A competition folk tale – a new form of folklore?

Authors

  • Violetta Wróblewska

DOI:

https://doi.org/10.12775/LSE.2023.62.04

Keywords

competition, folklore, folk tale, museum, competition folk tale

Abstract

The aim of the article is both to describe the competition folk tale and to attempt to answer the question whether it is a new form of folklore. The material basis for the considerations are the texts sent to the ethnological competitions announced in the years 1955–1966 by Maria Znamierowska-Prüfferowa Ethnographic Museum in Toruń, the Polish Ethnological Society, Toruń Branch, the and Polish Radio in Bydgoszcz. Out of over 6,500 submitted texts, the analysis includes only fairy tales (over 350) which, according to the assumptions of the organizers of the competitions (of which there were 6 in total), were to be a record of traditional peasant texts. Selected stories, mostly realisations of well-known threads described in the Polish folk tale in a systematic order by Julian Krzyżanowski, were analysed, extracting from them common and distinct features in relation to earlier folk texts, in order to characterise the new phenomenon, i.e. competition folk tale.

References

Abramowska, J. (1991). Polska bajka ezopowa. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

Bartkowiak, J. (2022a). Bajka o dwunastu zbójcach. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 197–200). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Bartkowiak, J. (2022b). Kot i pies. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 253). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Bartmiński, J. (1990). Folklor – język – poetyka. Wrocław: Ossolineum.

Bartosiewicz, A. (2018). Elżbieta Batory – historia prawdziwa. Przegląd Nauk Historycznych, 2, 101–121. https://doi.org/10.18778/1644-857x.17.02.04.

Bogatyriew, P., Jakobson, R. (1978). Folklor jako swoista forma twórczości. W: M. Waliński (red.), Teoria kultury. Folklor a kultura (s. 52–65). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Budrowska, K. (2009). Literatura i pisarze wobec cenzury PRL 1948–1958. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Calame, C. (2010). Między słowem mówionym a pisanym: wypowiadanie i wypowiedzenie w greckiej poezji archaicznej (przeł. W. Maczkowski). W: P. Czapliński (red.), Literatura ustna (s. 273–310). Warszawa: słowo/obraz terytoria.

Dziadowiec, J. (2016). Festum folkloricum. Performatywność folkloru w kulturze współczesnej. Rzecz o międzykulturowych festiwalach folklorystycznych. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury.

Januszewska, H. (1952). Baśnie polskie. Warszawa: Iskry.

Karpińska-Jóźwiak, K. (2011). Bajki ludowe Feliksa Paczkowskiego z Włocławka. Materiały Muzeum Etnograficznego w Toruniu, 2, 29–70.

Klekot, E. (2021). Kłopoty ze sztuką ludową. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.

Kotłowski, H. (2022a). Baśń o trzech siłaczach. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 74–91). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Kotłowski, H. (2022b). Baśń p.t. o księciu i 3 synach 2 mądrych i 1 głupim. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 57–63). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Kowalski, P. (1990). Współczesny folklor i folklorystyka. O przedmiocie poznania w dzisiejszych badaniach folklorystycznych. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze.

Krzyżanowski, J. (red.) (1962). Polska bajka ludowa w układzie systematycznym. T. 1. (Wątki 1-999). Wrocław: Ossolineum.

Krzyżanowski, J. (red.) (1963). Polska bajka ludowa w układzie systematycznym. T. 2. (Wątki 1000-8256). Wrocław: Ossolineum.

Lord, A.B. (2010). Cechy oralności (przeł. P. Czapliński). W: P. Czapliński (red.), Literatura ustna (s. 89–115). Warszawa: słowo/obraz terytoria.

Łopatyńska, H. (2006/2007). 1000 przysłów na 1000-lecie Państwa Polskiego. Zbiór przysłów z okolic Świecia w archiwum folklorystycznym Muzeum Etnograficznego w Toruniu. Pomorze, 8, 205–212.

Łopatyńska, H. (wyb., oprac.) (2013). Bajki dla odważnych. Toruń: Muzeum Etnograficzne w Toruniu.

Ługowska, J. (1981). Ludowa bajka magiczna jako tworzywo literatury. Wrocław: Ossolineum.

Ługowska, J. (1999). Folklor – tradycje i inscenizacje. Szkice literacko-folklorystyczne. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Magierowski, L. (1902). Bajki (z okolicy Jaćmierza). Lud, 81, 424.

Miśkiewicz, P. (2022). Zagadka. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 227–228). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Niebrzegowska-Bartmińska, S. (2018). Bajka ludowa. W: V. Wróblewska (red.), Słownik polskiej bajki ludowej. T. 1 (s. 54–70). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Paczkowska, A. (2022a). Bajka o diable i chłopie. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 254–260). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Paczkowska, A. (2022b). Bajka o dwóch czarownicach. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 123–130). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Paczkowska, A. (2022c). Bajka o kumotrze sprawiedliwym. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 191–193). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Paczkowska, A. (2022d). O stary czarownicy i jej córce. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 245–249). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Paczkowski, F. (2022a). Bajka o czarownicy. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 63–67). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Paczkowski, F. (2022b). Bajka o ptaku, lwie i wielorybie. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 91–98). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Paczkowski, F. (2022c). O karle potworze. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 218–222). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Paczkowski, F. (2022d). O ubogiej wdowie i jej pięciu córkach. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 115–123). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Rękas, D. (2018). Między słowami. Projektowanie folklorystyki konwersacyjnej na materiale celebracji Wodzic w Macedonii. Poznań: Wydawnictwo Naukowe im. Adama Mickiewicza.

Smolińska, T. (1986). Ja wóm trocha połosprawiom. Współcześni gawędziarze ludowi na Śląsku. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Sokulski, M. (2017). Mściwy karzeł i Masław, książę mazowiecki Zygmunta Krasińskiego. Sztuka Edycji, 1, 135–149. http://dx.doi.org/10.12775/SE.2017.0010.

Wróblewska, V. (2018). Baśń literacka. W: V. Wróblewska (red.), Słownik polskiej bajki ludowej. T. 1 (s. 293–299). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Wróblewska, V. (2022a). Konkursowe zmagania z tradycją. W: V. Wróblewska (red.), Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów 1955–1966) (s. 9–55). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Wróblewska, V. (red.) (2022b). Bajka ludowa na Kujawach (Antologia tekstów z lat 1955–1966). Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Strony internetowe

Stowarzyszenie Twórców Ludowych: https://zgstl.pl/dzialalnosc/ogolnopolski-konkurs-literacki-im-jana-pocka/.

Polski Komitet ds. UNESCO: https://www.unesco.pl/kultura/dziedzictwo-kulturowe/dziedzictwo-niematerialne/.

Lodz Ethnographic Studies

Downloads

Published

2023-10-20

How to Cite

1.
WRÓBLEWSKA, Wróblewska. A competition folk tale – a new form of folklore?. Lodz Ethnographic Studies. Online. 20 October 2023. Vol. 62, pp. 51-65. [Accessed 22 January 2026]. DOI 10.12775/LSE.2023.62.04.

Issue

Vol. 62 (2023): Folklor słowny

Section

Dissertations

License

Copyright (c) 2023 Lodz Ethnographic Studies

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

  1. The authors give the publisher (Polish Ethnological Society) non-exclusive license to use the work in the following fields:
    • recording of a Work / subject of a related copyright;
    • reproduction (multiplication) Work / subject of a related copyright in print and digital technique (ebook, audiobook);
    • marketing of units of reproduced Work / subject of a related copyright;
    • introduction of Work / object of related copyright to computer memory;
    • dissemination of the work in an electronic version in the formula of open access under the Creative Commons license (CC BY - ND 4.0).
  2. The authors give the publisher the license free of charge.
  3. The use of the work by publisher in the above mentioned aspects is not limited in time, quantitatively nor territorially.

Stats

Number of views and downloads: 386
Number of citations: 0