Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Italiano
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Italiano
  • Język Polski

Litteraria Copernicana

„Akropolis” Stanisława Wyspiańskiego jako kreacja dramatu nowego: dramat antyczny – dramat liturgiczny – dramat narodowy
  • Home
  • /
  • „Akropolis” Stanisława Wyspiańskiego jako kreacja dramatu nowego: dramat antyczny – dramat liturgiczny – dramat narodowy
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 52 No. 3-4 (2025): Dramat antyczny /
  4. Studies

„Akropolis” Stanisława Wyspiańskiego jako kreacja dramatu nowego: dramat antyczny – dramat liturgiczny – dramat narodowy

Authors

  • Agnieszka Skórzewska-Skowron Uniwersytet Warszawski https://orcid.org/0000-0002-1213-0027

DOI:

https://doi.org/10.12775/LC.2025.026

Keywords

drama, Paschal Vigil, Ressurection, cathedra, Wawel Castle

Abstract

Research on Akropolis, Stanisław Wyspiański’s “most difficult and most puzzling” drama, has so far overlooked the history of the Paschal Vigil liturgy and the question of which form of the liturgy Wyspiański himself attended – or did not attend. The fact that the Paschal Vigil was celebrated before noon at the beginning of the twentieth century challenges earlier interpretations that view the drama as opposing the orthodox celebration. Taking this historical fact into account makes it possible to recognise in the play’s action creatively reworked individual elements of the Paschal Vigil; it also suggests that the poet distances himself from any specific celebration in favour of constructing his own, drawing on elements from many traditions and cultures. Wyspiański incorporates fragments of various works of art – not only those from Wawel Castle – interpreting them according to his own philosophy of life. In this way, he creates his own cathedral-like edifice: a space of completeness, wholeness, and life, where the dead past is transformed by the Word of Life.

References

Adamkiewicz, Sebastian 2016. Triduum Paschalne – historia i symbole: Wielka Sobota i Niedziela Zmartwychwstania. https://histmag.org/Triduum-Paschalne-historia-i-symbole-Wielka-Sobota-i-Niedziela-Zmartwychwstania-12999 [7.06.2024].

Adamowski, Jan (red.) 2003. Tradycja wielkanocnego bębnienia w Polsce. Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym: Kazimierz Dolny.

Balthasar, Hans Urs 2005. Teodramatyka. 1 Prolegomena. Tłum. Magdalena Mijalska, Monika Rodkiewicz, Wiesław Szymona OP. Kraków: Wydawnictwo M.

Bałus, Wojciech 1996. „Ożywienie posągów. Glosa do «Akropolis»”. W: Ewa Miodońska-Brookes(red.). Biblia, to jest księgi Starego i Nowego Testamentu 1840. Tłum. Jakub Wujek. Lwów: Bartłomiej Jabłoński i syn.

Błoński, Jan 2007. Wyspiański wielokrotnie. Kraków: Universitas.

Brzozowski, Stanisław 1984. Współczesna powieść i krytyka. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Czermińska, Małgorzata 2005. Gotyk i pisarze. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.

Ekielski Władysław, Stanisław Wyspiański 1908. Akropolis. Pomysł zabudowania Wawelu. Kraków.

Grzymała Siedlecki, Adam 1970. O twórczości Wyspiańskiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Hymny kościelne 1932. Tłum. Tadeusz Karyłowski. Kraków: Wydawnictwo Księży Jezuitów.

Kaczmarek, Wojciech 1999. Złamane pieczęcie Księgi. Inspiracje biblijne w dramaturgii Młodej Polski. Lublin: Wydawnictwa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Kaczorowski, Jerzy 2004. Literatura jako tekst Boga. Wizja literatury w pismach Leona Bloy. Warszawa: Wydawnictwo UKSW.

Kowalski, Krzysztof, Zygmunt Krzak 2003. Tezeusz w labiryncie. Warszawa: Eneteia.

Lijka, Kazimierz 2002. „Uczestnictwo wiernych w liturgii Triduum Paschalnego”. Teologia Praktyczna 3: 210–225.

Liturgia Godzin 1984. T. II. 1984. Poznań: Pallotinum.

Michalski, Krzysztof 2007. Płomień wieczności. Eseje o myślach Fryderyka Nietzschego. Kraków: Znak.

Miodońska-Brookes, Ewa 1980. Wawel-„Akropolis”. Studium o dramacie Stanisława Wyspiańskiego. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Miodońska-Brookes, Ewa (red.) 1996. Stanisław Wyspiański. Studium artysty. Materiały z sesji naukowej na Uniwersytecie Jagiellońskim 7–9 czerwca 1995. Kraków: Universitas.

Missale Romanum ex decreto concili tridentini restitutum 1920. Ratisbonae: F. Pustet.

Mszał rzymski dla diecezji polskich 1986. Poznań: Pallotinum.

Naumowicz, Józef 2021. „Całun w liturgiach”. Hasło w: Cyfrowy Leksykon Syndologiczny . https://leksykonsyndonologiczny.pl/hasla-problemowe/calun-w-liturgiach/ [26.06.2024].

Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu 2000. Poznań: Pallotinum.

Płoszewski, Leon (red.) 1971. Wyspiański w oczach współczesnych. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Prussak, Maria 1993. „Po ogniu szum wiatru cichego”. Wyspiański i mesjanizm. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN.Ruskin, John 1977. Sztuka, społeczeństwo wychowanie. Wybór pism. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Salij, Jacek 1997. „Żyjemy w czasach ostatecznych!”. W: Jacek Salij. Poszukiwania w wierze. Poznań: W Drodze.

Sławińska, Irena 1999. „Stanisław Wyspiański – twórca polski i metafizyczny”. Ethos 48: 17–20.

Terlecki, Tymon 1957. Wyspiański żywy. Londyn: B. Świderski.

Tosza, Bogdan 2012. Stanisław Wyspiański – obraz bohatera: wokół inscenizacji „Akropolis” i „Chryj z Polską”. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Wyspiański, Stanisław 1959. Wyzwolenie. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Wyspiański, Stanisław 1985. Akropolis. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Litteraria Copernicana

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2026-03-03

How to Cite

1.
SKÓRZEWSKA-SKOWRON, Agnieszka. „Akropolis” Stanisława Wyspiańskiego jako kreacja dramatu nowego: dramat antyczny – dramat liturgiczny – dramat narodowy . Litteraria Copernicana. Online. 3 March 2026. Vol. 52, no. 3-4, pp. 65-80. [Accessed 4 March 2026]. DOI 10.12775/LC.2025.026.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 52 No. 3-4 (2025): Dramat antyczny

Section

Studies

License

Copyright (c) 2026 Agnieszka Skórzewska-Skowron

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 8
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Italiano
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

drama, Paschal Vigil, Ressurection, cathedra, Wawel Castle
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop