Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Hrvatski
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
    • Українська
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська

Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej

Nation as Tragedy: What is Special About Central Europe’s Nationalism
  • Strona domowa
  • /
  • Nation as Tragedy: What is Special About Central Europe’s Nationalism
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Nr 17 (2025) /
  4. Artykuły

Nation as Tragedy: What is Special About Central Europe’s Nationalism

Autor

  • John Connelly University of California, Berkeley

DOI:

https://doi.org/10.12775/KlioPL.2025.02

Słowa kluczowe

nacjonalizm, Europa Środkowa, wspólnota wyobrażona, etniczność, indyferentyzm narodowy

Abstrakt

Popularna literatura na temat nacjonalizmu nie jest dobrym przewodnikiem dla studentów zainteresowanych tym, dlaczego nacjonalizm doprowadził do konfliktów w Europie Środkowej i Wschodniej. Problem ten oddaje wyrażenie „wyobrażone wspólnoty” – rozumiane jako to, że ludzie mogą tworzyć narody zgodnie z własnymi pragnieniami – kulturowymi, politycznymi lub innymi. W rzeczywistości konkretne, ograniczające idee narodowości istniały w Europie od stuleci, a kiedy w XIX w. powstały ruchy demokratyczne, ludzie mieli wyraźne wyobrażenie o tym, co składało się na samorządne wspólnoty, które chcieli stworzyć: Czesi wyobrażali sobie państwo czeskie, Niemcy – niemieckie, Polacy – polskie i tak dalej. Ponieważ grupy etniczne współistniały w bardzo starych strukturach osadniczych, podstawowe ambicje tych ruchów okazały się nie do pogodzenia i doprowadziły do konfliktów. Artykuł szczególnie krytycznie odnosi się do poglądu, że „indyferentyzm narodowy” stanowił poważną opcję dla europejskiego życia politycznego w epoce nowożytnej.

Biogram autora

John Connelly - University of California, Berkeley

John Connelly – professor of history at UC Berkeley, author of From Peoples into Nations: A History of Eastern Europe (Princeton, 2020). E-mail: jfconnel@berkeley.edu

Bibliografia

B. Anderson, Imagined Communities: Reflections on the Origins and Spread of Nationalism (London, 2006)

J. Benes, Workers and Nationalism: Czech and German Social Democracy in Habsburg Austria (Oxford, 2017)

M. Bergholz, Violence as a Generative Force: Identity, Nationalism, and Memory in a Balkan Community (Ithaca, 2016)

J.E. Bjork, Neither German Nor Pole: Catholicism and National Indifference in a Central European Borderland (Ann Arbor, 2008)

R. Brubaker, Ethnicity without Groups (Cambridge, MA, 2006)

R. Brubaker, Nationalism Reframed: Nationhood and the National Question in the New Europe (Cambridge, 1996)

R. Brubaker, F. Cooper, ‘Beyond Identity’, Theory and Society, 29, no. 1 (2000), 1–47

R. Brubaker, M. Feischmidt, J. Fox, L. Grancia, Nationalist Politics and Everyday Ethnicity in a Transylvanian Town (Princeton, NJ, 2006)

J. Chlebowczyk, O prawie do bytu małych i młodych narodów: kwestia narodowa i procesy narodo twórcze we wschodniej Europie środkowej w dobie kapitalizmu (Katowice, 1983)

K. Ciancia, On Civilization’s Edge: A Polish Borderland in the Interwar World (Oxford, 2020)

G.B. Cohen, Politics of Ethnic Survival: Germans in Prague 1861–1914 (West Lafayette, IN, 2006)

S. Conrad, Globalisierung und Nation im Deutschen Kaiserreich (Munich, 2006)

S. Fitzpatrick, The Russian Revolution 1917–1932 (New York, 1984)

E. Gellner, Nations and Nationalism (Ithaca, NJ, 1983)

E. Gellner, Nationalism (London, 1997)

E. Gellner, ‘Reply to Critics’, New Left Review, 1, no. 221 (1997), 81–84

M. van Ginderachter and J. Fox (eds), National Indifference and the History of Nationalism in Modern Europe (London – New York, 2019)

F. Graus, Die Nationenbildung der Westslawen im Mittelalter (Sigmaringen, 1980)

E. Hajdarpasić, Whose Bosnia: Nationalism and Political Imagination in the Balkans (Ithaca, 2015)

E. Hobsbawm, Nations and Nationalism since 1780: Programme, Myth, Reality (Cambridge, 1990)

M. Hroch, Das Europa der Nationen: Die moderne Nationsbildung im europäischen Vergleich (Göttingen, 2005)

A. Janos, The Politics of Backwardness in Hungary 1780–1945 (Princeton, NJ, 1982)

C. Jansen, ‘The Formation of German Nationalism’, in Helmut Walser Smith (ed.), The Oxford Handbook of Modern German History (Oxford, 2018)

P. Judson, Guardians of the Nation: Activists on the Language Frontiers of Imperial Austria (Cambridge, MA, 2006)

P. Judson, The Habsburg Empire: A New History (Cambridge, MA, 2016)

E. Kamenka (ed.), Nationalism: The Nature and Evolution of an Idea (Canberra, 1973)

B. Karch, Nation and Loyalty in a German-Polish Borderland: Upper Silesia 1848–1960 (Cambridge, 2018)

S. Kieniewicz, Historyk a świadomość narodowa (Warszawa, 1982)

J. King, Budweisers into Czechs and Germans: A Local History of Bohemian Politics (Princeton, NJ, 2004)

D. Langewiesche, ‘Reich, Nation, und Staat’, Historische Zeitschrift, 254, no. 2 (1992)

B. Lieberman, ‘From Nationalism to National Indifference’, Nationalities Papers, 49, no. 5 (2021), 855–872

O. Linkiewicz, Lokalność i nacjonalizm: Społeczności wiejskie w Galicji wschodniej w dwudziestoleciu międzywojennym (Kraków, 2018)

O. Linkiewicz, ‘Peasant Communities in Interwar Poland’s Eastern Borderlands: Polish Historiography and the Local Story’, Acta Poloniae Historica, 109 (2014), 17–36

M. Łuczewski, ‘Naród jako ruch społeczny’, Studia Socjologiczne, 211, no. 3 (2011), 55–72

J. Molenda, Chłopi, naród, niepodległość: kształtowanie się postaw narodowych i obywatelskich chłopów w Galicji i Królestwie Polskim w przededniu odrodzenia Polski (Warszawa, 1999)

T. Nipperdey, Deutsche Geschichte 1800–1866 (Munich, 1985)

T. Nipperdey, Nachdenken über die deutsche Geschichte (Munich, 1990)

A. Oberschall, ‘The Manipulation of Ethnicity: From Ethnic Cooperation to Violence and War in Yugoslavia’, Ethnic and Racial Studies, 23, no. 6 (2000), 982–1001

U. Özkirimil, Theories of Nationalism (New York, 2017)

B. Porter-Szucs, When Nationalism Began to Hate (Oxford, 2000)

P. Pulzer, The Rise of Political Anti-Semitism in Germany and Austria (Cambridge, MA, 1988)

K. Stauter-Halsted, Nation in the Village: the Genesis of Peasant National Identity in Austrian Poland, 1848–1918, (Ithaca, 2001)

G. Stourzh, ‘The Ethnicizing of Politics and “National Indifference” in Late Imperial Austria’, in G. Stourzh, Der Umfang der österreichischen Geschichte: Ausgewählte Studien 1990–2010 (Vienna, 2011), 283–323

G. Vasilev, ‘Methodological Nationalism and the Politics of History Writing’, Nations and Nationalism, 25 (2009), 500–521

R. Wapiński, Polska i małe ojczyzny Polaków: z dziejów kształtowania się świadomości narodowej w XIX i XX wieku po wybuch II wojny światowej (Wrocław, 1994)

H. White, The Practical Past (Evanston, IL, 2014)

A. Wimmer, B. Min, ‘From Empire to Nation-state. Explaining Wars in the Modern World, 1816–2001’, American Sociological Review, 71, no. 6 (2006), 867–897

T. Zahra, ‘Imagined Noncommunities: National Indifference as a Category of Analysis’, Slavic Review, 69, no. 1 (2010), 93–119

T. Zahra, Kidnapped Souls: National Indifference and the Battle for Children in the Bohemian Lands (Ithaca, 2008)

F. Znaniecki, ‘Studia nad antagonizmem do obcych’, Przegląd Socjologiczny, 2–4 (1931)

Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej

Pobrania

  • PDF (English)

Opublikowane

2026-01-03

Jak cytować

1.
CONNELLY, John. Nation as Tragedy: What is Special About Central Europe’s Nationalism. Klio Polska. Studia i Materiały z Dziejów Historiografii Polskiej [online]. 3 styczeń 2026, nr 17, s. 37–69. [udostępniono 6.1.2026]. DOI 10.12775/KlioPL.2025.02.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Nr 17 (2025)

Dział

Artykuły

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 16
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

nacjonalizm, Europa Środkowa, wspólnota wyobrażona, etniczność, indyferentyzm narodowy
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa