiński, Lublin–Warszawa 2019, s. 389–433

Szarota T., Baza źródłowa, wiedza pozaźródłowa i literatura przedmiotu w warsztacie historyka przeszłości, „Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały” t. 6, 2003, s. 7–22

Trudzik A., Opresje reżimowe wobec środowisk muzycznych w PRL-u i próby kontrreakcji, w: Cenzura w PRL. Analiza zjawiska, red. Z. Romek, K. Kamińska-Chełminiak, Warszawa 2017, s. 211–224

Wąsowicz J. SDB, „Nie pójdziemy na wybory!” Akcje bojkotu wyborów organizowane przez młodzieżowe organizacje niezależne w Gdańsku w latach 1984–1988, w: Wybory i referenda w PRL, red. S. Ligarski, M. Siedziako, Szczecin 2014, s. 737–762

Witkowski G.K., Grunt to bunt. Rozmowy o Jarocinie, t. 3, Czerwonak 2013

Wojciechowski K., Makowski M.R., Witkowski G.K., Pokolenie J8. Jarocin’80–’89, Poznań 2010

Żyła M., Piekło i metal. Historia zespołu Kat, Kraków 2023

Strony internetowe

https://www.muzeumjarocin.pl/index.php?strona=znalezisko (dostęp: 28 III 2024)

https://cyfrowa.tvp.pl/video/muzyka,jarocin–84,59372322 (dostęp: 2 IV 2024)

https://www.youtube.com/watch?v=WWqP3JlqPwc (dostęp: 2 IV 2024)

https://www.youtube.com/watch?v=J–623 _6fgx8 (dostęp: 28 IV 2025)

https://www.youtube.com/watch?v=w8lXAtakbv8 (dostęp: 15 IV 2025)

https://www.youtube.com/watch?v=kH1dDF-NmDg (dostęp: 15 IV 2025)

https://www.youtube.com/watch?v=65MyEWJFYaU (dostęp: 28 IV 2025)

https://www.youtube.com/watch?v=KyZA3cOfBKw (dostęp: 28 IV 2025)

Wywiady

Wywiad z Mirosławem Makowskim, 2 VIII 2024

Wywiad z Krzysztofem Gołębiewskim, 5 VIII 2024

Wywiad z Krzysztofem Hajdaszem, 15 XI 2024

Wywiad z Sebastianem Plutą, 19 III 2024

Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2026-01-02

How to Cite

1.
IDZIKOWSKA-CZUBAJ, Anna. Censorship in the People’s Republic of Poland and the Jarocin Rock Music Festival in the 1980s: An Analysis of Censorship Interventions in 1984 Documents. Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały. Online. 2 January 2026. No. 23, pp. 127-158. [Accessed 3 January 2026]. DOI 10.12775/Polska.2025.05.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

No. 23 (2025)

Section

Studia

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 0
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski

Tags

Search using one of provided tags:

Jarocin Festival, Polish People’s Republic, Main Office for the Control of Publications and Public Performances, rock music
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop