Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Hrvatski
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski

Odrodzenie i Reformacja w Polsce

Contribution to the descent affairs of Marcin Siennik
  • Home
  • /
  • Contribution to the descent affairs of Marcin Siennik
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 60 (2016) /
  4. Materiały

Contribution to the descent affairs of Marcin Siennik

Authors

  • Zbigniew Bela Muzeum Farmacji Uniwersytet Jagielloński

DOI:

https://doi.org/10.12775/OiRwP.2016.05

Keywords

Marcin Siennik, mysteries, secrets, nationality, Protestant, Catholic, Sebastian Śleszkowski

Abstract

Marcin Siennik (ca. 1540 – ca. 1580) is mostly known for elaborating Herbarz [“Herbary”] (a popular medical encyclopaedia) and translating the famous Secrets of the Reverend Maister Alexis of Piedmont into Polish.

Most historians (Kośmiński, Estreicher, Karpluk, etc.) are certain of Siennik’s German descent, pointing to the fact that the page of Herbarz containing the index of German names was signed by him with his original name: Merten Heüwrecher, which was then translated into Polish as Marcin Siennik. There are also other arguments in support of this thesis (which is what constitutes the contribution mentioned in the title of the paper), for example the way in which he translated the title of Alexis of Piedmont’s book (not secrets, as it is called in the original Italian version and the Latin base for the translation, but mysteries, which points to the influence of the German tradition), a number of words appearing in the text (e.g. Italian potione [beverage] is rendered in Siennik’s version as trunek [drink], which proves similar to the German etymon Trunk or Trank), as well as phrases such as “And having put it into hot ashes for four miserere...” (in Siennik’s translation: “put it into ashes and then take it out...”), which serve as a manifestation of his reluctance to follow the Catholic custom of counting time with the Word of God.

In this context, the least valuable is the opinion of Śleszkowski, the “author” of the second edition of the Polish version of The Secrets of the Reverend Maister Alexis of Piedmont, who wrote the following in the preface: “First and foremost I did not confide in the translation by Marcin Siennik when it came to the Polish language, as he is so inept in it that I have never read anything written in Polish quite so ineptly, which shows that he was either a foreigner or brought up in foreign lands in his youth...” – he focused not so much on Siennik’s descent (on which he may have had some information), but primarily on pursuing his own ambition, appropriating the authorship of the Polish translation of The Secrets in order for his “translation,” copied almost verbatim from Siennik’s version, to be considered better and definitive. He was also motivated by “patriotic” premises, which for him meant xenophobia, extreme anti-Semitism, and other products of the Counter-Reformation crusade.

Author Biography

Zbigniew Bela, Muzeum Farmacji Uniwersytet Jagielloński

Prof. dr hab. Zbigniew Bela, dyrektor Muzeum Farmacji Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie. Prowadzi badania z zakresu historii medycyny i farmacji.

References

F. Bentkowski, Historia literatury polskiej, Warszawa–Wilno 1814

A. Brückner, Dzieje literatury polskiej w zarysie, Warszawa 1903

A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 1985

K. Estreicher, Bibliografia polska, t. 28, Kraków 1939

S. Falimirz, O ziołach i o mocy ich, Kraków 1534

F. Giedroyć, Źródła biograficzno-bibliograficzne do dziejów medycyny w dawnej Polsce, Warszawa 1911

B. Górnicki, Zarys piśmiennictwa pediatrycznego do roku 1600, „Archiwum Historii i Filozofii Medycyny”, 18, 1939–1945

M. Karpluk, Kulturowo-antroponimiczne elementy w staropolskich nazwach ziół, w: V Ogólnopolska Konferencja Onomastyczna. Poznań, 3–5 września 1985. Księga referatów, red. K. Zierhoffer, Poznań 1988 (Filologia Polska – Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, nr 34)

S. Kośmiński, Słownik lekarzów polskich, Warszawa 1883

F. Przyłubski, Opowieść o Lindem i jego Słowniku, Warszawa 1955 Pseudo-Albert Wielki, De secretis mulierum, Amsterdam 1669

Pseudo-Albert Wielki, Von den Geheimnissen derer Weiber: wie auch von den Tugenden derer Kreüter, Steine und Thiere, und den Wunderwercken der Welt, Nürnberg 1707

Pseudo-Albert Wielki, The Booke of Secrets – of the Vertues of Herbes, Stones, and certain Beastes. Also a Booke of the same author of the marvaylous thinges of the world, and of certaine effects caused of certaine Beastes, London 1570

R. Rembieliński, B. Kuźnicka, Historia farmacji, Warszawa 1972

Secreti dell reverendo donn Alessio Piemontese, Venetia 1555

M. Siennik, Herbarz, to iest ziół tutecznych, postronnych i zamorskich opisanie, Kraków 1568

M. Siennik, Lekarstwa doświadczone, które zebrał uczony lekarz P. Jana Pileckiego, Kraków 1564

M. Siennik, Nauka iako brzemienne panie sprawiać się mają nosząc płód, iako się też ku rodzeniu i przy rodzeniu rządzić. Też nauka pomocnicza ktemu iako po tym dziatki chować i choroby ich leczyć, Kraków 1568

M. Siennik, Nauka rządzenia ciał człowieczych, tudzież sprawa używności ich, a iako się człowiek szkodliwym żądzom cielesnym sprzeciwić a bronić ma dla zdrowia, Kraków 1564

M. Siennik (tłum.), Alexego Pedemontana księgi siedmioro Taiemnic [– –] Przedmowa do czytelnika, w: idem, Herbarz, to iest ziół tutecznych, postronnych i zamorskich opisanie, Kraków 1568

M. Siennik (tłum.), Historia wdzięczna a szlachetna o pięknej Meluzynie, Kraków 1569

M. Siennik (tłum.), Judicium abo rozsądek doskonały z gwiazdarskiej nauki, Kraków 1572

M. Siennik (tłum.), Koncilium Trydentskiego wyroki i ustawy dla ludu pospolitego, Kraków 1565

M. Siennik (tłum.), Sposób a porządek słusznego modlenia według nauki starych nauczycielów świętych, Kraków 1566

H. Spiczyński, O ziołach tutecznych, postronnych i zamorskich i o mocy ich [– –], Kraków 1542

J. Szostak, Lekoznastwo i aptekarstwo na podstawie analizy szesnastowiecznych zielników Stefana Falimirza, Hieronima Spiczyńskiego i Marcina Siennika, t. 1–2, Wrocław 1975, mps pracy doktorskiej, Muzeum Farmacji UJ

S. Śleszkowski, Alexego Pedemontana Medyka i Philosopha Tajemnice, Kraków 1620

S. Śleszkowski, Dostateczna genealogia żydowska, a zatym i przedniejsze ustawy talmudu żydowskiego [– –] o niewypowiedzianych złościach i niezliczonych zbrodniach żydowskich [– –] prawda nieomylna [– –], Kraków 1622

S. Śleszkowski, Jasne dowody o doktorach żydowskich, że nie tylko duszę, ale i ciało w niebezpieczeństwo zginienia wiecznego wdają, którzy żydów, tatarów i innych niewiernych przeciwko zakazaniu Kościoła Świętego Powszechnego za lekarzów używają [– –], Kraków 1623

S. Śleszkowski, Odkrycie zdrad, złośliwych ceremonij, tajemnych rad, praktyk szkodliwych rzeczypospolitej i straszliwych zamysłów żydowskich [– –], Braniewo 1621

S. Śleszkowski, O ustrzeżeniu i leczeniu morowego powietrza, Kalisz 1623

S. Śleszkowski, Praxis phlebotomiae, Kraków 1615

S. Śleszkowski, Tetras operum medicorum, Kraków 1618

J. Wecker (tłum.), Kunst Buch. Dess Wolerfaren Herren Alexii Pedemontani von mancherley nutzlichen unnd bewerten Secreten oder Künsten jetz neuwlich auss Welscher unnd Lateinischer sprach in Teutsch gebracht durch Doctor Hans Jacob Wecker Stattartzet zł Colmar, Basel 1569

J. Wonnecke, Hortus Sanitatis, Moguncja 1491

J. Wujek, Biblia, Kraków 1599

Odrodzenie i Reformacja w Polsce

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2016-01-01

How to Cite

1.
BELA, Zbigniew. Contribution to the descent affairs of Marcin Siennik. Odrodzenie i Reformacja w Polsce. Online. 1 January 2016. Vol. 60, pp. 143-154. [Accessed 3 March 2026]. DOI 10.12775/OiRwP.2016.05.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 60 (2016)

Section

Materiały

Stats

Number of views and downloads: 610
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski

Tags

Search using one of provided tags:

Marcin Siennik, mysteries, secrets, nationality, Protestant, Catholic, Sebastian Śleszkowski
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop