Social and Territorial Justice as a Subject of Discourse in the Area of Social Security
DOI:
https://doi.org/10.12775/HiP.2025.023Keywords
social justice, territorial justice, social securityAbstract
The article analyzes the relationship between territorial justice and social security, considering the polarization of territorial spaces and various social doctrines. The study focuses on contemporary challenges related to social security, particularly in the context of growing economic inequalities. The authors attempt to understand the mechanisms that influence the fair distribution of resources, services, and life opportunities across different regions. The aim of the article is to explore the relationship between social justice and the state’s obligations in shaping social order in accordance with the core-periphery theory. It is emphasized that the state should actively work towards reducing inequalities and ensuring conditions for harmonious social development. The research methodology includes an analysis of perspectives present in the literature, allowing for the identification of different approaches to the issues of social and territorial justice. The results of the analysis indicate a varied approach to the issue of distribution.
The article’s contribution to the literature lies in presenting new perspectives on the role of territorial justice in building social security. The authors suggest that sustainable social and economic development is possible only when there is a coherent social policy that considers the specific needs of different regions and communities. The article makes an important contribution to the discussion on the state’s role in ensuring social justice as a key element of social security.
References
Arystoteles. (2008). Etyka nikomachejska, tłum. D. Gromska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Chauvin, T. (2020). Sprawiedliwość społeczna – człowiek i wspólnota w świetle prawa i społecznej nauki Kościoła. Forum Prawnicze, 2(58), 3–21.
Churski, P., Herodowicz, T., Konecka-Szydłowska, B., Perdał, R. (2017). Współczesne wyzwania przemian czynników rozwoju regionalnego w warunkach podejścia zorientowanego terytorialnie, 02/2017 – Working Paper of FORSED Project, Poznań: Zakład Analizy Regionalnej Instytutu Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej UAM.
Drabik, K. (2016). Bezpieczeństwo personalne. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojennej.
Dzierżawski, K. (1995.05.19). Sprawiedliwość tak, ale nie społeczna. Gazeta Wyborcza, 140, 3–4.
Fainstein, S. (2010). The Just City. Ithaca–London: Cornell University Press. DOI: 10.1080/12265934.2013.834643.
Fraser, N. (2009). Scales of Justice: reimagining political space in a globalizing world. New York: Cambridge University Press.
Gierszewski, J. (2013). Bezpieczeństwo społeczne. Studium z zakresu teorii bezpieczeństwa narodowego. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Gierszewski, J. (2018). Bezpieczeństwo społeczne jako dziedzina bezpieczeństwa narodowego. Historia i Polityka, 23(30), 21–38.
Gierszewski, J. (2024). Sprawiedliwość, wolność i subsydiarność jako komponenty bezpieczeństwa społecznego. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Gierszewski, J., Drabik, K., Pieczywok, A. (2020). Bezpieczeństwo kulturowe w trakcie zmian społecznych. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Gierszewski, J., Pieczywok, A. (2019). Społeczny wymiar bezpieczeństwa człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Gierszewski, J., Piwowarski, J. (2016). Theoretical Basics of Societal Security. Security Dimensions. International & National Studies, 2(18), 30–48.
Harvey, D. (1973). Social Justice and the City. Oxford: Blackwell, Revised Edition.
Hayek, F. A. (2020). Prawo, legislacja i wolność. Nowe sformułowanie liberalnych zasad sprawiedliwości i ekonomii politycznej, tłum. G. Łuczkiewicz. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
Hobbes, T. (1954). Lewiatan, tłum. C. Znamierowski. Warszawa: PWN.
Jarosz, M. (2004). Władza, przywileje, korupcja. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Kaufmann, A. (1997). Rechtsphilosophie, wyd. 2. München: Wydawnictwo C.H. Beck.
Kingston, M., Brown, L. (2003.09.09). Rawls-v-Nozick: Liberty for all, or just the rich. The Sydney Morning Herald, 240, 5–6.
Lang, W. (1977). Teoria sprawiedliwości Johna Rawlsa. Państwo i Prawo, 5, 54–63.
Laska, A. (2006). Sprawiedliwość społeczna jako „pojęcie przygodnie sporne”. Świat Idei i Polityki, 6, 85–101.
Maciejewski, M. (2013). Szkic z dziejów idei sprawiedliwości od czasów starożytnych do współczesności. Pobrane z: http://www.bibliotekacyfrowa.pl/Content/41099/01_Marek_Maciejewski.pdf.
Malizia, E. E., Feser, E. J. (1999). Understanding Local Economic Development. Rutgers, NJ: Center for Urban Policy Research.
Nowak, M. (2022). Miasto a sprawiedliwość społeczna w ujęciu terytorialnym. W: P. Churski (red.). Prawo do miasta a wyzwania polityki miejskiej w Polsce (ss. 129–177). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Nozick, R. (2010). Anarchia, państwo, utopia, tłum. P. Maciejko, M. Szczubiałka. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia.
Olubiński, A. (2018). Aktywność i działanie jako forma edukacji do samorealizacji czy zniewolenia? W świetle założeń edukacji humanistycznej i krytyczno-emancypacyjnej. Kraków: Wydawnictwo Impuls.
Perelman, Ch. (1959). O sprawiedliwości. Warszawa: PWN.
Pirie, G. (1983). On Spatial Justice. Environment and Planning, 15(4), 468–473.
Pliszka, T. (2005). Nierówności społeczne a zagrożenia z nich wynikające. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 6, 449–458.
Potrzeszcz, J. (2022). Sprawiedliwość społeczna w poglądach Antoniego Szymańskiego. Studia Prawnicze KUL, 1(89), 223–245.
Radziewicz-Winnicki, A. (2001). Jubileusz 5-lecia powstania kwartalnika. Auxilium Sociale – Wsparcie Społeczne, 3–4.
Rawls, J. (1994). Teoria sprawiedliwości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Rawls, J. (1999). A Theory of Justice. Cambridge, Massachusetts: The Belknap Press of Harvard University Press.
Saar, M. (2022). Czy społeczeństwo może być sprawiedliwe? Friedrich August von Hayek o pojęciu sprawiedliwości społecznej. Political Dialogues, 2, 65–85
Sabine, W., Madanipour, A., Schmitt, P. P. (2021). Place-based development, and spatial justice. European Planning Studies, 30(1), 1–16.
Sarkowicz, J., Stelmach, R. (1998). Filozofia prawa XIX i XX wieku. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Sen, A. (1980). Equality of What? W: S. M. McMurrin, Tanner Lectures on Human Values Cambridge: University of Utah Press, Salt Lake City. Cambridge University Press.
Sen, A. (1985). Well-Being, Agency and Freedom: The Dewey Lectures 1984. Journal of Philosophy, 4, 169–221.
Sen, A. (1990). Justice: Means versus Freedoms. Philosophy and Public Affairs, 19(2), 111–121.
Sen, A. (2000). Nierówności. Dalsze rozważania, tłum. I. Topińska. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Sobczak, E. (red.). (2020). Regionalne i lokalne uwarunkowania rozwoju gospodarki Polski. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Soja, E. (2010). Seeking Spatial Justice. Minneapolis–London: University of Minnesota Press.
Soja, E. W. (2008.03.12–14). The city and spatial justice. Conference paper at: Spatial Justice. Université Paris Ouest Nanterre La Défense.
Sokolewicz, W. (2003). Komentarz do art. 2. W: L. Garlicki (red.). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, t. 4. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.
Tomasz z Akwinu. (1970). Suma teologiczna, oprac. i tłum. F. W. Bednarski. Londyn: Wydawnictwo „Veritas”.
Turner, J. H. (1998). Socjologia. Koncepcje i ich zastosowanie, tłum. E. Różalska. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Uwayezu, E., De Vries, W. T. (2018). Indicators for measuring spatial justice and land tenure security for poor and low-income urban dwellers. Land, 7(3), 7.
Wilkin, J. (1997). Efektywność a sprawiedliwość jako problem ekonomiczny. W: J. Wilkin (red.). Efektywność a sprawiedliwość. Warszawa: Wydawnictwo „Key Text”.
Young, H. P. (2003). Sprawiedliwy podział, tłum. J. Haman, M. Jasiński. Warszawa: Wydawnictwo Scholar.
Ziembiński, Z. (1996). Sprawiedliwość społeczna jako pojęcie prawne. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe.
Zimbardo, P. G. (2008). Psychologia zła z perspektywy sytuacyjnej. W: A. G. Miller (red.). Dobro i zło z perspektywy psychologii społecznej (ss. 35–73). Kraków: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Janusz Gierszewski, Andrzej Pieczywok

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Nicolaus Copernicus University fully respects the right to privacy and protection of personal data of all authors. The authors’ personal data is not used for commercial and/or marketing purposes.Stats
Number of views and downloads: 92
Number of citations: 0