Type 2 Diabetes — A Disease of Small Vessels: Clinical Perspectives on Microangiopathy
DOI:
https://doi.org/10.12775/JEHS.2026.88.69514Keywords
type 2 diabetes, microangiopathy, microcirculation, vesselsAbstract
Introduction and purpose:
Type 2 diabetes mellitus (T2DM) is a major cause of microangiopathy, leading to structural and functional impairment of microcirculation. Diabetic microvascular dysfunction underlies key chronic complications, including retinopathy, nephropathy, neuropathy, and cardiomyopathy. The aim of this study was to summarize the pathophysiological mechanisms of diabetic microangiopathy and review current diagnostic methods for microcirculation assessment in T2DM.
Review methods:
A narrative review of the literature was conducted using PubMed and Google Scholar. Peer-reviewed studies published between 2000 and 2025 addressing microvascular complications of T2DM and diagnostic techniques for evaluating microcirculation were analyzed.
State of knowledge:
Chronic hyperglycemia induces endothelial dysfunction, basement membrane thickening, increased vascular permeability, and impaired tissue perfusion. These alterations contribute to progressive organ damage, often asymptomatic in early stages. Diagnostic tools range from classical methods such as fundus examination and fluorescein angiography to advanced non-invasive techniques including optical coherence tomography angiography (OCT-A), laser Doppler flowmetry (LDF), capillaroscopy, near-infrared spectroscopy (NIRS), and perfusion MRI.
Summary:
Early identification of microcirculatory disorders in T2DM is essential to prevent irreversible complications. The development of modern, predominantly non-invasive diagnostic methods increases the potential for earlier detection and improved clinical management.
References
Gierczyński, J. (2022). Wpływ cukrzycy na system ochrony zdrowia. W: Rozwój terapii w diabetologii. Innowacje • Potrzeby pacjentów • Rozwiązania systemowe (p. 13). Modern Healthcare Institute.
Hoffmann, M. (2019). Czynnościowa ocena mikrokrążenia obwodowego za pomocą kapilaroskopii i przezskórnego pomiaru ciśnienia parcjalnego tlenu u dzieci z cukrzycą typu 1.
McMillan, D. E. (1957). Deterioration of the microcirculation in diabetes. Diabetes, 6(10), 944.
Stehouwer C. D. A. (2018). Microvascular Dysfunction and Hyperglycemia: A Vicious Cycle With Widespread Consequences. Diabetes, 67(9), 1729–1741. https://doi.org/10.2337/dbi17-0044
Bajkowska-Fiedziukiewicz, A. et al. (2009) ‘Przewlekłe powikłania w populacji chorych na cukrzycę typu 2 / Agnieszka Bajkowska-Fiedziukiewicz, Anna Mikołajczyk-Swatko, Katarzyna Cypryk ; Poradnia Diabetologii Dorosłych. Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi, Wojewódzki Ośrodek Diabetologii i Chorób Metabolicznych w Łodzi, Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii. Uniwersytet Medyczny w Łodzi. Instytut Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi.’, in Przegląd Menopauzalny = Menopause Review. p.
M. Żuchnik, A. Rybkowska, Szczuraszek P., H. Szczuraszek, P. Bętkowska, J. Radulski, M. Tomkiewicz, M. Paluch, G. Licak, P. Olko (dalej: M. Żuchnik i in.), Type 2 diabetes - factors of occurrence and its complications, „Quality in Sport” 2023, nr 10, pp.38-39. DOI mhttps://dx.doi.org/10.12775/QS.2023.10.01.003.Aktualnie obowiązująca szczegółowa klasyfikacja retinopatii cukrzycowej patrz: M. Banach i in., Możliwości prewencji retinopatii…, s.400-402.
