“Eros and Psyche” by Ludomir Różycki – From Drama to Opera
DOI:
https://doi.org/10.12775/LC.2025.027Keywords
Ludomir Różycki, opera, modernismAbstract
Ludomir Różycki (1883–1953), one of the co-founders of Young Poland in music, studied with German composer Engelbert Humperdinck at the Akademie der Künste in Berlin between 1905 and 1907. He is best known for his symphonic poems and operas. He wrote in general seven operatic works: Bolesław Śmiały (Boleslav the Bold, 1909), Meduza (Medusa, 1912), Eros i Psyche (Eros and Psyche, 1917), Casanova (1923), Beatrix Cenci (1927), Młyn diabelski (Diabolical Bustle, 1931) and the last, unfinished and epigonic Pani Walewska (Mrs. Walewska, written in the 1930s). His most important and recognizable opera – Eros and Psyche – had its world premiere in Breslau (Wrocław) in 1917 with a German-language libretto. Alongside Karol Szymanowski’s Król Roger (King Roger), this work is considered the best Polish modernist opera. This article presents the circumstances of its creation and a brief description. It also provides context, specifically, which is Jerzy Żuławski’s single-name drama, first performed in 1904 in Lwów and Kraków. The composer, inspired by the art of the Young Poland writer and poet, created music for a modified form of this work and thus left behind one of his greatest works.
References
Brzeziński, Franciszek 1918a. „Kronika muzyczna. Opera Ludomira Różyckiego »Eros i Psyche«, wystawiona po raz pierwszy w Teatrze Wielkim d. 20 marca 1918 r.”. Bluszcz 16: 34.
Brzeziński, Franciszek 1918b. „Z Opery. (Teatr Wielki: »Eros i Psyche«, opera w 5-ciu aktach z epilogiem Ludomira Różyckiego.). Kurier Warszawski 80 [wydanie wieczorne]: 23.
Gmys, Marcin 2012. Harmonie i dysonanse. Muzyka Młodej Polski wobec innych sztuk. Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Helman, Zofia 2013. Między romantyzmem a Nową Muzyką. Warszawa: Sutkowski Edition Warsaw.
Jankowski, Czesław 1918. „Wieczory warszawskie. Opera i koncerty”. Tygodnik Ilustrowany 17: 5.
Kamieński, Łucjan 1930. „»Eros i Psyche« Ludomira Różyckiego”. Muzyka 2: 86–93.
Kamiński, Marcin 1987. Ludomir Różycki. Opowieść o życiu i twórczości. Bydgoszcz: Wydawnictwo „Pomorze”.
Kański, Józef 1955. Ludomir Różycki. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
Keym, Stefan 2024. Symfoniczny transfer kulturowy. Studia kompozytorów polskich w Niemczech oraz ich spotkanie z niemiecką tradycją symfoniczną 1867–1918. Tłum. Barbara Świderska, Marcin Trzęsiok. Warszawa: Narodowy Instytut Fryderyka Chopina.
Kłoczko, Rafał 2018. »Eros i Psyche« Ludomira Różyckiego jako przykład pierwszej polskiej opery modernistycznej. Dystertacja doktorska. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego.
Komorowska, Małgorzata 2008. Za kurtyną lat. Polskie teatry operowe i operetkowe 1918–1939. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Łobaczewska, Stefania 1966. „Twórczość kompozytorów Młodej Polski”. W: Zygmunt Marian Szweykowski (red.). Z dziejów polskiej kultury muzycznej. T. 2. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
Pitwoń-Bias Iwona 1975/1976. Dokument 9. Katalog tematyczny dzieł Ludomira Różyckiego. Brak sygn. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Zbiorów Muzycznych – Archiwum Kompozytorów Polskich: Warszawa.
Różycka (Mławska), Stefania [b.d.]. Dokument 10. (maszynopis). Pamiętnik z lat 1904–1962. Sygn. 13317/II, k. 388. Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich: Wrocław.
Różycki, Ludomir [b.d.]a. Dokument 6. Eros i Psyche. Libretto J. Żuławskiego . Sygn. Rkp. Przyb. 262/10. Biblioteka Jagiellońska: Kraków.
