The Activity of Independent Fiscal Institutions in the Republic of Poland and the Czech Republic – A Comparative Legal Study
DOI:
https://doi.org/10.12775/PBPS.2024.022Keywords
fiscal council, fiscal oversight, fiscal rules, budgetary framework, public financesAbstract
Pursuant to the Act of 21 November 2024 on the Fiscal Council, which was adopted to implement the provisions of Council Directive 2011/85/EU of 8 November 2011 on requirements for budgetary frameworks of the Member States, an independent fiscal institution is to be established in Poland. It will commence its operations at the beginning of 2026, which marks the final deadline for introducing EU-mandated regulations concerning the functioning of such institutions in Member States of the European Union. Consequently, Poland remains the only EU country that does not yet have such a body. Its main tasks will primarily involve issuing opinions on draft state budgets by, among other things, assessing macroeconomic forecasts, as well as the coherence and effectiveness of budgetary frameworks, and verifying the compliance of the budget act with national and EU fiscal rules. The study presents a comparative legal analysis of fiscal councils in Poland and the Czech Republic, taking into account the legal situation as of October 24, 2025. The aim of this article is to attempt to answer questions regarding the differences between the Polish and Czech versions of independent fiscal institutions, as well as to assess the need for the establishment of such institutions for the proper functioning of the state fiscal system.
References
Alińska A., Rady fiskalne jako remedium na niestabilność sektora finansów publicznych, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2018, nr 521, s. 11–20.
Baran B., Reguła średniookresowego celu budżetowego w Unii Europejskiej, „Gospodarka Narodowa” 2013, nr 11–12, s. 23–47.
Dziemianowicz R., Kargol-Wasiluk A., Budlewska R., Rady fiskalne jako ele-ment koncepcji „fiscal governance” w państwach członkowskich Unii Eu-ropejskiej, „Institute of Economic Research Working Papers” 2015, No 129.
Franek S., Ewolucja zadań niezależnych instytucji fiskalnych w krajach Unii Europejskiej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2018, nr 532, s. 126–134.
Gajda-Kantorowska M., Rady fiskalne jako innowacyjne instytucje budżetowe, „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy” 2018, nr 54, s. 313–323.
Giżyński J., Europejska Rada Budżetowa jako organ uzupełniający narodowe rady fiskalne w krajach strefy euro, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2016, nr 437, s. 156–166.
Gołębiowski G., Marchewka-Bartkowiak K., Niezależna instytucja (rada) fiskalna – międzynarodowe modele instytucjonalne. Wnioski dla Polski, „Analizy BAS” 2013, nr 2(91), s. 1–5.
Janikowski Ł., Romhányi B., Is a Fiscal Policy Council needed in Poland?, „Zeszyt mBank-CASE” 2018, nr 157, CASE – Fundacja Naukowa, Warszawa 2018.
Koziel M., Formy činnosti Národní rozpočtové rady [Forms of Activity of The Czech National Budget Council], „Acta Iuridica Olomucensia” 2022, nr 3, s. 15–24.
Krajewski P., Piłat K., Wpływ polityki fiskalnej na synchronizację cykli koniunk-turalnych w Polsce i strefie euro, „Bank i Kredyt” 2012, nr 3, s. 71–96.
Krzak M., Koncepcja Rady Polityki Fiskalnej w Polsce, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska” 2015, Sectio H Oeconomia, vol. XLIX, 2, s. 91–102.
Kuca G., Parlamentarna kontrola budżetu państwa jako mit o kontroli fiskalnej, „Studia Politologiczne” 2023, nr 69, s. 157–175.
Malinowska-Misiąg E., Nadzór fiskalny w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej, „Studia BAS” 2016, nr 3(47), s. 105–126.
Marchewka-Bartkowiak K., Szpringer Z., Rady fiskalne – rozwiązania unijne i polskie, „INFOS: Zagadnienia społeczno-gospodarcze” 2025, nr 1(323), s. 1–4.
Moździerz A., Nierównowaga finansów publicznych, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2009.
Pest P., Czy Rada Dialogu Społecznego jest niezależną instytucją fiskalną?
O problemach transpozycji dyrektywy 2011/85/UE w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich [w:] A. Górnicz-Mulcahy, M. Lewandowicz-Machnikowska, A. Tomanek, M. Raczkowski, K. Stefański (red.), Pro opere perfecto gratias agimus. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Tadeuszowi Kuczyńskiemu, E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa, Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2022, s. 265–272.
Próchnicki L., Reguły fiskalne a stabilność fiskalna krajów Unii Europejskiej, „Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania” 2013, nr 32, s. 27–50.
Serowaniec M., Independent Fiscal Institutions as a Part of European Traditions, “Bratislava Law Review” 2024, nr 8(1), s. 195–202.
Szymańska A., The Role and Importance of Independent Fiscal Institutions in Budgetary Frameworks: an Overview, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 2019, nr 110, s. 287–312.
Wantoch-Rekowski J., Rada Fiskalna a Wieloletni Plan Finansowy Państwa na lata 2024–2027, „Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu” 2024, nr 1(12), s. 39–50, DOI: 10.12775/PBPS.2024.003.
Zvonař A., Rozpočtová odpovědnost z pohledu Evropské unie, její porušení a soudní přezkum [Budgetary Responsibility from the Perspective of the European Union, Its Violation and Judicial Review], „Acta Universitatis Carolinae Iuridica” 2025, Vol. 71 No. 3, s. 133–147.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Michał Zawada, Miłosz Kwiatkowski
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 14
Number of citations: 0