Matuszewski, W., Baranowska-Jurkun, A., Stefanowicz-Rutkowska, M. M., Modzelewski, R., Pieczyński, J., & Bandurska-Stankiewicz, E. (2020). Prevalence of diabetic retinopathy in type 1 and type 2 diabetes mellitus patients in North-East Poland. Medicina, 56(4), 164
K. Vithian, S. Hurel, Powikłania mikroangiopatyczne: patofizjologia i postępowanie, „Medycyna Po Dyplomie” 2011, nr 4, s.51. Por. też: P. Krajewski, M. Turczyńska, Retinopatia cukrzycowa, „Terapia” 2021, nr 2, s.1;
Żuchnik, M., Rybkowska, A., Szczuraszek, P., Szczuraszek, H., Bętkowska, P., Radulski, J., Tomkiewicz, M., Paluch, M., Licak, G., & Olko, P. (2023). Type 2 diabetes – factors of occurrence and its complications. Quality in Sport, 10, 36–40.
Banach, M., Surma, S., Dzida, G., Jóźwiak, J., Okopień, B., Rysz, J., Szosland, K., & Grzybowski, A. (2024). Możliwości prewencji retinopatii u chorych na cukrzycę – stanowisko ekspertów pod patronatem Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego. Lekarz POZ, 6, 400–405.
Jialal I, Singh G. Management of diabetic dyslipidemia: an update. World J Diabetes 2019; 10: 280-290.
P. Topham, Choroby nerek przebiegające z białkomoczem, „Medycyna Po Dyplomie” 2010, nr 5, s.66.
A. Kościej, M. Zerzucha, U. Skotnicka-Graca (dalej: A. Kościej i in.), Profilaktyka żywieniowa i żywienie w cukrzycowej chorobie nerek, „Diabetologia Kliniczna” 2015, tom 4, nr 5, s.184.
J. J. van Netten, S. A. Bus, J. Apelqvist, B. A. Lipsky, R. J. Hinchliffe, F. Game, G. Rayman, P. A. Lazzarini, R. O. Forsythe, E. J.G. Peters, E. Senneville, P. Vas, M. Monteiro-Soares, N. C. Schaper (dalej: J. J. van Netten i in.), Definitions and criteria for diabetic foot disease, Diabetes/Metabolism Research and Reviews 2020, vol. 36, p.1. Szerzej na ten temat patrz: J. Antczak, A. Araszkiewicz, M. Babicki, A. Mastalerz-Migas, K Rejdak, A. Słowik, Zasady diagnostyki i leczenia neuropatii. Zalecenia interdyscyplinarnej grupy ekspertów, „Lekarz POZ” 2024, nr 4, s.219-233.
Oh J. (2020). Clinical spectrum and diagnosis of diabetic neuropathies. The Korean journal of internal medicine, 35(5), 1059–1069. https://doi.org/10.3904/kjim.2020.202
J. Kim, The pathophysiology of diabetic foot: a narrative review, „Journal of Yeungnam Medical Science” 2023, No 4, p.330. https://doi.org/10.12701/jyms.2023.00731.
M. Wolny, Czy pacjent z neuropatią cukrzycową może być skutecznie leczony?, „Lekarz POZ” 2017, nr 4, s.284.
van Netten, J. J., Bus, S. A., Apelqvist, J., Lipsky, B. A., Hinchliffe, R. J., Game, F., Rayman, G., Lazzarini, P. A., Forsythe, R. O., Peters, E. J. G., Senneville, É., Vas, P., Monteiro-Soares, M., Schaper, N. C., & International Working Group on the Diabetic Foot (2020). Definitions and criteria for diabetic foot disease. Diabetes/metabolism research and reviews, 36 Suppl 1, e3268. https://doi.org/10.1002/dmrr.3268
S. Yagihashi, Pathologic basis for diabetic neuropathy in humans, [in:] M. Tavakoli (ed.), Diabetic Neuropathy, Elsevier 2022, pp.11-33.
J. Oh, Clinical spectrum and diagnosis of diabetic neuropathies, „The Korean Journal of Internal Medicine” 2020, No 5 (September), p. 1059. https://doi.org/10.3904/kjim.2020.202.
