Inwigilacja profesora Henryka Barycza przez krakowska bezpiekę
DOI:
https://doi.org/10.12775/KLIO.2026.015Słowa kluczowe
Henryk Barycz, Uniwersytet Jagielloński, historia nauki, kultury i oświaty, historia historiografii, historia polityczna PRL.Abstrakt
Artykuł omawia inwigilację profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego Henryka Barycza przez krakowską SB w ramach sprawy operacyjnego rozpracowania „Wenecja”. Skierowana była przeciwko dawny działaczom PSL pozostającym w kontakcie z przebywającym na emigracji prof. Stanisławem Kotem. W grupie tej obok Barycza znaleźli się też profesorowie Adam Vetulani, Jan Hulewicz, Ignacy Zarębski i Jerzy Zathey. Trwająca przez kilka lat (1959-1965) inwigilacja nie przyniosła żadnych widocznych rezultatów, poza dręczeniem Barycza i jego najbliższej rodziny.
Bibliografia
Archiwalia
IPN Kr, 010/10151, t. 1-7, SOR „Wenecja”.
IPN Kr, 009/6217, t. 1. Teczka personalna TW. „Stanisław”, tj. S. Rymara.
IPN Wr, 0014/4869, t. 1. Teczka personalna TW „Konrad” tj. J. Trznadlowskiego.
IPN BU 00169/80. Teczka personalna TW. „Zbyszek” tj. W. Voisé.
IPN BU 00170/262. Teczka personalna TW. „Stanisław” tj. A. Podrazy.
IPN BU 00231/247/2. Analiza posiadanych materiałów w sprawie działacza PSL-u S. Kota.
IPN BU 00945/1035, jacket 1. Raport z dokonanego werbunku TW „Zbyszek”.
Instytut Polski i Muzeum im. W. Sikorskiego w Londynie, kolekcja 25/121 A. List H. Barycza do S. Kota, Rzym 10 XI 1957 r.
Źródła drukowane
Stanisław Mikołajczyk w dokumentach aparatu bezpieczeństwa, t. 2, działalność w latach 1947-1958, wybór dokumentów W. Bagieński, F. Dąbrowski, F. Gryciuk, oprac. W. Bagieński, A. Chrzanowska, F. Dąbrowski, F. Gryciuk, B. Kopka, S. Mańko, J. Mysiakowska-Muszyńska, P. Popiel, Warszawa-Łódź 2010.
Stanisław Mikołajczyk w dokumentach aparatu bezpieczeństwa, t. 3, działalność w latach 1959-1966, wybór dokumentów W. Bagieński, F. Dąbrowski, F. Gryciuk, oprac. W. Bagieński, A. Chrzanowska, F. Dąbrowski, F. Gryciuk, B. Kopka, S. Mańko, J. Mysiakowska-Muszyńska, P. Popiel, Warszawa-Łódź 2010.
Opracowania
H. Barycz, Stanisław Kot – życie i dzieło, [w:] S. Kot, Polska złotego wieku a Europa. Studia i szkice, oprac. H. Barycz, Warszawa 1987, s. 75.
B. Dereń, Aparat bezpieczeństwa wobec niezależnych ludowców krakowskich w latach 1957-1970, [w:] Represje wobec wsi i ruchu ludowego (1956-1989). Materiały z konferencji naukowej 27-28 listopada 2003 roku w Rzeszowie pt. «Wieś i ruch ludowy a władza w PRL w latach 1956-1989», t. 2, pod red. J. Gmitruka i Z. Nawrockiego, Warszawa 2004, s. 137-153.
J. Draus, Związki Jana Hulewicza ze Stanisławem Kotem, „Studia Paedagogica Ignatiana”, t. 25, 2022, nr 2, s. 19-37.
Ł. Kamiński, Kryptonim «Podżegacze», „Pamięć i Sprawiedliwość”, 2003, nr 1 (3), s. 175-197.
I. Kaniewska, Skoczek Józef, PSB, t. 38, 1997-1998, s. 206-207.
K. Kawalec, Casus Jana Trznadlowskiego, [w:] Naukowcy władzy, władza naukowcom, pod red. P. Franaszka, Warszawa 2010, s. 359-370.
M. Komaniecka-Łyp, Uniwersytet Jagielloński po odwilży, [w:] Od Gomułki do Gomułki, pod red. M. Wenklara, Kraków 2019, s. 98-103.
W. Łuczak, „Między autonomią a zależnością. Przygotowania do obchodów jubileuszu 600-lecia Uniwersytetu Jagiellońskiego”, praca doktorska napisana pod kierunkiem P. Franaszka, Kraków 2017.
T. P. Rutkowski, Stanisław Kot i Polskie Stronnictwo Ludowe na emigracji oczami tajnych współpracowników Służby Bezpieczeństwa PRL, [w:] Chłopskie partie polityczne z Europy Środkowo-Wschodniej na emigracji 1945-1989, Warszawa 2009, s. 189-209.
T. P. Rutkowski, Stanisław Kot 1885-1975. Między nauką a polityką, Warszawa 2012.
T. P. Rutkowski, Polskie Stronnictwo Ludowe na Uchodźctwie w relacji tajnego współpracownika SB (1959 r.), „Roczniki Dziejów Ruchu Ludowego”, 2013, nr 36, s. 217-244.
T. P. Rutkowski, Kontakty Stanisława Kota z krajem w latach 1947-1963 w działaniach operacyjnych UB i SB, [w:] tenże, Historiografia i historycy w PRL. Szkice, Warszawa 2019, s. 59-93.
S. Salmonowicz, Profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego jako przedmiot inwigilacji organów UB i SB, „Czasy Nowożytne”, 2002, t. 13, s. 179-194.
W. Szulakiewicz, Lwowsko-krakowskie epizody w biografii naukowej Józefa Skoczka (1903-1966), [w:] W kręgu oświaty szkolnictwa i nauki. Księga pamiątkowa dedykowana profesorowi Karolowi Poznańskiemu, pod red. A. Winiarza, Lublin 2011, s. 191-206.
R. Terlecki, Profesorowie UJ w aktach UB i SB, Kraków 2002
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Piotr Biliński
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 94
Liczba cytowań: 0
