Rada Odpowiedzialności Budżetowej, zasady odpowiedzialności budżetowej i zasady przejrzystości budżetowej w Republice Słowackiej – zarys problematyki
DOI:
https://doi.org/10.12775/PBPS.2025.002Słowa kluczowe
rada fiskalna, odpowiedzialność budżetowa, zasady budżetowe, SłowacjaAbstrakt
Artykuł analizuje funkcjonowanie Rady Odpowiedzialności Budżetowej oraz zasady odpowiedzialności i przejrzystości budżetowej w Republice Słowackiej. Podstawą prawną tych rozwiązań jest konstytucyjna ustawa z 2011 r. Celem przyjętych rozwiązań jest zapewnienie stabilności finansów publicznych. Rada stanowi niezależną instytucję monitorującą politykę fiskalną oraz oceniającą stan gospodarki. Jej powstanie było związane z doświadczeniami kryzysu finansowego i trendem tworzenia rad fiskalnych w Europie. Do głównych zadań Rady należy sporządzanie raportów, opiniowanie projektów ustaw oraz kontrola przestrzegania zasad budżetowych. Środki finansowe niezbędne do funkcjonowania Rady pochodzą z budżetu Narodowego Banku Słowacji, który następnie otrzymuje ich zwrot z Ministerstwa Finansów.
Bibliografia
Cíbik S., Desať rokov rozpočtovej (ne)zodpovednosti (Ten years of budget (ir)responsibility) [w:] V. Bujňák (red.), 30 rokov Ústavy Slovenskej republiky: skúsenosti a perspektívy v dobrom aj v zlom počasí. Zborník príspevkov sekcie ústavného práva medzinárodnej vedeckej konferencie Bratislavské právnické fórum 2022, wyd. 1, Wolters Kluwer, Bratysława 2022.
Cibik S., Perspektívy rozhodovania Ústavného súdu v kontexte pravidiel rozpočtovej zodpovednosti [w:] L. Orosz, S. Karafová, M. Makaturová (red.), Konanie o súlade právnych predpisov – návrhové oprávnenie a účinky rozhodnutí ústavného súdu – XIII. ústavné dni, ŠafárikPress, Koszyce 2025.
Davoodi H.R., Fotiou A., Elger P., Garcia-Macia D., Han X., Lagerborg A., Lam W.R., Medas P., Fiscal Rules and Fiscal Councils: Recent Trends and Performance during the COVID-19 Pandemic, “IMF Working Paper” 2022, No 11, s. 1–40.
Dujava D., Priesol R., Šuchta J., Konsolidovať s rozumom: Optimálny konsolidačný mix pre Slovensko z pohľadu ekonomického rastu a zamestnanosti, Ministerstvo financií SR, https://www.mfsr.sk/files/archiv/38/Optimalna_konsolidacia_komentar.pdf (dostęp: 16 grudnia 2025 r.).
Georgescu G., Capraru B., Fiscal councils in European Union. A short retrospective review and current challenges in terms of functionality and effective-ness, “Romanian Fiscal Council Working Paper” May 2020, No 1, s. 1–20.
Mulas-Granados C., Fiscal councils in theory: First principles [w:] R. Beetsma, X. Debrun (red.), Independent Fiscal Councils: Watchdogs or lapdogs?, CEPR Press, Londyn 2018.
Neupauerová Z., Fiškálna a rozpočtová politika v kontexte prechodu k fiškálnej únií vo vybraných krajinách, Bratysława: Ekonomická univerzita, 2013, s. 1–12, https://www.derivat.sk/files/2013%20casopis/2013_Marec_FiskalnaUnia.pdf (dostęp: 3 lipca 2026 r.).
Neupauerová Z., Koncepcia fiškálnych a rozpočtových rád vo vybraných kraj-inách sveta (The Concept of Fiscal and Budget Board in Selected Coun-tries of the World), „For Fin” 2014, nr 1(4), s. 1–9, https://www.derivat.sk/files/2014casopisforfin/NeupauerovaForFin_doplneny.pdf (dostęp: 16 grudnia 2025 r.).
Serowaniec M., Independent Fiscal Institutions as a Part of European Traditions, “Bratislava Law Review” 2024, nr 8(1), s. 195–202.
Simić S., Current Problems of (Non)Taxation of the Collaborative Economy, „Studia Iuridica Cassoviensia” 2022, nr 10(1), s. 133–146.
Štrkolec M., Slovakia: Neverending Story About Fiscal Responsibility [w:] Z. Nagy (red.), Economic Governance. Studies of the Central European Professors Network, Central European Academic Publishing, Miszkolc–Budapeszt, 2024.
Tesche T., On the Legitimacy of Fiscal Councils in the European Union: Trustees or Orchestrators of Fiscal Discipline?, “Journal of Contemporary Re-search” 2019, No 15(1), s. 22–35.
Wildowicz-Giegel A., Rola niezależnych rad fiskalnych w poprawie wyników fiskalnych krajów Unii Europejskiej, „Equilibrium. Kwartalnik Ekonomii i Polityki Gospodarczej” 2019, nr 14(4), s. 611–630.
Wyplosz C., Fiscal councils and fiscal rules: Complements or substitutes? [w:] R. Beetsma, X. Debrun (red.), Independent Fiscal Councils: Watchdogs or lapdogs?, Londyn 2018.
Zawada M., Kwiatkowski M., Działalność niezależnych instytucji fiskalnych w Rzeczypospolitej Polskiej i Republice Czeskiej – studium prawnoporównawcze, „Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu” 2025, nr 4, s. 91–111, DOI: https://doi.org/10.12775/PBPS.2024.022.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Michał Zawada, Jacek Wantoch-Rekowski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 15
Liczba cytowań: 0