Poetry and the Stage. On the Theatrical Reception of the Young Poland Dramatic Poems
DOI:
https://doi.org/10.12775/LC.2022.034Keywords
dramatic poem, Young Poland drama and theater, theatrical receptionAbstract
The term “dramatic poem” refers to the works devoid of coherent and well-ordered action, characterized by a high saturation with a lyrical element, striving to capture the fate of man in the form of poetic synthesis. Since the times of classicism, the dramatic poem has been accepted as a work independent of the stage performance, as a text to be read rather than put on stage. The aim of the article is to show which model of reception dramatic works with a poetic structure fit in the era of modernism. As an example, the works of Maciej Szukiewicz, Józefat Nowiński and Jan Kasprowicz, who are connected by their debut as playwrights in Krakow at the end of the 19th century, will be cited. Young Poland dramatic poems often functioned in the readers’ exchange, and if they appeared on stage, they were treated as experiments inconsistent with the traditionally understood theatrical practice, provoking discussions around the reduced stage potential of poetic works.
References
D’Aubignac, François Hédelin 1989. „Praktyka teatru”. W: Eleonora Udalska (red.). O dramacie. Wybór źródeł do dziejów teorii dramatycznych. T. 1: Od Arystotelesa do Goethego. Poetyki. Manifesty. Komentarze. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Barwiński, Eugeniusz [Dr. Eug. B.] 1899. „Teatr”. Iris 11: 533.
Beaupré, Antoni [b.] 1899a. „Z teatru”. Czas 139 (wyd. 21 czerwca): 3.
Beaupré, Antoni 1899b. „Z teatru”. Czas 147 (wyd. 1 lipca): 3.
Dębicki, Zdzisław 1927. Portrety. Warszawa: Gebethner i Wolff.
Feldman, Wilhelm 1918. Współczesna literatura polska 1864–1917. Warszawa–Kraków: Towarzystwo Wydawnicze.
Ginkowa, Łucja 2002. „Poemat”. W: Józef Bachórz [&] Alina Kowalczykowa (red.). Słownik literatury polskiej XIX wieku. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Hegel, Georg Wilhelm Friedrich 1967. Wykłady o estetyce. Tłum. Janusz Grabowski [&] Adam Landman. T. 3. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Jeske-Choiński, Teodor 1894. Na schyłku wieku. Studium. Warszawa: Drukarnia „Wieku”.
Kasprowiczowa, Maria Janowa 1934. Dziennik. [Cz.] V: Harenda. Warszawa: Wydawnictwo Domu Książki Polskiej.
Kołaczkowski, Stefan 1924. Twórczość Jana Kasprowicza. Kraków: Krakowska Spółka Wydawnicza.
Koneczny, Feliks 1899a. „Teatr krakowski”. Przegląd Polski 132: 170–171.
Koneczny, Feliks 1899b. „Teatr krakowski”. Przegląd Polski 133: 143–173.
Matuszewski, Ignacy 1905. „Książki i wydawnictwa periodyczne”. Tygodnik Ilustrowany 50/51: 896.
Mickiewicz, Adam 1955. Literatura słowiańska. Kurs trzeci. W: Adam Mickiewicz. Dzieła. T. 11. Warszawa: Czytelnik.
Nowaczyński, Adolf 1900. „Dramat polski XIX wieku. Studium impresjonistyczne”. Ateneum 3: 1–30.
Obsulewicz, Beata K. 2010. „Józefat Nowiński, Mieczysław Karłowicz i Biała gołąbka”. W: Maria Jolanta Olszewska [&] Krystyna Ruta-Rutkowska (red.). Zapomniany dramat. T. 1. Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego.
Okońska, Alicja 1971. „Dramaty Kasprowicza”. Przegląd Humanistyczny 5: 103–117.
Ortwin, Ostap 1969. O Wyspiańskim i dramacie. Oprac. Jadwiga Czachowska. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Osiński, Zbigniew 1966. „Dramaty Jana Kasprowicza na scenach polskich. Zarys problematyki”. W: Jarosław Maciejewski (red.). Prace o literaturze i teatrze ofiarowane Zygmuntowi Szweykowskiemu. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Pavis, Patrice 1998. Słownik terminów teatralnych. Słowo wstępne Anne Ubersfeld. Tłum., oprac. i uzup. Sławomir Świontek. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum.
Podstawka, Anna 2006. Dramaturgia Macieja Szukiewicza. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
Podstawka, Anna 2014. Świat, który się nie kończy. Człowiek i transcendencja w teatrze Jana Kasprowicza. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Przesmycki, Zenon (Miriam) 1902. „Poezja”. Chimera 14: 336–346.
Przybyszewski, Stanisław 1902. Z gleby kujawskiej. Warszawa: Księgarnia M. Borkowskiego.
Rusek, Marta 2007. Miniaturowe światy. Z dziejów jednoaktówki w Młodej Polsce. Kraków: Księgarnia Akademicka.
Rydel, Lucjan 1896. „Ruch literacki zagranicą”. Biblioteka Warszawska 2: 145–164.
Rydel, Lucjan 1899. „Bunt Napierskiego. Poemat dramatyczny Jana Kasprowicza”. Czas 146 (wyd. 29 czerwca): 2.
Skwarczyńska, Stefania 1975. Sytuacja w poetyce określenia „poemat”. W: Stefania Skwarczyńska. Pomiędzy historią a teorią literatury. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.
Stykowa, Maria B. 1992. „Dzieje sceniczne i recepcja krytyczna Na Wzgórzu Śmierci oraz Uczty Herodiady Jana Kasprowicza”. W: Stefan Kruk (red.). Dramat biblijny Młodej Polski. Wrocław: Wydawnictwo Wiedza o Kulturze.
Wasilewski, Zygmunt 1912. „Golgota Kasprowicza. Słowo wstępne przed wystawieniem poematu Jana Kasprowicza Na Wzgórzu Śmierci w lwowskim Kole Dramatycznym”. Tygodnik Ilustrowany 8: 159–160.
Zajkowska, Joanna 2021. „Kasprowicz w »Tygodniku Ilustrowanym«, »Tygodnik Ilustrowany« o Kasprowiczu”. W: Radosław Okulicz-Kozaryn [&] Karol Jaworski [&] Marcin Jauksz (red.). „Wykrzesać pokrewieństwo burzy”. Jana Kasprowicza drogi do wielkości. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2022 Anna Podstawka

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 678
Number of citations: 0