Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Peer Review Process
    • Editorial Team
    • Scientific Counsil
    • Features Editors
    • List of reviewers (2024-2025)
    • Ethical Standards
    • Payments
    • Indexing
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • English
  • Język Polski

Historia i Polityka

Państwo, demokracja i walka klas. Uwagi na temat udziału socjalistów w debacie konstytucyjnej w sejmie II kadencji (1928–1930)
  • Home
  • /
  • Państwo, demokracja i walka klas. Uwagi na temat udziału socjalistów w debacie konstytucyjnej w sejmie II kadencji (1928–1930)
  1. Home /
  2. Archives /
  3. No. 13 (20) (2015) /
  4. Artykuły

Państwo, demokracja i walka klas. Uwagi na temat udziału socjalistów w debacie konstytucyjnej w sejmie II kadencji (1928–1930)

Authors

  • Kamil Piskała Uniwersytet Łódzki

DOI:

https://doi.org/10.12775/HiP.2015.007

Keywords

demokracja, walka klas, socjalizm, parlamentaryzm, prawo konstytucyjne

Abstract

The following article discusses Polish Socialists’ participation in the constitutional debate conducted in the Sejm (1928–1930). In the first part, main motives of the criticism formulated by Socialists against constitutional project presented by the Nonpartisan Bloc for Cooperation with the Government (BBWR) are reconstructed. The role played by the constitutional debate in Socialists’ tactic is also presented in this section. Subsequently, on the basis of Socialists’ statements on constitutional issues, I discuss their class-oriented interpretation of parliamentary democracy. I argue that their perception of the modern state and democracy was coherent with the theory of social change and class struggle established in the Polish socialist thought of that time. I notice roots of this theory in specific “optimist historiosophy”, distinctive for the European socialist movement in the 1920s. The beginning of the 1930s started a decline of this optimism and initiated an ideological crisis in the Polish socialist movement.

References

A gdy projekt posła Sławka stał się prawem…, Naprzód, 2.03.1929, s. 4.

A. Czubiński, Centrolew. Kształtowanie się i rozwój demokratycznej opozycji antysanacyjnej w Polsce w latach 1926–1930, Poznań 1963.

A. Próchnik, „Człowiek opatrznościowy”, Robotnik, 15.02.1930, s. 3.

A. Próchnik, Bez kontroli, Robotnik, 18.06.1929, s. 3.

A. Próchnik, Czy demokracja parlamentarna?, Robotnik, 19.02.1929, s. 3.

A. Próchnik, Fałszywa ocena, Robotnik, 12.10.1929, s. 1.

A. Próchnik, Utrwalenie w konstytucji walki rządu z sejmem, Robotnik, 10.03.1929, s. 2.

Ciężkie chmury nad Polską, Dziennik Ludowy, 25.02.1929, s. 1.

Czego chcą oni?, „Dziennik Ludowy, 20.11.1929, s. 2.

D. S. White, Reconsidering European Socialism in the 1920s, Journal of Contemporary History 1981, Vol. 16, No. 2 , s. 251–252.

Dyktator i dyktatura, Dziennik Ludowy, 7.02.1929, s. 2.

Dz.U. 1921, nr 44, poz. 267.

E. Czerwińska, Studium myśli społeczno-politycznej Otto Bauera (1881–1938), t. 2: Utracona demokracja, Poznań 1998, s. 95–100.

F., Sejm na urlopie – parlament przy pracy, Naprzód, 27.07.1929, s. 1.

Faszyzm jako podstawa dyktatorskiej konstytucji zaprojektowanej przez Klub BB, Robotnik, 29.01.1930, s. 3.

H. Diamand, Bezpartyjność a demokracja, Robotnik, 12.06.1929, s. 3, 3.

H. Lieberman, Przelicytowany faszyzm, Naprzód, 4.12.1929, s. 2.

Istotne oblicze demokracji (I), Dziennik Ludowy, 27.02.1929, s. 2.

J. M. B. [J. M. Borski], Drogi dyktatury, Robotnik, 17 I 1929, s. 1.

J. M. B. [J. M. Borski], Lekcja poglądowa, Robotnik, 16.03.1929, s. 1.

J. M. B. [J. M. Borski], Projekt konstytucji BB w oświetleniu jego twórców, Naprzód, 24.02.1929, s. 4.

J. Stańczyk, Wpływ politycznej organizacji klasy robotniczej na akcje zawodowe, Robotnik, 9.01.1929, s. 1.

J. Tomicki, Polska Partia Socjalistyczna 1892–1948, Warszawa 1983, s. 296, 302.

K. Marks, F. Engels, Dzieła, t. 4, Warszawa 1962, s. 516.

M. Niedziałkowski, „Program konstytucyjny” B.B., Robotnik, 8.02.1929, s. 1.

M. Niedziałkowski, Podobieństwa i różnice, Robotnik, 19.03.1929, s. 1.

M. Niedziałkowski, Pogromca „partyjnictwa”, Robotnik, 23.07.1929, s. 1.

M. Niedziałkowski, Polityka demokracji, Robotnik, 5.09.1929, s. 1.

M. Niedziałkowski, Ślepy zaułek, Robotnik, 26.01.1929, s. 1.

M. Niedziałkowski, Wóz albo przewóz, Robotnik, 26.11.1929, s. 1.

M. Porczak, Na Święto Proletariatu, Dziennik Ludowy, 2.05.1929, s. 2.

M. Porczak, Piętnasta rocznica, Dziennik Ludowy, 5.08.1929, s. 2.

M. Salvadori, Karl Kautsky and the Socialist Revolution 1880–1938, London–New York 1990, s. 325–329.

M. Śliwa Polska myśl socjalistyczna 1918–1948, Wrocław 1988.

M. Śliwa, Myśl polityczna Mieczysława Niedziałkowskiego, Warszawa 198, s. 96, 109-111.

M. Waldenberg, Wzlot i upadek Karola Kautsky’ego. Studium z historii myśli społecznej i politycznej, t. 2, Kraków 1972, s. 426–444.

M. Wojtacki, Wstęp [w:] Prace Komisji Konstytucyjnej Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej II kadencji (1928–1930), oprac. M. Wojtacki, Warszawa 2013, s. 21.

Na drodze do bonapartyzmu (II), Dziennik Ludowy, 14.02.1929, s. 1.

Niebezpieczna gra, Naprzód, 16.06.1929, s. 1.

R. Bäcker, Problematyka państwa w polskiej myśli socjalistycznej lat 1918–1948, Toruń 1994, s. 7–15.

Ruch w interesie, Naprzód, 24 I 1929, s .1.

S. Krukowski, Geneza konstytucji z 17 marca 1921 r., Warszawa 1977, s. 300.

S. Michałowski, Myśl polityczna Polskiej Partii Socjalistycznej (1918–1939), Lublin 1994.

S. Michałowski, Polscy socjaliści [w:] Więcej niż niepodległość. Polska myśl polityczna 1918–1939, red. J. Jachymek, W. Paruch, Lublin 2001.

Socjalista, Socjalizm jako wyższa forma gospodarcza, Głos Zagłębia 1929, nr 19, s. 2.

Sprawozdania Stenograficzne z posiedzeń Sejmu (dalej: SSS), pos. 38 z dn. 15.01.1929, ł. 26–27.

SSS, pos. 52 z dn. 22.02.1929, ł. 20.

SSS, pos. nr 39 z 22.01.1929, ł. 41.

St. P. Stęborowski, Geneza Centrolewu 1928–1929, Warszawa 1963, s. 80-81, 90.

W. J., Na drogach rozstroju. Niebezpieczeństwa dyktatury, Robotnik, 10.11.1930, s. 2.

Historia i Polityka

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2015-10-12

How to Cite

1.
PISKAŁA, Kamil. Państwo, demokracja i walka klas. Uwagi na temat udziału socjalistów w debacie konstytucyjnej w sejmie II kadencji (1928–1930). Historia i Polityka. Online. 12 October 2015. No. 13 (20), pp. 107-128. [Accessed 14 May 2026]. DOI 10.12775/HiP.2015.007.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

No. 13 (20) (2015)

Section

Artykuły

License

Nicolaus Copernicus University fully respects the right to privacy and protection of personal data of all authors. The authors’ personal data is not used for commercial and/or marketing purposes.

Stats

Number of views and downloads: 667
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • English
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

demokracja, walka klas, socjalizm, parlamentaryzm, prawo konstytucyjne

cross_check

The journal content is indexed in CrossCheck, the CrossRef initiative to prevent scholarly and professional plagiarism

Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop