Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • English
  • Język Polski

Linguistica Copernicana

Czy Piłat był zainteresowany tym, "co to jest prawda?"
  • Strona domowa
  • /
  • Czy Piłat był zainteresowany tym, "co to jest prawda?"
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 2 Nr 2 (2009) /
  4. ARTYKUŁY

Czy Piłat był zainteresowany tym, "co to jest prawda?"

Autor

  • Piotr Sobotka Instytut Języka Polskiego, Uniwersytet Mikołaja Kopernika

DOI:

https://doi.org/10.12775/LinCop.2009.018

Słowa kluczowe

semantyka, partykuła -ż(e), partykuła a, alétheia, język nieprzedmiotowy, Ewangelia wg św. Jana

Abstrakt

As the point of departure for my analysis in this article, I propose Polish sentences

(1a)  A cóż jest prawda?
(1b)  Co jest prawda?
(1c)  Cóż jest prawda?
(1d)  Cóż to jest prawda?.

All of them are translation Greek phrase T… ™stin ¢l»qeia (Pilate’s question in John  18,38).  In order  to understand the  semantic  relationships between  their elements, and  according to original sentence, it is necessary to consider the meaning of the particles  -ż and a. The Polish emphatic modificator -ż in such contexts as above influences the  semantics of wh-questions: it demands a definite context; changes, or only modifies, the  intonational contour of sentences – when it is used, the tempo of the utterance is slower  than without  it,  and  sharpening  of  the  tone  is moving  from  the  pronoun  to  the  right  part of the question; it weakens the settling of truth datī quastionis, which sometimes (in connection with utterance intonation) causes the blockade of an answer position. In  particular situations such sentences as (1d) can express contempt (or similar emotions) for  the object of questioning. Next, the initial operator a is homonymic to the conjunction a, it joins an additional information or expresses the relation of excluding. It can announce  a reply in a dialogue, join references to the definite context, and sometimes a request  for expanding or explaining any fact or state of  things. Also a can be an indicator of  oppositional rights. In my opinion Pilate – truly involved in understanding Jesus’s rights  – asks about the meaning of truth, which is indicated in John’s metalanguage phrase T… ™stin _ and metalanguage use  the of nominative noun ¢l»qeia, also the main noncontrastive   stress  falls on  the  rhematic pronoun,  therefore we have  here  an  authentic  wh- question, not  a  speech act expressing Pilate’s contempt  for  truth. This  is why  the  Polish sentences (1a), (1c), (1d) are – in relation to the meaning of -ż and a – unfortunate.  Pilate was interested in what was the truth of Jesus.

Bibliografia

Źródła:

Biblia, 1572, przekł. S. Budny, Nieśwież: D. Łęczycki w Drukarni i nakładem Kawieczyńskich.

Biblia, 1599, przekł. J. Wujek, Kraków: W Drukarni Łazarzowej.

Biblia, 2000, op. zespół biblistów polskich z inicjatywy benedyktynów tynieckich, Poznań: Wydawnictwo Pallottinum.

Biblia Święta. Tho ieſt Kſięgi Starego y Nowego Zakonu właſnie z Zydowskiego, Greckiego y Łaćińskiego nowo na Polski ięzyk z pilnośćią y wiernie wylożone, 1563,Brześć Litewski: Bernard Wojewódka.

Biblia Święta. To jeſt Księgi Starego y Nowego Przymierza z Zydowſkiego y Greckiego Języka na Polſki pilnie y wiernie prztłumaczone, 1637, Gdańsk: W Drukárniey Andrzejá Hunefelda.

Ewangelia Nikodema. Wspomnienia o Panu naszym Jezusie Chrystusie spisane za Poncjusza Piłata, 1986, w: Apokryfy Nowego Testamentu, t. 1, red. M. Starowieyski, Lublin: TN KUL, s. 425–441.

Novum Testamentum Graece et Latine, 1997, ed. E. Nestle, E. Nestle, B. Aland, K. Aland, Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft.

THILO J. C., 1823, Codex apocryphorum Novi Testamenti, vol. 1, Leipzig: F. C. G. Vogel.

Bibliografia:

AJDUKIEWICZ K., 2006, Zdania pytajne, w: idem, Język i poznanie, t. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 278–283.

BOGUSŁAWSKI A., 1977, Problem of Thematic-Rhematic Structure of Sentences, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

BOGUSŁAWSKI A., 1979, Indirect Questions: One Interpretation or more?, Linguistica Silesiana 3, s. 39–52.

BOGUSŁAWSKI A., 1982, Semantic and pragmatic aspects of reference. Selected problems, Linguistische Studien 91/I, s. 1–111.

BOGUSŁAWSKI A., 1991, This, w: M. Grochowski (red.), Problemy opisu gramatycznego języków słowiańskich, Warszawa: Wyd. SGGW, s. 23–30.

BOGUSŁAWSKI A., 1992, Two Essays on Inflection, Warszawa: Energeia.

BOGUSŁAWSKI A., 1999, Inherently thematic or rhematic units of language, w: E. Hajíčová, T. Hoškovec, O. Leška, P. Sgall, Z. Skoumalová (eds.), Travaux du Cercle linguistique de Prague. 3, Amsterdam: Benjamins, s. 211–224.

BOGUSŁAWSKI A., 2008, O konieczności istnienia, Warszawa: Bel Studio.

DANIELEWICZOWA M., 1996, O znaczeniu zdań pytajnych w języku polskim. Charakterystyka struktury tematyczno-rematycznej wypowiedzeń interrogatywnych, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

GROCHOWSKI M., 1986, Polskie partykuły. Składnia, semantyka, leksykografia, Wrocław: Ossolineum.

GROCHOWSKI M., 2004, O cechach syntaktycznych i semantycznych operatorów quasi- -spójnikowych. Analiza operatora ALE, w: A. Moroz i M. Wiśniewski (red.), Studia z gramatyki i semantyki języka polskiego, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, s. 223–231.

LYONS J., 1989, Semantyka, t. 2, przeł. A. Weinsberg, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

PISARKOWA K., 1972, Z historii polskich pytań o rozstrzygnięcie, w: Symbola polonica in honorem Stanislai Jodłowski, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, s. 121– 132.

PUZYNINA J., 1997, Słowo – wartość – kultura, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

SAUSSURE F. DE, 2004, Szkice z językoznawstwa ogólnego, tłum. i red. M. Danielewiczowa, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog.

TOKARSKI J., 1951, A ileż to kłopotu ze spójnikiem a, Poradnik Językowy, z. 2, s. 12–16; z. 3, s. 1–6.

WAJSZCZUK J., 2005, O metatekście, Warszawa: Katedra Lingwistyki Formalnej UW.

WIERZBICKA A., 1999, Język – umysł – kultura, wyb. i red. J. Bartmiński, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

WIERZBICKA A., 2002, Co mówi Jezus? Objaśnianie przypowieści ewangelicznych w słowach prostych i uniwersalnych, tłum. I. Duraj-Nowosielska, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Linguistica Copernicana

Pobrania

  • PDF

Opublikowane

2009-01-10

Jak cytować

1.
SOBOTKA, Piotr. Czy Piłat był zainteresowany tym, "co to jest prawda?". Linguistica Copernicana [online]. 10 styczeń 2009, T. 2, nr 2, s. 31–56. [udostępniono 15.1.2026]. DOI 10.12775/LinCop.2009.018.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 2 Nr 2 (2009)

Dział

ARTYKUŁY

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 4465
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • English
  • Język Polski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

semantyka, partykuła -ż(e), partykuła a, alétheia, język nieprzedmiotowy, Ewangelia wg św. Jana
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa