Udział personelu Sił Zbrojnych oraz Obrony Cywilnej ZSRR w likwidacji skutków katastrofy czarnobylskiej w latach 1986-1987: aspekty medyczne, społeczne i etyczne
DOI:
https://doi.org/10.12775/KLIO.2026.014Słowa kluczowe
Czarnobyl, katastrofa, Związek Radziecki, likwidatorzy, promieniowanie, sprzęt dozymetrycznyAbstrakt
Artykuł analizuje społeczno-medyczne konsekwencje udziału sił zbrojnych i obrony cywilnej ZSRR w likwidacji skutków katastrofy w Czarnobylu. Wykazuje, że władze radzieckie, kierując się priorytetami politycznymi i ekonomicznymi, świadomie narażały żołnierzy i cywilów na nadmierne dawki promieniowania. Likwidatorzy pracowali w skrajnie niebezpiecznych warunkach, przy braku odpowiedniego sprzętu ochronnego i dozymetrycznego, a oficjalne dane o napromieniowaniu były celowo zaniżane. W artykule ukazano systemową obojętność, biurokrację oraz koszty ludzkie poniesione dla utrzymania propagandowego wizerunku państwa.
Bibliografia
Źródła archiwalne
Центральний державний архів громадських об'єднань України (ЦДАГО України):
Ф. 1, оп. 17, 25, 32 (protokoły KC KPU, raporty, dokumenty operacyjne)
Ф. 2, оп. 15 (materiały Ministerstwa Zdrowia USRS)
Державний архів Київської області (ДАКО):
Ф. П-5 (dokumenty Obkomu KPU w Kijowie)
Оп. 78, 113, 118-г (raporty medyczne, sprawozdania wojskowe)
Literatura
18 річниця чорнобильської катастрофи. Погляд у майбутнє. Матеріали
парламентських стухань у Верховній Раді України 21 квітня 2004 року, упоряд. М.М. Борисюк та ін., Київ 2004.
Чернобыль: долг и мужество, т. 1, ред. А.А. Дьяченко, Москва 2001.
Дьяченко А.А., Опыт ликвидации последствий чернобыльской катастрофы, Москва
2004.
Долгих Н.Т., Первая специальная или „Нам бы ночь простоять, да день
продержаться!”, Киев 2011.
Ivanovs A., „Mana Černobiļa”. Par to savas atmiņās daļas generālmajors Aleksejs Ivanovs
[w:] Černobiļa arvien mūsu atmiņā, E. Begens et al., Rīga 2011.
Краткая Энциклопедия. Атомная Энергия, ред. В.С. Емельянов, Москва 1958.
Макеєв С., Особливості праці ліквідаторів та їхні перші реакції на власний статус,
[w:] Соціальні наслідки чорнобильської катастрофи, Харків 1996.
Омельянец Н., Гунько Н., Дубовая Н., Демографические потери Украины от
Чернобыльской катастрофы, Saarbrücken 2015.
Открытая зона. Воспоминают журналисты-участники ликвидации последствий
чернобыльской катастрофы, ред. Ю.В. Сафонов, Киев 1998.
Опыт работы гражданской обороны Украинской ССР по ликвидации последствий
аварии на Чернобыльской АЭС, Штаб Гражданской Обороны Украинской ССР, под. рук. ген. Н.С. Бондарчука, nr 18.
Підвисоцький Р., Спецбатальйон, „Надзвичайна ситуація” 1998, nr 11.
Sekuła P., Katastrofa w Czarnobylu. Ukraińcy wobec tragedii 1986 roku, Poznań 2022.
Вевере Л., Ликвидаторы, „Суббота” 3-9 VI 2005.
„З архівів ВУЧК-ГПУ-НКВД-КГБ. Чорнобильська трагедія в документах та матеріалах”
2001, nr 1 (16), гол. ред. Ю. Данилюк, Київ 2001.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Paweł Sekuła
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 84
Liczba cytowań: 0
