Politics of Memory in the Context of Poland’s External Security after 2015
DOI:
https://doi.org/10.12775/HiP.2025.002Keywords
politics of memory, Poland’s external security, Law and Justice partyAbstract
The purpose of the research presented in this article was to answer the question of how, after 2015 (in which the Law and Justice party won the parliamentary and presidential elections), the contents of the politics of memory were used by Polish foreign policy authorities to define and specify Poland’s external security. In order to solve the problem raised, two complementary research methods were used (analysis of narrative structures and content analysis). Thanks to the adopted research perspective, it became possible for a multifaceted consideration of statements and documents produced during the period under study, in which the authorities competent in the field of foreign policy presented the directions of creating and understanding Poland’s security, doing so by undertaking narratives of memory. The study paid attention to three thematic areas: relations with the Russian Federation, relations with Ukraine, and the construction of the state’s image in service of security.
References
Cichocki, M. A. (2005). Władza i pamięć. Kraków: Ośrodek Myśli Politycznej.
Euractiv.pl. (2017). Exposé ministra Waszczykowskiego. Pobrane z: https://www.euractiv.pl/section/polityka-zagraniczna-ue/press_release/minister-witold-waszczykowski-o-priorytetach-polskiej-dyplomacji-w-2017-roku/.
Grabowski, K. A. (2019). Polityka historyczna versus bezpieczeństwo państwa. W: Z. Polcikiewicz, P. Siemiątkowski, P. Tomaszewski (red.). Współczesne wyzwania polityki bezpieczeństwa państwa (ss. 49–51). Toruń: Wyd. Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa.
Instytut Pamięci Narodowej. (2020). IPNtv: Kłamstwo Katyńskie – od Stalina do Gorbaczowa. Pobrane z: https://ipn.gov.pl/pl/80-rocznica-zbrodni-kat/historia-z-ipn/101718,IPNtv-Klamstwo-Katynskie-od-Stalina-do-Gorbaczowa.html.
Kałużna, J. (2015). Pamięć zbiorowa a kształtowanie świadomości w zakresie bezpieczeństwa: wpływ polityki historycznej na postrzeganie roli kobiet w siłach zbrojnych na przykładzie żołnierek i powstanek. W: I. Andruszkiewicz, M. Skarżyński (red.). Jednostka wobec wyzwań zmieniającego się środowiska bezpieczeństwa (ss. 195–200). Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Katyń 1940. (2013). Katyń w Strasburgu. Pobrane z: https://katyn.ipn.gov.pl/kat/histori/walka-o-prawde/katyn-w-strasburgu/3658,Skargi-katynskie-przed-Europejskim-Trybunalem-Praw-Czlowieka-w-Strasburgu.html.
Kordas, J. (2014). Polska – Ukraina – Rosja: polityka bieżąca i historyczna w latach 2004–2014 (do 25 maja). Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Securitate et Educatione Civili, 4, 72–89.
Kula, M. (2004). Między przeszłością a przyszłością: o pamięci, zapominaniu i przewidywaniu. Poznań: Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.
Lebow, R. N., Kansteiner, W., Fogu, C. (red.). (2006). The Politics of Memory in Postwar Europe. Durham–London: Duke University Press.
Levy, D. (2021). Memory Practices and Theory in a Global Age. W: G. Delanty, S. P. Turner (red.). Routledge International Handbook of Contemporary Social and Political Theory (ss. 501–511). Oxon–New York: Routledge.
Materski, W. (2012). Problem rehabilitacji ofiar zbrodni katyńskiej w stosunkach polsko-rosyjskich. Nowa Polityka Wschodnia, 1(2), 39–53.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych. (2017). Strategia Polskiej Polityki Zagranicznej 2017–2021. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/dyplomacja/strategia.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych. (2018). Informacja Ministra Spraw Zagranicznych o zadaniach polskiej polityki zagranicznej w 2018 roku. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/dyplomacja/expose-2018.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych. (2019). Minister Jacek Czaputowicz o priorytetach polskiej dyplomacji w 2019 roku. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/dyplomacja/minister-jacek-czaputowicz-o-priorytetach-polskiej-dyplomacji-w-2019-roku.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych. (2023). Informacja Ministra Spraw Zagranicznych o zadaniach polskiej polityki zagranicznej w 2023 r. Pobrane z: https://www.gov.pl/web/dyplomacja/informacja-ministra-spraw-zagranicznych-o-zadaniach-polskiej-polityki-zagranicznej-w-2023-r.
Muzeum Historii Polski. (2020). Kłamstwo katyńskie. Pobrane z: https://muzhp.pl/wiedza-on-line/klamstwo-katynskie.
Nijakowski, L. M. (2006). Baron Münchhausen, czyli o polskiej polityce pamięci. Przegląd Polityczny, 75, 54–63.
Onet Wiadomości. (2015). Waszczykowski dla „Gazety Wyborczej”: zaskarżymy Rosję, tak jak oni nas za Katyń skarżyli. Pobrane z: https://wiadomosci.onet.pl/kraj/waszczykowski-dla-gazety-wyborczej-zaskarzymy-rosje-tak-jak-oni-nas-za-katyn-skarzyli/14qmj8.
Ponczek, E. (2011). Polityka historyczna – od refleksji politycznej do racji stanu (ogląd z perspektywy polskiej). Athenaeum. Polskie studia politologiczne, 28, 167–191.
Ponczek, E. (2015). Polityka historyczna a geopolityczny wymiar bezpieczeństwa (ogląd z perspektywy polskiej). W: M. Fałdowska, A. Wielomski (red.). Bezpieczeństwo we współczesnej myśli politycznej (ss. 171–194). Warszawa: Wydawnictwo von Borowiecky.
Portal Samorządowy. (2020). Szef MSZ: nie godzimy się na fałszowanie historii dotyczącej II wojny światowej. Pobrane z: https://www.portalsamorzadowy.pl/polityka-i-spoleczenstwo/szef-msz-nie-godzimy-sie-na-falszowanie-historii-dotyczacej-ii-wojny-swiatowej,179866.html.
Prezydent.pl. (2022). Polska nigdy nie pogodziła się ze zbrodnią katyńską i jej konsekwencjami. Pobrane z: https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wypowiedzi-prezydenta-rp/wystapienia/prezydent-polska-nigdy-nie-pogodzila-sie-ze-zbrodnia-katynska-i-jej-konsekwencjami-enua,52005.
Prezydent.pl. (2023a). M. Przydacz: Wśród priorytetów Prezydenta RP kwestie bezpieczeństwa. Pobrane z: https://www.prezydent.pl/kancelaria/aktywnosc-ministrow/m-przydacz-wsrod-priorytetow-prezydenta-kwestie-bezpieczenstwa,63225.
Prezydent.pl. (2023b). Przemówienie Prezydenta RP na Zamku Królewskim w Warszawie. Pobrane z: https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wypowiedzi-prezydenta-rp/wystapienia/przemowienie-prezydenta-rp-na-zamku-krolewskim-w-warszawieplenua,66667.
Ratke-Majewska, A. (2022). Konflikt pamięci. Polska po przemianach systemowych 1989 roku. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Rzeczpospolita. (2013). Klęska Katynia w Strasburgu. Pobrane z: https://www.rp.pl/wydarzenia/art12800281-kleska-katynia-w-strasburgu.
Rzeczpospolita. (2016). Pełna treść exposé Witolda Waszczykowskiego. Pobrane z: https://www.rp.pl/polityka/art11222611-pelna-tresc-expose-witolda-waszczykowskiego.
wPolityce.pl. (2019). Waszczykowski: „Obawiam się, że wrócą w jakiejś formie kłamstwa o Katyniu. Może pogłębione o to, że »należało ich zamordować«”. Pobrane z: https://wpolityce.pl/polityka/479982-waszczykowski-obawiam-sie-ze-wroca-klamstwa-o-katyniu.
Wyszczelski, L. (2015). „Anty-Katyń” jako zagrożenie bezpieczeństwa narodowego Polski. W: M. Fałdowska, A. Wielomski (red.). Bezpieczeństwo we współczesnej myśli politycznej (ss. 269–294). Warszawa: Wydawnictwo von Borowiecky.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Anna Ratke-Majewska

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Nicolaus Copernicus University fully respects the right to privacy and protection of personal data of all authors. The authors’ personal data is not used for commercial and/or marketing purposes.Stats
Number of views and downloads: 163
Number of citations: 0