Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Peer Review Process
    • Editorial Team
    • Scientific Counsil
    • Features Editors
    • List of reviewers (2024-2025)
    • Ethical Standards
    • Payments
    • Indexing
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • English
  • Język Polski

Historia i Polityka

Poland’s Security in the Political Thought of the Polish People’s Party after 1990: An Outline of the Problem
  • Home
  • /
  • Poland’s Security in the Political Thought of the Polish People’s Party after 1990: An Outline of the Problem
  1. Home /
  2. Archives /
  3. No. 51 (58) (2025) /
  4. Artykuły

Poland’s Security in the Political Thought of the Polish People’s Party after 1990: An Outline of the Problem

Authors

  • Marcin Wichmanowski Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Politologii i Dziennikarstwa, Lublin https://orcid.org/0000-0001-5748-7946

DOI:

https://doi.org/10.12775/HiP.2025.004

Keywords

security, political thought, people’s (peasants) movement, Polish People’s Party

Abstract

Ever since the beginning of the systemic transformation in Poland, the Polish People’s Party (PSL) has been a permanent element of the political scene. In the space of the Party’s political thought, there are issues related to the axiological foundations of activity, including the issue of ensuring Poland’s security. According to PSL, the factor introducing a sense of security is to safeguard the individual, family and national existence of Poles. The People’s Party has always emphasized the need to ensure the sovereignty of the state, to protect its borders and Polish citizens residing outside the territory of the Republic of Poland. Attention was drawn to the need to develop good relations with neighbours and other countries. The party has made several updates in its political thought regarding security issues, enriching it with new content corresponding to emerging challenges. In the 1990s, in PSL programs, the issue of security was perceived traditionally, as the security of the state and its defence. In the following years, state security was to be achieved thanks to many national or international projects, that is, among others, Poland’s entry into the Euro-Atlantic structures, cooperation with neighbours, activities in the framework of CEFTA, improvement of ecological security, and, most recently – the fight against the COVID-19 pandemic, modernization of the army, and assistance for Ukraine. As followers of the “third way”, the People’s Party postulates pluralism in the economy as significant for state security.

References

Dąbrowski, S. (1992). Przełomowa dekada 1980–1990. Rocznik Dziejów Ruchu Ludowego, 27, 45–60.

[Dwanaście] 12 Gwarancji Trzeciej Drogi. (2023). Warszawa: KKW Trzecia Droga PSL – PL2050 Szymona Hołowni. Pobrane z: https://www.psl.pl/12-gwarancji-trzeciej-drogi/.

Gmitruk, J. (2003). Ruch ludowy w Polsce. Zarys dziejów. Warszawa: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego.

Gmitruk, J. (2012). Kwestia własności ziemi i bezpieczeństwa żywnościowego w programie Polskiego Stronnictwa Ludowego – Odrodzenie. W: J. Gmitruk, A. Indraszczyk, S. Stępka (red.). Partie i ruchy chłopskie i ludowe w Europie wobec problemów współczesności. Ziemia, rolnictwo, bezpieczeństwo (ss. 47–77). Warszawa: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Wydział Nauk Humanistycznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Grządkowski, P. (2012). Priorytety programowe Polskiego Stronnictwa Ludowego w kampaniach wyborczych do parlamentu w latach 1991–2011. W: J. Gmitruk, A. Indraszczyk, S. Stępka (red.). Partie i ruchy chłopskie i ludowe w Europie wobec problemów współczesności. Ziemia, rolnictwo, bezpieczeństwo (ss. 79–93). Warszawa: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Wydział Nauk Humanistycznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Indraszczyk, A. (2008). Problem bezpieczeństwa państwowego i międzynarodowego w programach polskich partii politycznych. Doctrina. Studia społeczno-polityczne, 5, 31–48.

Jachymek, J. (1993). Neoagraryzm i trzecia droga. Przebudowa i walka o nową Polskę. Lublin: Oficyna Wydawnicza „Czas”.

Jachymek, J. (2008). Współczesna myśl polityczna ruchu ludowego. W: E. Maj, A. Wójcik (red.). Myśl polityczna w Polsce po 1989 roku. Wybrane nurty ideowe (ss. 161–181). Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Jakiej Polski chcemy. Dokumenty programowe. (1991). Warszawa: PSL.

Koalicja SLD-PSL po roku (dorobek, problemy, wnioski). (1994). Warszawa: PSL.

V Kongres Polskiego Stronnictwa Ludowego. Dokumenty programowe. (1997). Warszawa: PSL.

VI Kongres Polskiego Stronnictwa Ludowego. Dokumenty programowe. (1998). Warszawa: PSL.

VII Kongres Polskiego Stronnictwa Ludowego. Dokumenty programowe. (2000). Warszawa: PSL.

VIII Kongres Polskiego Stronnictwa Ludowego. Dokumenty programowe. (2004). Warszawa: PSL.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (1997). Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483.

Krzeczunowicz, A. (1999). Krok po kroku. Polska droga do NATO 1989–1999. Kraków: Znak.

Łukaszewicz, A. (2001). Nauka, innowacje, technologia. W: M. Dobroczyński, A. Jasińska (red.). Wiek wielkich przemian (ss. 71–88). Warszawa–Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Nadzwyczajny IX Kongres PSL. „Stawiamy na normalność – Polska lepszych szans”. Deklaracja programowa Polskiego Stronnictwa Ludowego, Warszawa 15 kwietnia 2007 r. (2007). Warszawa: PSL.

Narodowe priorytety PSL na lata 2007–2011. Komitet Wyborczy PSL Warszawa 2007. (2007). Warszawa: PSL.

O kształtowanie szans rozwoju dla Polski. IV Kongres Polskiego Stronnictwa Ludowego. Uchwała programowa. (1995). W: O kształtowanie szans rozwoju dla Polski. Dokumenty programowe. Warszawa: PSL.

Program polityczny i społeczno-gospodarczy Polskiego Stronnictwa Ludowego (w ujęciu tezowym). (1990). Warszawa: PSL.

Program polityczny i społeczno-gospodarczy. Deklaracja ideowa. (1996). Warszawa: PSL.

Program Polskiego Stronnictwa Ludowego 2023. (2023). Pobrane z: https://www.psl.pl/program/.

Program społeczno-gospodarczy Polskiego Stronnictwa Ludowego. VIII Kongres PSL, Warszawa 23 X 2004. (2004). Warszawa: PSL.

Program. Punkty dla Polski – kierunki prezydentury Waldemara Pawlaka. (2012). W: I. Słodkowska, M. Dołbakowska (red.). Wybory prezydenckie 2010. Programy kandydatów (ss. 135–146). Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN.

Stawiamy na normalność – Polska lepszych szans. Deklaracja programowa Polskiego Stronnictwa Ludowego, Warszawa 15 kwietnia 2007. (2007). Warszawa: PSL.

Stenogram XI Nadzwyczajnego Kongresu ZSL „Kongresu Odrodzenia Ruchu Ludowego”, 27–29 XI 1989. (1989). Archiwum Zakładu Historii Ruchu Ludowego w Warszawie, PSL – Odrodzenie, sygn. 11-13.

Szamik, J. (2016). Polskie Stronnictwo Ludowe 1990–2005. Warszawa: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego.

Wójciak, K. (2012). Bezpieczeństwo ekologiczne w działalności Polskiego Stronnictwa Ludowego w latach 2004–2011. W: J. Gmitruk, A. Indraszczyk, S. Stępka (red.). Partie i ruchy chłopskie i ludowe w Europie wobec problemów współczesności. Ziemia, rolnictwo, bezpieczeństwo (ss. 123–143). Warszawa: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Wydział Nauk Humanistycznych Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Wystąpienie Posła Janusza Dobrosza. (1998). W: Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu RP III Kadencji. Posiedzenie nr 13. 4 i 5 marca 1998 (ł. 86–87). Pobrane z: https://orka2.sejm.gov.pl/Stenogramy3.nsf/main?OpenForm&Seq=1#top.

Wystąpienie Posła Romana Jagielińskiego. (1998). W: Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu RP III Kadencji. Posiedzenie nr 1. 4 i 5 marca 1998 (ł. 99–100). Pobrane z: https://orka2.sejm.gov.pl/Stenogramy3.nsf/main?OpenForm&Seq=1#top.

Wystąpienie Premiera Waldemara Pawlaka. (1992). W: Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu RP I Kadencji. Posiedzenie nr 19. 1, 2, 3 i 4 lipca 1992 (ł. 7–13). Pobrane z: https://orka2.sejm.gov.pl/Stenogramy1.nsf/main?OpenForm&Seq=1#top.

Wystąpienie Premiera Waldemara Pawlaka. (1993). W: Sprawozdanie stenograficzne z posiedzenia Sejmu RP II Kadencji. Posiedzenie nr 2. 8, 9 i 10 listopada 1993 (ł. 4–13). Pobrane z: https://orka2.sejm.gov.pl/Stenogramy2.nsf/main?OpenForm&Seq=1#top.

Żywią, bronią, gospodarują. Dokumenty programowe. (1993). Warszawa: PSL.

Historia i Polityka

Downloads

  • pdf (Język Polski)

Published

2025-03-20

How to Cite

1.
WICHMANOWSKI, Marcin. Poland’s Security in the Political Thought of the Polish People’s Party after 1990: An Outline of the Problem. Historia i Polityka. Online. 20 March 2025. No. 51 (58), pp. 57-71. [Accessed 18 September 2026]. DOI 10.12775/HiP.2025.004.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

No. 51 (58) (2025)

Section

Artykuły

License

Copyright (c) 2025 Marcin Wichmanowski

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Nicolaus Copernicus University fully respects the right to privacy and protection of personal data of all authors. The authors’ personal data is not used for commercial and/or marketing purposes.

Stats

Number of views and downloads: 234
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • English
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

security, political thought, people’s (peasants) movement, Polish People’s Party

cross_check

The journal content is indexed in CrossCheck, the CrossRef initiative to prevent scholarly and professional plagiarism

Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop