Inspiracje schulzowskie i mit wielokulturowości w drohobyckich auto(tanato)grafiach
DOI :
https://doi.org/10.12775/LC.2026.009Mots-clés
Bruno Schulz, Zagłada, auto(tanato)grafia, Drohobycz, pamięćRésumé
Artykuł jest próbą zwrócenia uwagi na prawie niezbadany kontekst funkcjonowania twórczości i biografii Brunona Schulza, na który składają się autonarracje ocalonych pochodzących z Drohobycza i Borysławia. Wspomniane narracje, ukazujące się w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych i początku lat dwutysięcznych, dają się zakwalifikować do kategorii tekstów, które Bartłomiej Krupa określa mianem „późnych świadectw”. Analizie poddane zostały m.in. Drohobycz, Drohobycz (1997) Henryka Grynberga, Koń Pana Boga (1999) Wilhelma Dichtera, Z Drohobycza do Ziemi Odzyskanej (1999) Henryka Hoffmana oraz Pierwsza noc u Szatana (2005) Erwina Schenkelbacha. Są to teksty zróżnicowane pod względem gatunkowym, nawiązują do różnych konwencji literackich, realizują jednak pewien dający się zrekonstruować narracyjny schemat radzenia sobie z traumatycznym doświadczeniem Zagłady. Wspomniane teksty zostały odczytane jako rozbudowane auto(tanato)grafie, w których biografia i tekstografia Schulza stają się swoistą matrycą kulturową, dzięki której m.in dochodzi do przepracowania traumatycznych doświadczeń oraz do tożsamościowego scalania poprzez praktykę autonarracji.
Références
Chciuk, Andrzej 2002. Atlantyda. Powieść o Wielkim Księstwie Bałaku. Warszawa: LTW.
Chciuk, Andrzej 2004. Ziemia księżycowa. Druga opowieść o Wielkim Księstwie Bałaku. Warszawa: LTW.
Czapliński, Przemysław 2009. „Prześladowcy, pomocnicy, świadkowie. Zagłada i polska literatura późnej nowoczesności”. W: Przemysław Czapliński, Ewa Domańska (red.). Zagłada. Współczesne problemy rozumienia i przedstawiania. Poznań: Wydawnictwo „Poznańskie Studia Polonistyczne”.
Czermińska, Małgorzata 2015. „Tożsamość kształtowana w pamięci miejsca”. W: Anna Łebkowska, Włodzimierz Bolecki (red.). Kulturowa historia literatury. Warszawa: Instytut Badań Literackich.
Dichter, Wilhelm 1999. Koń Pana Boga. Kraków: Znak.
Dichter, Wilhelm 2004. „Miałem po prostu życie”. Tygodnik Powszechny, wyd. z dnia 25 stycznia. https://www.tygodnikpowszechny.pl/mialem-po-prostu-zycie-124094 [18.03.2025].
Filipow, Zenon 2011. Mystectwo drohobyc′koji fotohrafiji. Drohobycz: Koło.
Grynberg, Henryk 1997. Drohobycz, Drohobycz. Warszawa: W.A.B.
Hoffman, Henryk 1999. Z Drohobycza do Ziemi Obiecanej. Norbertinum: Lublin.
Jarzębski, Jerzy 2006. „Losy wykluczonych”. Tygodnik Powszechny, wyd. z dnia 26 stycznia. https://www.tygodnikpowszechny.pl/losy-wykluczonych-129069 [18.03.2025].
Jarzębski, Jerzy 2010. „Fabryki fabulistyczne: narodziny opowieści z życia i dzieła Schulza”. W: Wiera Meniok (red.). Inspiracje Schulzowskie w literaturze: Materiały naukowe IV międzynarodowego festiwalu Brunona Schulza w Drohobyczu. Drohobycz: Polonistyczne Centrum Naukowo-Informacyjne im. Igora Menioka Uniwersytetu w Drohobyczu.
Kotyńska, Katarzyna 2015. Lwów. O odczytaniu miasta na nowo. Kraków: Międzynarodowe Centrum Kultury.
Krupa, Bartłomiej 2003. Opowiedzieć Zagładę. Polska proza i historiografia wobec Holocaustu (1987–2003). Kraków: Universitas.
Meniok, Wiera (red.) 2010. Inspiracje Schulzowskie w literaturze: Materiały naukowe IV Międzynarodowego festiwalu Brunona Schulza w Drohobyczu. Drohobycz: Polonistyczne Centrum Naukowo-Informacyjne im. Igora Menioka Uniwersytetu w Drohobyczu.
Meniok, Wiera 2010. „Od redaktora”. W: Wiera Meniok (red.). Inspiracje Schulzowskie w literaturze: Materiały naukowe IV Międzynarodowego festiwalu Brunona Schulza w Drohobyczu. Drohobycz: Polonistyczne Centrum Naukowo-Informacyjne im. Igora Menioka Uniwersytetu w Drohobyczu.
Miklaszewski, Krzysztof 2009. Zatracenie się w Schulzu. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Rosiek, Stanisław 2021. Odcięcie. Szkice wokół Brunona Schulza. Gdańsk: Fundacja Terytoria Książki.
Schenkelbach, Erwin 2005. „Kamień pokryty zielonym mchem”. W: Erwin Schenkelbach. Pierwsza noc u Szatana. Kraków: Austeria.
Schulz, Bruno 1998. „Z listu do Andrzeja Pleśniewicza”. W: Bruno Schulz. Opowiadania, wybór esejów i listów. Oprac. Jerzy Jarzębski, wyd. 2. Wrocław: Ossolineum.
Ubertowska, Aleksandra 2014. Holokaust. Auto(tanato)grafie. Warszawa: Instytut Badań Literackich.
Wróbel, Tadeusz 2006. Borysław nie śmieje się. Opowieść o rodzinnym mieście. Warszawa: LTW.
Téléchargements
Publiée
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence
© Wiktoria Durkalewicz 2026

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas de Modification 4.0 International.
Stats
Number of views and downloads: 37
Number of citations: 0