In Search of a Constitutional Utopia
Lycurgus’ Sparta in Juliusz Słowacki’s “Agesilaus“
DOI:
https://doi.org/10.12775/LC.2025.023Keywords
Sparta, Lycurgus, Juliusz Słowacki, romanticism, law and literatureAbstract
The article discusses how the legacy of the semi-legendary Spartan legislator Lycurgus was introduced to Juliusz Słowacki’s late, unfinished drama Agezylausz [Agesilaos]. The first part focuses on the presence of Lycurgus in 18th- and 19th-century texts. The analysis of Słowacki’s drama, which was based on one of Plutarch’s Parallel Lives, proves that the customs and reforms associated with the figure of the old Spartan legislator are not only manifestly present in the statements made by king-reformer Agis, but also scattered throughout the text as minor allusions. Seemingly presented approvingly, they turn out to be controversial, sometimes discriminatory and susceptible to interpretation of individual characters. At the same time, the presence of Lycurgus underpins the supra-historical sense of Słowacki’s late works, as the situation of seeking a political inspiration in the ancient past evokes associations with the poet’s opinions on the Polish Commonwealth’s state system before the reforms of the Great Sejm.
References
Biegeleisen, Henryk 1884. „Król Agis Słowackiego”. Bluszcz 2: 9–10.
Cartledge, Paul 1979. Sparta and Lakonia. A Regional History 1300–362 BC. London–Boston: Routledge.
Cartledge, Paul 2005. Spartanie. Świat wojowników. Tłum. Sławomir Kędzierski. Warszawa: Bellona.
Chateaubriand, Francois René 1980. Opis podróży z Paryża do Jerozolimy. Tłum. Paweł Hertz. Warszawa: PIW.
Chmielowski, Piotr 1890. „Nowe fragmenty Słowackiego”. Atheneum 2 (4): 101–109.
Christensen, Paul 2012. “Treatment of Spartan land tenure in eighteen and nineteenth-century France”. W: Stephen Hodkinson [&] Ian Macgregor Morris (red.). Sparta in modern thought. Politics, History and Culture. Swansea: The Classical Press of Wales.
Dybizbański, Marek 2016. „Agezylausz jako Agis Spartańczyk. Nieznany odpis dramatu Juliusza Słowackiego”. Wiek XIX. Rocznik Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza 9: 71–88.
Macgregor Morris, Ian 2012. “Lycurgus in late medieval political culture”. W: Stephen Hodkinson [&] Ian Macgregor Morris (red.) 2012. Sparta in modern thought. Politics, History and Culture. Swansea: The Classical Press of Wales.
Jaeger, Werner 2001. Paideia. Formowanie człowieka greckiego. Tłum. Marian Plezia [&] Henryk Bednarek. Warszawa: Fundacja Aletheia.
Junkiert, Maciej 2014. „Kataklizmy antycznej historii. Rewolucje polityczne i społeczne w Irydionie Krasińskiego, Agezylauszu Słowackiego i Quidamie Norwida”. W: Jerzy Fiećko [&] Jens Herlth [&] Krzysztof Trybuś (red.). Katastrofizm w XIX i XX wieku: idee, obrazy, konsekwencje. Poznań: Poznańskie Studia Polonistyczne.
Kalinowska, Maria 2007. „Romantyczni Spartanie i Majnoci”. W: Małgorzata Borowska i in. (red.). Filhellenizm w Polsce. Rekonesans. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Kalinowska, Maria 2015. „Agezylausz” Juliusza Słowackiego. Glosy. Gdańsk: słowo/obraz/terytoria.
Kleiner, Juliusz 1999. Juliusz Słowacki. Dzieje twórczości. T. 4: Poeta mistyk. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Kruszyńska, Anna M. 2020. “Spartan Wives, Mothers, Grandmothers and Daughters. Marriage and the Family in Ancient Sparta from the Women’s Point of View”. W: Ryszard Kulesza, Nicolas Sekunda (red.). Studies on Ancient Sparta. Gdańsk: Gdańsk University Press.
Kuziak, Michał 2014. „Adam Mickiewicz i Sparta. Kłopotliwe dziedzictwo”. W: Małgorzata Borowska i in. (red.). Sparta w kulturze polskiej. T. 1. Warszawa: Sub Lupa.
Lelewel, Joachim 1818. Dzieje starożytne od początku czasów historycznych do drugiey połowy wieku szóstego, ery chrześcijańskiey. Wilno: Józef Zawadzki.
Mason, Hayden 2012. “Sparta and the French Enlightenment”. W: Stephen Hodkinson, Ian Macgregor Morris (red.) 2012. Sparta in modern thought. Politics, History and Culture. Swansea: The Classical Press of Wales.
Palicka, Agnieszka 2012. Miłość, przemoc, władza. Świat postaci kobiecych w dramatach Juliusza Słowackiego. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Plutarch z Cheronei 1953. Żywoty sławnych mężów. Tłum. Mieczysław Brożek. Wrocław: Ossolineum.
Plutarch z Cheronei 2004. Żywoty równoległe. T. 1. Tłum. Kazimierz Korus. Warszawa: Prószyński i S-ka.
Rac, Leonard 1934. „Konfederacja Narodu Polskiego. Z dziejów Wielkiej Emigracji”. Przegląd Historyczny 1: 155–201.
Rawson, Elisabeth 1969. The Spartan Tradition in European Thought . Oxford: Clarendon Paperbacks.
Rousseau, Jean Jacques 2023. Rozważania o rządzie polskim i jego zamierzonej reformie. Tłum. Agnieszka Grześkowiak-Krwawicz. Warszawa: Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie.
Saganiak, Magdalena 2000. Mistyka i wyobraźnia. Słowackiego romantyczna teoria poezji. Warszawa: Instytut Badań Literackich.
Saganiak, Magdalena 2021. Logos Słowackiego. Struktura myśli i tekstu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Schiller, Friedrich 1988. Die Gesetzgebung des Lykurgus und Solon. W: Friedrich Schiller. Sämtliche Werke. Bd. 4. München: Carl Hanser Verlag.
Słowacki, Euzebiusz 1826. Euzebiusza Słowackiego dzieła z pozostałych rękopismów ogłoszone. T. 3. Wilno: Józef Zawadzki.
Słowacki, Juliusz 1959. Dzieła. Wrocław: Ossolineum.
Słowacki, Juliusz 2015. Agezylausz. W: Maria Kalinowska. „Agezylausz” Juliusza Słowackiego. Glosy. Gdańsk: słowo/obraz/terytoria.
Stawicka, Ewa 2002. „Proces Waleriana Łukasińskiego”. Palestra 3–4: 92–115. Śniadecki, Jędrzej 1840. Uwagi o fizycznym wychowaniu dzieci. Warszawa: J. K. Turowski.
Westermark, Katarzyna 2023. „Muszę się trzymać prawa…”. Kultura prawna w twórczości Juliusza Słowackiego. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Wójcicki, Kazimierz 1913. „Agezylausz Juliusza Słowackiego”. Sfinks 8–9: 129–148.
Wyka, Kazimierz 1950. „Dramat o kontrrewolucji (Agezylausz Słowackiego)”. Pamiętnik Literacki 1: 112–165.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Katarzyna Westermark

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 13
Number of citations: 0