„Gminne becikowe” w wybranych jednostkach samorządu terytorialnego
DOI:
https://doi.org/10.12775/PBPS.2025.014Słowa kluczowe
becikowe, rada gminy, polityka prorodzinna, samorząd terytorialny, finanse publiczneAbstrakt
Na podstawie art. 22a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym rada gminy w drodze uchwały może przyznać zamieszkałym na terenie jej działania osobom jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia ich dziecka. Szczegółowe zasady udzielania „gminnego becikowego” ma określać natomiast dana uchwała rady gminy, przy czym ustawodawca pozostawia pewną swobodę uchwałodawcom w formułowaniu przepisów w tym zakresie. Choćby dlatego też wysokość kwoty świadczeń różni się w poszczególnych gminach. Z danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, że w ciągu 15 lat liczba samorządów, które wypłacają gminne becikowe, wzrosła o ponad połowę. Jednakże, zaledwie kilka procent gmin w Polsce uchwaliło ten mechanizm do tej pory, a konkretnie 86 takich jednostek samorządu terytorialnego. Pomimo wzrostu liczby gmin, które mają do zaoferowania takie rozwiązanie swoim mieszkańcom, liczba świadczeń coraz bardziej spada. Celem niniejszego artykułu będzie zbadanie powodów, którymi kierują się twórcy uchwał w wybranych gminach. Dodatkowo zostaną przedstawione postulaty de lege ferenda oraz uwagi de lege lata, w szczególności w aspekcie zakresu kompetencji rady gminy w związku z ustanawianiem szczegółowych zasad przyznawania „gminnego becikowego”. Zostanie równie omówiona kwestia pomocy rzeczowej w formie wyprawki z tytułu urodzenia dziecka jako „dodatku” do „gminnego becikowego” na przykładzie Miasta Ostrołęki oraz Gminy Solina. W artykule zastosowano metodę dogmatyczno-prawną oraz prawnoporównawczą.
Bibliografia
Kuczyński T., art. 22a [w:] P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, wyd. II, Wolters Kluwer, Warszawa 2025.
Łaszewska-Hellriegel M., Czynniki mające wpływ na podejmowanie decyzji o posiadaniu dziecka przez potencjalnych rodziców. Analiza pieniężnych i niepieniężnych kosztów oraz zysków posiadania dziecka, „Dysfunkcje Rodziny. Roczniki Socjologii Rodziny” 2011, t. 21, s. 57–77.
Maciejko W., Zadania własne gminy w sferze świadczeń rodzinnych, „Casus” 2009, nr 41, s. 19 i n.
Marciniak D., Wpływ „becikowego” na zachowania prokreacyjne, „Pedagogika Rodziny” 2011, nr 1(2), s. 159–170.
Mucha M., Mucha B., Instrumenty polityki społecznej wobec młodego i starszego pokolenia w Polsce – porównanie wybranych problemów, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Pragmata tes Oikonomias” 2018, nr 12, s. 103–112.
Sikorska M., Czy zwiększenie dzietności w Polsce jest możliwe?, „IBS Policy Paper” 2021, nr 4, s. 1–13.
Sobolewska-Popko A., Motywy podejmowania decyzji o posiadaniu pierwszego dziecka przez współczesne kobiety o różnych orientacjach życiowych, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 2022, nr 7, s. 77–88.
Wojciuk M., Rola świadczeń rodzinnych w polskiej polityce rodzinnej [w:] E. Gruszewska (red. nauk.), Współczesne problemy ekonomiczne w ba-daniach młodych naukowców. T. 4, Teoria i praktyka, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2020.
Zawacka-Klonowska D., art. 15b [w:] P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, wyd. II, Wolters Kluwer, Warszawa 2025.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Michał Zawada

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 17
Liczba cytowań: 0