S. Laksono, G.T. Hosea, Z. Nurusshofa (dalej: S. Laksono i in.), Diabetic Cardiomyopathy: Pathophysiology and Novel Therapies, „Brown Journal of Hospital Medicine” 2022, No 1, p.1. doi:10.56305/001c.37850. Podobnie: E. Radzioch, B. Dąbek, M. Balcerczyk-Lis, W. Frąk, P. Fularski, E. Młynarska, J. Rysz, B. Franczyk (dalej: E. Radzioch i in.), Diabetic Cardiomyopathy – From Basics through Diagnosis to Treatment, „Biomedicines” 2024, No 4, p.1; https://doi.org/10.3390/biomedicines12040765.
G. Jia, M. A. Hill, J. R. Sowers, Diabetic Cardiomyopathy An Update of Mechanisms Contributing to This Clinical Entity, „Circulation Research February” 2018, No 16, p.634. DOI: 10.1161/CIRCRESAHA.117.311586.
E. Radzioch, E., Dąbek, B., Balcerczyk-Lis, M., Frąk, W., Fularski, P., Młynarska, E., Rysz, J., & Franczyk, B. (2024). Diabetic Cardiomyopathy-From Basics through Diagnosis to Treatment. Biomedicines, 12(4), 765. https://doi.org/10.3390/biomedicines12040765
T. W. Hansen, R. S. Ripa, Advances in Imaging Techniques for Assessing Myocardial Microcirculation in People with Diabetes, „Diabetes Ther” 2025 (March), p.1.
K. Borucka. 2014. „Ocena mikrokrążenia za pomocą laserowej przepływometrii dopplerowskiej u chorych na cukrzycę typu 1”. http://www.wbc.poznan.pl/Content/356509/PDF/index.pdf.
A. I. Stefański, J. Haraźy, K. Narkiewicz (dalej: A.I. Stefański i in.), Nieinwazyjne metody oceny mikrokrążenia siatkówkowego, „Choroby Serca i Naczyń” 2017, nr 6, s.334.
M. J. Turczyńska, P. Krajewski, D. Kęcik, D. Kęcik (dalej: M.J. Turczyńska i in.), Zastosowanie angiografii obwodu siatkówki w praktyce klinicznej, „Klinika Oczna” 2021, nr 4, s.173. DOI: https://doi.org/10.5114/ko.2021.111818.
Hammerstein W, Leide E. The importance of fluorescein angiography in the diagnosis of Stargardt’s macular degeneration. Klin Monbl Augenheilkd 1981; 178(1): 20-23.
E. Amarteifio, E., Wormsbecher, S., Demirel, S., Krix, M., Braun, S., Rehnitz, C., Delorme, S., Kauczor, H. U., & Weber, M. A. (2013). Assessment of skeletal muscle microcirculation in type 2 diabetes mellitus using dynamic contrast-enhanced ultrasound: a pilot study. Diabetes & vascular disease research, 10(5), 468–470. https://doi.org/10.1177/1479164113484165
M. Jędrzejak, P. Loba, M. Kucharczyk-Pospiech, M. Spychała, I. Topolska, M. Wilczyński (M. Jędrzejak i in.), Evaluation of retinal microcirculation in diabetic patients using optical coherence tomography angiography, „Klinika Oczna” 2018, No 1, p.17.
Gajda, Ocena mikrokrążenia kończyn dolnych u chorych z objawami neuropatii cukrzycowej, ze szczególnym uwzględnieniem pacjentów z rozpoznaniem zespołu stopy cukrzycowej, rozprawa na stopień doktora nauk medycznych, napisana pod kierunkiem prof. dr hab. n. med. Grzegorza Dzidy, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Lublin 2023, s.43.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Maciej Dobosz, Justyna Ignarska, Magdalena Ignarska, Agata Kromer, Wojciech Myśliński, Grzegorz Mizerski
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
The periodical offers access to content in the Open Access system under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0
Stats
Number of views and downloads: 54
Number of citations: 0