Różycki, Ludomir [b.d.]b. Dokument 7. Korespondencja: 487 listów Ludomira Różyckiego do żony Stefanii Różyckiej z d. Mławskiej. Autografy. Pol. 1904–1945. Sygn. K–XXVIII–XXXI. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Zbiorów Muzycznych – Archiwum Kompozytorów Polskich: Warszawa.
Różycki, Ludomir [b.d.]c. Dokument 8. Korespondencja: 203 listy różnych autorów do Ludomira Różyckiego. Autografy i maszynopisy. Pol., r.jęz. 1905–1951. Sygn. K–XXXII–XXXIV. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Zbiorów Muzycznych – Archiwum Kompozytorów Polskich: Warszawa.
Różycki, Ludomir 1915/1916. Dokument 5. Eros i Psyche – wyciąg fortep. Manuskrypt. Sygn. Mus.99 Cim. Biblioteka Narodowa: Warszawa.
Różycki, Ludomir 1917a. Dokument 1. Eros i Psyche. Opera w 5 obrazach. Obraz 1, 2. Partytura. Sygn. 17203 [1]. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Zbiorów Muzycznych – Archiwum Kompozytorów Polskich: Warszawa.
Różycki, Ludomir 1917b. Dokument 2. Eros i Psyche. Opera w 5 obrazach. Obraz 3, 4, 5. Partytura. Sygn. 17203 [2]. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Zbiorów Muzycznych – Archiwum Kompozytorów Polskich: Warszawa.
Różycki, Ludomir 1917c. Dokument 3. Eros i Psyche – wyciąg fortepianowy. Druk z tekstem polskim i niemieckim. Sygn. Mus. 17201. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Zbiorów Muzycznych – Archiwum Kompozytorów Polskich: Warszawa.
Różycki, Ludomir 1930. „Dzieje »Erosa i Psyche«”. Muzyka 2: 82–85.
Różycki, Ludomir 1950. Dokument 4. Eros i Psyche. Akt IV i V. Sygn. Mus. XXXVI rps 5. Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie. Gabinet Zbiorów Muzycznych – Archiwum Kompozytorów Polskich: Warszawa.
Trześniowski, Dariusz 2008. „Eros i Psyche. Apulejusz – Żuławski – Różycki”. W: Jarosław Ławski, Krzysztof Korotkich (red.). Ateny – Rzym – Bizancjum. Mity śródziemnomorza w kulturze XIX i XX wieku. Białystok: Wydawnictwo Trans Humana.
Wieniawski, Adam 1928. Ludomir Różycki. Warszawa: Gebethner i Wolff.
Wypych-Gawrońska, Anna 2003. „»Eros i Psyche« – utwór dramatyczny w dziele operowym”. Filologia Polska. Historia i Teoria Literatury. Prace Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie 9: 69–78.
Wypych-Gawrońska, Anna 2005. Literatura w operze. Adaptacje dramatyczno-muzyczne utworów literackich w Polsce do 1918 roku. Częstochowa: Wydawnictwo im. Stanisława Podobińskiego Akademii im. Jana Długosza.
Zduniak, Maria 1998. „Novitäten im Breslauer Stadttheater. Richard Strauss – »Salome« (1906), Claudio Monteverdi – »L’Orfeo« (1913), Ludomir Różycki »Eros und Psyche« (1917)”. Musikgeschichte in Mittel- und Osteuropa 3: 136–145.
Zduniak, Maria 2008. „Wrocławska prapremiera opery »Eros i Psyche« Ludomira Różyckiego”. W: Grażyna Darłak i in. (red.). Między muzykologiczną refleksją a pedagogiczną pasją. Księga Jubileuszowa dedykowana Profesorowi Leonowi Markiewiczowi w osiemdziesiąte urodziny. Katowice: Wydawnictwo Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego.
Zwierzycka, Agnieszka 2017. „»Eros i Psyche« – opera Ludomira Różyckiego. W: Anna Granat-Janki i in. (red.). Tradycje śląskiej kultury muzycznej. T. 14. Cz. II. Wrocław: Wydawnictwo Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Tomasz Barszcz

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 20
Number of citations: 0