Memory in a religious borderland. On the Molokan past of the villages Strumok and Spaske in Budjak (Ukraine)
DOI:
https://doi.org/10.12775/LSE.2025.64.12Keywords
Ukraine, Budjak, Molokans, Baptists, memory, borderlandAbstract
A small religious community of Molokans lived in Budjak, Ukraine, for nearly two centuries. It ceased to exist at the end of the last century, when the last believers converted to Baptist. Today’s Baptists, like Molokans before them, live among the Orthodox majority. The memory of the old Molokan religious life is preserved among the older generation. The social framework of this memory is determined by the local variant of the religious borderland culture.
References
Abakumova-Zabunova, N.V. (2006). Russkoe naselenie gorodov Bessarabii XIX v. Kiszyniów: Business-Elia.
Antsupov, I.A. (1996). Russkoe naselenie Bessarabii i Levoberezhnogo Podnestrov’ia v kontse XVIII–XIX v. (sotsialno-ekonomicheskij ocherk). Kiszyniów: Inessa.
Assmann, A. (2013). Między historią a pamięcią. Antologia (przeł. Z. Dziewanowska-Stefańczyk i in.). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Assmann, J. (2008). Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych (przeł. A. Kryczyńska-Pham). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Austin-Broos, D. (2003). The anthropology of conversion: An introduction. In: A. Buckser, S.D. Glazier (eds.), The anthropology of religious conversion (pp. 1–12). Lanham, Boulder, New York, Toronto, Oxford: Rawman & Littlefield Publishers, INC.
Kisse, A.I., Prigarin, A.A., Stanko, W.N. (eds.) (2014). Budzhak. Istoriko-etnograficheskie ocherki narodov iugo-zapadnykh rajonov Odeshchiny. Odessa: PostScriptUm–SMIL.
Buianov, E.W. (2014). Verouchenie i techeniia dukhovnykh khristian molokan. Religiovedenie, 4, 3–14.
Butkevich, T. (1910). Obzor ruskikh sekt i ich tolkov. Charków: Tipografiia Gubernskago Pravleniia.
Galkina, A.V., Prigarin, A.A. (2014). Russkie. In: A.I. Kisse, A.A. Prigarin, V.N. Stanko (eds.), Budzhak. Istoriko-etnograficheskie ocherki narodov iugo-zapadnykh rajonov Odeshchiny (pp. 555–602). Odessa: PostScriptUm–SMIL.
Halbwachs, M. (1969). Społeczne ramy pamięci (przeł. M. Król). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Hałas, E. (2007). Konwersja. Perspektywa socjologiczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Kabzińska, I. (2006). The cultural border phenomenon, Ethnologia Polona, 27, 21–39.
Kaneff, D., Heintz, M. (2006). Bessarabian borderlands: one region, two states, multiple ethnicities. Anthropology of East Europe Review, 24(1), 6–16.
Klibano, A.I. (1965). Istoriia religioznogo sektanstva v Rossii. Moskva: Nauka.
Kłoskowska, A. (1996). Kultury narodowe u korzeni. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kotsievskij, A.S. (1995). O russkom naselennii Juzhnoj Ukrainy v kontse XVIII–pervoj treti XIX veka. In: A.D. Bachyns’kyj (ed.), Istorychne kraeznavstvo Odeshchyny. Zbirnyk materialiv, vypusk 6, Z istoriï ta etnografii rosiian Odeshchyny (pp. 1–7). Odesa: Germes.
Kotsievskij, A.S. (1996). Formirowanie etnokonfessional’nykh obshchnostej na iuge Ukrainy i v Bessarabii (vtoraia polovina XVIII–pervaja polovina XIX vv.). In: Etnografiia Pivdnia Ukraïny, vypusk 1 (pp. 40–52). Odessa: Germes.
Kolodnyj, A.M., Jarotskyj, P.L. (eds.) (1999). Istoriia religiï v Ukraïni. Kijów: Znannia.
Krugov, A. (1907). Uchenie S.M. Ukleina. Dukhovnyj Khristianin, 6, 56–60.
Kushnir, V.G. (1998). Narodoznavstwo Odeshchyny. Odesa: Germes.
Lipiński, W. (red.) (2014). Bałkany na Ukrainie. Bułgarzy, Gagauzi i Albańczycy z ukraińskiego Budziaku. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Lipiński, W. (red.) (2015). Lipowanie. Kultura religijna i tożsamość naddunajskich staroobrzędowców. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Lipszyc, A. (2014). Teraźniejszość. W: M. Saryusz-Wolska, R. Traba (red.), Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci (s. 488–489). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Lowenthal, D. (1991). Przeszłość to obcy kraj. Res Publica, 3, 6–22.
Markiewicz, S. (1982). Protestantyzm. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza.
Pasieka, A. (2016). Jak uratować pogranicze? O teoretycznych modach i metodologicznych pułapkach, Wielogłos. Pismo Wydziału Polonistyki UJ, 2(28), 125–144. DOI: https://doi.org/10.4467/2084395XWI.16.013.5903.
Pavlov, V. (1909). Statistika soiuza russkikh baptistskikh obshchin za 1907 god. Baptist, 8, 17–19.
Posern-Zieliński, A. (1987). Antropologia „nagląca”. W: Z. Staszczak (red.), Słownik etnologiczny. Terminy ogólne (s. 34–36). Warszawa-Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Pełczyński, G. (2013). Ewangelikalizm w Rosji (XIX–XX wiek). Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Prigarin, A.A. (2000). Russkie staroobriadtsy i sektanty w Iuzhnoj Ukrainie i Bessarabii: chislennost i rasselenie v 1860–e gg. In: O.W. Smyntyna (ed.), Arkheologiia ta etnologiia Skhidnoï Evropy: materialy i doslidzhennia (pp. 1–27). Odessa: Astroprint.
Saryusz-Wolska, M. (2014a). Pamięć komunikacyjna. W: M. Saryusz-Wolska, R. Traba (red.), Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci (s. 335–337). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Saryusz-Wolska, M. (2014b). Pamięć kulturowa. W: M. Saryusz-Wolska, R. Traba (red.), Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci (s. 337–338). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Shugaeva, L. (2007). Molokany v Ukrajini. Religijna Panorama, 7(70), 69–77.
Straczuk, J. (2006). Cmentarz i stół. Pogranicze prawosławno-katolickie w Polsce i na Białorusi. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Szacka, B. (2006). Czas przeszły, pamięć, mit. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Tkachenko, A.A. (2005). Novye materialy po istorii molokan iuga Ukrainy: obshchiny Bessarabii, Slovo very, 17. Pozyskano z: http://molokan.narod.ru/d/d1714.html.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Lodz Ethnographic Studies

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
- The authors give the publisher (Polish Ethnological Society) non-exclusive license to use the work in the following fields:
- recording of a Work / subject of a related copyright;
- reproduction (multiplication) Work / subject of a related copyright in print and digital technique (ebook, audiobook);
- marketing of units of reproduced Work / subject of a related copyright;
- introduction of Work / object of related copyright to computer memory;
- dissemination of the work in an electronic version in the formula of open access under the Creative Commons license (CC BY - ND 4.0).
- The authors give the publisher the license free of charge.
- The use of the work by publisher in the above mentioned aspects is not limited in time, quantitatively nor territorially.
Stats
Number of views and downloads: 124
Number of citations: 0