Styl kuszenia Gustave’a Flauberta w „dziele jego życia”. Kwestia warunkowania
DOI:
https://doi.org/10.12775/LC.2022.009Palabras clave
Gustave Flaubert, Kuszenie świętego Antoniego, „smutna groteska”, styl, „obrazy wspomnień”Resumen
W artykule omówiono kwestię warunkowania stylu kuszenia właściwą dla ostatniej, trzeciej wersji Kuszenia świętego Antoniego Gustave’a Flauberta. Uwypuklając inspirację francuskiego pisarza tą postacią – inspirację zrodzoną już w dzieciństwie i utrwaloną wskutek zetknięcia się z dwoma artefaktami: obrazem Bruegla i ryciną Callota – tezę o „smutnej grotesce”, będącej jakościowym rezerwuarem „mówienia obrazami”, uznano za wyznacznik stylu kuszenia dzieła Flauberta. Dalsze rozważania oparto na tym, co jest przez co warunkowane, mianowicie: czy „smutną groteskę” można uznać za źródło stylu kuszenia, czy może jest ona wyłącznie jego skutkiem, czy jakość estetyczna funduje rodzaj stylu, czy może – na odwrót – to styl, jego konkretny rodzaj, wyzwala mechanizm jakościowej kategoryzacji? To główne rozważane problemy, dla których punktem odniesienia uczyniono refleksję Marii Gołaszewskiej (fenomen „kuszenia”) oraz Hermanna Pongsa (obrazowy styl). Wniosek, skądinąd paradoksalny w brzmieniu, uzgadniający bowiem to, że jakość estetyczna „smutnej groteski” może fundować określony rodzaj stylu, a jednocześnie, że styl kuszenia jest źródłem jakościowej kategoryzacji utworu, stanowi zwieńczenie prezentowanej myśli.
Citas
Św. Atanazy Aleksandryjski 2017. Żywot św. Antoniego Wielkiego. Tłum. Ewa Dąbrowska. Kraków: Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów.
Barnes, Julian 2019. Papuga Flauberta. Tłum. Adam Szymanowski. Warszawa: Wydawnictwo Świat Książki.
Burdic, Alan 2019. Po co człowiekowi czas. Dociekania nie tylko naukowe. Tłum. Dariusz Rossowski, Marek Wolicki. Łódź: Feeria Science.
Danto, Artur C. 1991. „Dzieło sztuki a zwykłe przedmioty”. Tłum. Piotr Mróz [&] Andrzej Warmiński. W: Maria Gołaszewska (red.). Estetyka w świecie. Wybór tekstów. T. III. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Dufrenne, Mikel 1959. La notion d’ „a priori”. Paris: Presses Universitaires de France.
Dufrenne, Mikel 1980. „Czy sztuka jest językiem?”. Tłum. wybór i wstęp Irena Wojnar. W: Antologia współczesnej estetyki francuskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Garlej, Beata 2013. „Moralne upadki i ich ozdrawiająca moc”. Studia Wschodniosłowiańskie 13: 211–224.
Gołaszewska, Maria 1994. „Boscheria”. W: Maria Gołaszewska. Fascynacja złem. Eseje z teorii wartości. Warszawa–Kraków: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Ingarden, Roman 1947. „Schematyczność dzieła literackiego”. W: Roman Ingarden. Szkice z filozofii literatury. T. 1. Łódź: Spółdzielnia Wydawnicza „Polonista”.
Johnson, Samuel 1983. „Przedmowa do wydania Szekspira”. Tłum. Helena Pręczkowska. W: Szkice szekspirowskie. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Lis, Renata 2010. „Całun, papier i wstążka”. W: Gustave Flaubert. Kuszenie świętego Antoniego. Tłum.
Piotr Śniedziewski. Warszawa: Wydawnictwo Sic!.
Piotr Śniedziewski 2011. „Rękopis w białej teczce”. W: Renata Lis. Ręka Flauberta. Warszawa: Wydawnictwo Sic!.
Markiewicz, Henryk 1984. „Obrazowość a ikoniczność literatury”. W: Henryk Markiewicz. Wymiary dzieła literackiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Mendoza, Eduardo 2011. Niewinność zagubiona w deszczu. Tłum. Zofia Wasitowa. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak.
Merleau-Ponty, Maurice 1999. „Postrzeganie, ekspresja, sztuka”. Tłum. Ewa Bieńkowska. W: Maurice
Merleau-Ponty. Proza świata. Eseje o mowie. Warszawa: Czytelnik.
Orr, Mary 2010. “Le Cosmos d’Alexandre von Humboldt et La Tentation de saint Antoine de Gustave Flaubert: deux oeuvres de toute une vie”. Flaubert [En ligne] 4. http://journals.openedition. org/flaubert/1222 [19.12.2021].
Parandowski, Jan 2020. Alchemia słowa. Warszawa: Dowody na Istnienie.
Pongs, Hermann 1927. Das Bild in der Dichtung. Cz. 1: Versuch einer Morphologie der metaphorischen Formen. Marburg: N.G. Elwert’sche Verlagsbuchhandlung.
Poulet, Georges 1977. Metamorfozy czasu. Szkice krytyczne. Wybór Jan Błoński i Michał Głowiński, przedmowa Jan Błoński, tłum. Wanda Błońska i in. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Proust, Marcel 2000. „W związku ze »stylem« Flauberta”. Tłum. Marek Bieńczyk. W: Marcel Proust. Pamięć i styl. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Reizow, Borys 1961. Flaubert. Tłum. Jerzy Jędrzejewicz. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Ross, Stephen Dawid 1986. Dzieło sztuki i jego ogólne odniesienia. Tłum. Franciszek Chmielowski. W: Maria Gołaszewska (red.). Estetyka w świecie. Wybór tekstów. T. 2. Kraków: Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Sartre, Jean-Paul 2000. „Aneks. Notatki na temat Pani Bovary”. W: Jean-Paul Sartre. Idiota w rodzinie. Wybór tekstów z nieukończonej monografii. Wybór Wacław Sadkowski, tłum. Józef Waczków. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
Séginger, Gisèle 2010. „Komentarz do »Kuszenia świętego Antoniego«. W: Gustave Flaubert. Kuszenie świętego Antoniego. Tłum. Piotr Śniedziewski. Warszawa: Wydawnictwo Sic!.
Séginger, Gisèle 2020. “Flaubert: des savoirs du vivant à la pensée en style”. Arts et Savoirs 14: 8–16.
Schollenberger, Piotr 2014. Granice poznania doświadczenia estetycznego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper.
Stoff, Andrzej 2010. „Warstwa brzmieniowa powieści jako przedmiot percepcji czytelniczej (na przykładzie »Trylogii«). W: Władysław Sawrycki i in. (red.). Problematyka tekstu głosowo interpretowanego (II). Toruń: Wydawnictwo MADO.
Tołstoj, Lew 2009. Ojciec Sergiusz. Tłum. Ryszard Przybylski. Warszawa: Wydawnictwo Sic!
Descargas
Publicado
Versiones
- 2022-04-20 (2)
- 2022-04-14 (1)
Cómo citar
Número
Sección
Licencia
Derechos de autor 2022 Beata Garlej
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nd/4.0/88x31.png)
Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución-SinDerivadas 4.0.
Stats
Number of views and downloads: 59
Number of citations: 0