Andrzej Abramowicz jako historyk archeologii
DOI:
https://doi.org/10.12775/KlioPL.2024.05Słowa kluczowe
archeologia polska w XX w., Andrzej Abramowicz, historia archeologii polskiejAbstrakt
Artykuł analizuje wkład Andrzeja Abramowicza, jednego z najwybitniejszych historyków archeologii, w rozwój tej subdyscypliny. Abramowicz, czerpiąc inspirację od historyka historiografii Mariana Henryka Serejskiego, zerwał ze stricte kronikarskim podejściem do badań nad dziejami archeologii, charakterystycznym dla jego poprzedników. Jego prace, takie jak Wiek archeologii czy Historia archeologii polskiej, oferują syntetyczne ujęcie historii archeologii polskiej, uwzględniające zmieniające się paradygmaty badawcze oraz kontekst społeczno-polityczny, w którym kształtowała się archeologia. Na wstępie artykułu zarysowano początki zainteresowań historią archeologii w Polsce, co stanowi wprowadzenie do głównego tematu tekstu, skupiającego się na drodze Abramowicza do podjęcia studiów w tej dziedzinie oraz charakterystyce jego najważniejszych osiągnięć.
Bibliografia
A. Abramowicz, Przedmioty ozdobne z grodziska łęczyckiego, „Studia Wczesnośredniowieczne” 3, 1955, s. 335–351
A. Abramowicz, Studia nad genezą polskiej kultury artystycznej, Łódź–Warszawa 1962
A. Abramowicz, Wiek archeologii. Problemy polskiej archeologii dziewiętnastowiecznej, Warszawa 1967
A. Abramowicz, Rôle des sociétés savantes dans la développement de l’archéologie polonaise au XIX siècle, w: I Międzynarodowy Kongres Archeologii Słowiańskiej, Warszawa 14–18 IX 1965, t. 7, Wrocław 1972, s. 94–96
A. Abramowicz, Urny i ceraunie, Łódź 1979 (Acta Archaeologica Lodziensia, 27), s. 7–168
A. Abramowicz, Dzieje zainteresowań starożytniczych w Polsce, cz. 1: Od średniowiecza po czasy saskie i świt oświecenia, Wrocław 1983
A. Abramowicz, Dzieje zainteresowań starożytniczych w Polsce, cz. 2: Czasy stanisławowskie i ich pokłosie, Wrocław 1987
A. Abramowicz, Historia archeologii polskiej: XIX i XX wiek, Warszawa–Łódź 1991
A. Abramowicz, Historia archeologii polskiej: początki, Łódź 1992 (Acta Archaeologica Lodziensia, 36)
A. Abramowicz, Wspomnienia o mnie i o moich mistrzach, w: Moja droga do nauki, cz. 3, Łódź 2000, s. 9–35
A. Abramowicz, Koral pamięci. Wspomnienia, pamiętniki, dzienniki, notatki i listy archeologa. Wiek dojrzały. Pod znakiem łopaty, cz. 2, Łódź 2010
W. Antoniewicz, Stan i potrzeby badań archeologicznych w Polsce, Warszawa 1926
S.J. Czarnowski, Bibliografia archeologii przedhistorycznej polskiej i Polski dotyczącej, „Światowit” 7, 1906, s. 90–114
Dzieje powszechne ilustrowane […]. Ilustrowane dzieje Polski, t. 1: Od początków do X wieku, oprac. W. Czermak, Wiedeń 1905
S.J. Gąsiorowski, Badania polskie nad sztuką starożytną: relacje podróżników, kolekcjonerstwo, badania naukowe, Kraków 1948 (Historia Nauki Polskiej w Monografiach, 21)
A.F. Grabski, Marian Henryk Serejski (1897–1975), „Kwartalnik Historyczny” 83, 1976, nr 2, s. 497–504
B. Janusz, Kultura przedhistoryczna Podola galicyjskiego, Lwów 1918
A. Kłoskowska, Machiavelli jako humanista na tle włoskiego Odrodzenia, Łódź–Wrocław 1954
Z. Kobyliński, Archeologia wczesnego średniowiecza w Polsce 1939–1989: sukcesy i porażki, w: Pół wieku dziejów polskiej archeologii, red. J. Lech, Warszawa 2007, s. 357–409
J. Kolbuszewska, Łódzki ośrodek historiograficzny. Środowisko, badania, dydaktyka, „Historia@Teoria” 1, 2017, nr 3, s. 201–209
J. Kostrzewski, Zarys rozwoju badań prehistorycznych w Polsce w latach 1875–1923, „Kosmos. Czasopismo Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika. Tom jubileuszowy wydany z powodu pięćdziesiątej rocznicy istnienia Towarzystwa (1875–1925)”, cz. 1, Kraków 1928, s. 101–114
J. Kostrzewski, Dzieje polskich badań prehistorycznych, Kraków 1948 (Historia Nauki Polskiej w Monografiach, 18)
J. Kostrzewski, Dzieje polskich badań prehistorycznych, Poznań 1949 (Biblioteka Prehistoryczna, 8)
J. Kostrzewski, Z mego życia. Pamiętnik, Wrocław–Warszawa–Kraków 1970
J. Lech, Przyczynki do badań historii archeologii w Polsce, w: Archeologia i starożytnictwo. Studia dedykowane Profesorowi Andrzejowi Abramowiczowi w 70. rocznicę urodzin, red. M. Głosek, Łódź 1997, s. 157–162
Mieszkania nawodne (z listu J. Łepkowskiego), „Biblioteka Warszawska” 3, 1877, s. 483
B. Noszczak, „Sacrum” czy „profanum”? Spór o istotę obchodów Milenium polskiego (1949–1966), Warszawa 2002
T. Poklewski-Koziełł, Polish Traces in French Medieval Archaeology, „Archaeologia Polona” 40, 2002, s. 83–94
M.H. Serejski, Problematyka historii historiografii, w: Pamiętnik VII Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich we Wrocławiu 19–22 września 1948 r., t. 2, z. 1, Warszawa 1948, s. 41–51
M.H. Serejski, [rec.:] Andrzej Abramowicz, Wiek archeologii. Problemy polskiej archeologii dziewiętnastowiecznej, Warszawa 1967, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 13, 1968, nr 2, s. 452–456
M.H. Serejski, A. Abramowicz, Rozwój koncepcji i metod w badaniach nad początkami Słowiańszczyzny w XIX wieku w Polsce, w: I Międzynarodowy Kongres Archeologii Słowiańskiej, Warszawa 14–18 IX 1965, t. 7, Wrocław 1972, s. 26–59
B. Stelmachowska, Rozwój prahistorii polskiej w okresie 20-lecia międzywojennego, cz. 1: 1918–1928, Poznań 1984
R. Stobiecki, Historia historiografii. Studium z dziejów tożsamości dyscypliny na przykładzie ośrodka łódzkiego, „Historia@Teoria” 1, 2017, nr 3, s. 109–121
Sylwetki łódzkich uczonych, z. 42: Profesor Andrzej Abramowicz, red. T. Poklewski, Łódź 1997
A. Szczerba, Kierownictwo Badań nad Początkami Państwa Polskiego (1949–1953): geneza, działalność, znaczenie, Łódź 2021
S. Tabaczyński, Szkoła „Annales”, „la Nouvelle Histoire” i archeologia polska, w: Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, red. S. Tabaczyński, A. Marciniak, D. Cyngot, A. Zalewska, Poznań 2012, s. 117–136
B.G. Trigger, A History of Archaeological Thought, Cambridge 1989
P. Węcowski, Między nauką a polityką, między historią a archeologią. Kierownictwo Badań nad Początkami Państwa Polskiego (1949–1953), w: Marxismus a medievistika: spolecne osudy?, red. M. Nodl, P. Węcowski, Praha 2020, s. 59–100
A. Wierzbicki, Marian Henryk Serejski jako animator polskiej historii historiografii po II wojnie światowej, w: Historia historiografii i metodologia historii w Polsce i na Ukrainie, red. J. Maternicki, J. Pisulińska, L. Zaszkliniak, Rzeszów 2015, s. 37–50
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 200
Liczba cytowań: 0
