The Polish-Czechoslovak Union and Its Political Principles as a Model of a Collective Security System
DOI:
https://doi.org/10.12775/HiP.2021.029Keywords
obrona kolektywna, II wojna światowa, stosunki polsko-czechosłowackie, unia polsko-czechosłowackaAbstract
The aggression of Hitler’s Germany and Soviet Russia made the politicians of Poland and Czechoslovakia aware of the need to create a collective security system that would effectively protect them from the attacks of their stronger states after the war. In the beginnings of October 1939, Czech and Slovak politicians started polling contacts with the Polish government in exile. However, due to the lack of a uniform political representation of the Czechoslovak state towards the Allies, the meetings could be limited to an exchange of views. Only the recognition of the Czechoslovak National Committee, led by Edvard Beneš, by Great Britain and France as the only representation of the Czechoslovak Republic created the opportunity for more concrete talks. As a result, the Political Committee of the Council of Ministers developed the Principles of the Constitutional Act of the Union of Poland and Czechoslovakia. In this document, proposals for the principles of the political system of the proposed union were presented, including those in the field of defence. Due to the fact that the project provided for the possibility of extending the proposed union to other Central European states, the presented regulations constituted a project of model solutions for the creation of a collective defence system in this region of the continent. The article is devoted to these issues.
References
Balcerak, W. (1970). Koncepcje integracyjne w polskiej polityce zagranicznej (1918–1939). Dzieje Najnowsze, 1, 31–56.
Banaszak, B. (2004). Prawo konstytucyjne. Warszawa: C.H. Beck.
Batowski, H. (1984). Z dziejów dyplomacji polskiej na obczyźnie (wrzesień 1939–lipiec 1941). Kraków–Wrocław: Wydawnictwo Literackie.
Beneš, E. (1947). Paměti. Od Mnichova k nové válce a k novému vitězstvi. Praha: Orbis.
Borzym, A. (2007). Polscy Ojcowie Europy. Warszawa: Wydawnictwo Trio.
Černy, J. (1979). Nová orientacia zahtaničnej polityky Československa (1939–1948). Praha.
Fierlinger, Z. (1949). Ve službách ČSR. Od přepadeni SSSRdo konce druhé světové války. Praha: Nakladatelství Svoboda.
Gawron, K. (2005). Stosunki polsko-czechosłowackie w latach 1918–1939 jako przyczynek do badań nad konfederacją polsko-czechosłowacką 1939–1943. Historia i Polityka, 1, 74–78. DOI: 10.12775/HiP.2005.003.
Haręża, G. (2002). Z problematyki paneuropeizmu w Drugiej Rzeczypospolitej. W: M. Maciejewski, M. Marszał (red.). Doktryny polityczne i prawne u progu XXI wieku. Wybrane problemy badawcze (s. 267–268). Wrocław: Kolonia Limited.
Janáček, F. (1962). Dva smery v začiatkoch národného odboja (október 1939–jún 1940), Bratislava.
Kamiński, M.K. (2005). Edvard Beneš kontra gen. Władysław Sikorski. Polityka władz czechosłowackich na emigracji wobec rządu polskiego na uchodźstwie 1939–1943. Warszawa: Neriton.
Kisielewski, T. (1991). Federacja środkowo-europejska. Pertraktacje polsko-czechosłowackie 1939–1943. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza.
Kolejka, J. (1961). Československo-polské vztahy za druhé světově války. Slezký Sbornik, 4.
Kolendo, I.T. (2015). Unia polsko-czechosłowacka. Projekt z lat 1940–1943. Ukochane dziecko premiera gen. Władysława Sikorskiego. Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy Michał Koliński.
Komarnicki, T. (1947). Próby stworzenia Związku Polsko-Czeskiego w okresie II wojny światowej. Sprawy Międzynarodowe, 2–3, 4.
Komarnicki, T. (1948). Próby stworzenia Związku Polsko-Czeskiego w okresie II wojny światowej. Sprawy Międzynarodowe, 1.
Komarnicki, W. (1922). Polskie prawo polityczne. Warszawa: F. Hoesick.
Korpalska, W. (1981). Władysław Eugeniusz Sikorski. Biografia polityczna. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Kowalski, W.T. (1973). Wielka Koalicja 1941–1945, t. 1. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej.
Kowalski, W.T. (1979). Walka dyplomatyczna o miejsce Polski w Europie 1939–1945. Warszawa: Książka i Wiedza.
Král, V. (1953). O Masarykové a Benešové kontrrevoluni protisoveštské polityce. Praha: SNPL – Státní nakladatelství politické literatury.
Makowski, J. (1935). Współczesne formy bezpieczeństwa zbiorowego. Warszawa: s.n.
Olszewski, H. (1973). Podejście historyczne w prawoznawstwie. W: A. Łopatka (red.). Metody badania prawa (s. 16–17). Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Orzechowski, M. (1979). Czechosłowacja w polskiej myśli politycznej w okresie II wojny światowej. W: Polska myśl polityczna XIX i XX wieku. Polska i jej sąsiedzi, t. 1. Wrocław: Ossolineum.
Otáhlov, L., Otáhlov, M. (1967). K problematice plánů na uspořadáni středni a východni Evropy. Sbornik Historický, 15.
Przybylski, H. (1972). Front Morges w okresie II Rzeczypospolitej. Warszawa: PWN.
Szymankiewicz, B. (2013). Koncepcje sojuszy polsko-czechosłowackich 1919–1943. Historia Slavorum Occidentis, 1(4), 165–178.
Tombiński, J. (1995). Początki ruchu paneuropejskiego w Polsce. Prace Historyczne, 118, 83–93.
Turlejska, M. (1972). Spór o Polskę. Szkice historyczne. Warszawa: Czytelnik.
Wandycz, P.S. (1956). Czechoslovak-Polish Confederationand the Great Powers 1940–1943. Bloomington: Greenwood Press.
Zabiełło, S. (1970). O rząd i granice. Walka dyplomatyczna o sprawę polską w II wojnie światowej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax.
Zgórniak, M. (1997). Z problematyki polityczno-wojskowej Polski i Czechosłowacji w latach 1921–1938. W: M. Pułaski (red.). Z dziejów Europy Środkowej w XX wieku. Studia ofiarowane Henrykowi Batowskiemu w 90. rocznicę urodzin (s. 95–108). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Korespondencja między ambasadorem RP w Pradze Kazimierzem Papée i ministrem spraw zagranicznych Czechosłowacji Kamilem Kroftą, Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. 19, k. 16–19.
Notatka ambasadora Edwarda Raczyńskiego z rozmowy z prezydentem Republiki Czeskiej w dniu 23 sierpnia 1940 r., Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. 19, k. 65.
Odpowiedź ministra Augusta Zaleskiego na pismo premiera Sikorskiego z dnia 25 listopada 1940 r. w sprawie odpowiedzi stronie czechosłowackiej z dnia 26 listopada 1940 r., Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. 19, k. 171–172.
Organizacja Sił Zbrojnych Państwa Związkowego Polsko-Czechosłowackiego. Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów. Sygn. 19, k. 251–254.
Pisma różnych polityków i urzędników kierowanych do gen. Sikorskiego w sprawach czechosłowackich, Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. 19, k. 22–78.
Pismo dyrektora Biura Prezydialnego Rady Ministrów z dnia 2 września 1940 r. informujące o podjęciu przez Radę Ministrów uchwały o zainicjowaniu nowego zbliżenia polsko-czechosłowackiego, Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. PRM K 15, k. 1.
Pismo gen. Sikorskiego do prezydenta Beneša z dnia 9 lipca 1940 r., Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. 19, k. 21.
Pismo prezydenta Beneša do premiera Sikorskiego z dnia 5 lipca 1940 r., Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. 19, k. 20.
Pismo prezydenta Czechosłowacji Edvarda Beneša do prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 września 1938 r., Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. 19, k. 14.
Pismo prezydenta Mościckiego do prezydenta Beneša z dnia 27 września 1938 r., Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. 19, k. 15.
Protokół posiedzenia Komitetu Politycznego z dnia 14 stycznia 1941 r., Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. PRM 38B, k. 26.
Sprawa ustroju związku państwowego w Europie Środkowej – referat Mariana Seydy z dnia 27 stycznia 1941 r., Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. PRM 38C, k. 2–3.
Uchwały Komitetu Politycznego z dnia 14 marca 1941 r., Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. PRM 38B, k. 94–97.
Uwagi Augusta Zaleskiego do projektu Beneša z dnia 5 listopada 1940 r., Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. 19, k. 94–95.
Uwagi do memorandum Jego Ekscelencji Prezydenta Republiki Czechosłowackiej z dnia 1 listopada 1940 r., Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. PRM K 15, k. 3–5.
Uwagi do projektu Aktu Konstytucyjnego Związku Polski i Czechosłowacji, Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. PRM 38C, k. 50.
Wymiana poglądów na temat współpracy polsko-czechosłowackiej po obecnej wojnie, memorandum prezydenta Beneša z dnia 1 listopada 1940 r., Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. 19, k. 80–90. Tekst polski memorandum, IPMS, PRM sygn. 19, k. 137–146.
Zasady Aktu Konstytucyjnego Związku Polski i Czechosłowacji, Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum Sikorskiego w Londynie, Zespół Prezydium Rady Ministrów, sygn. PRM 38C, k. 25–38.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2021 Piotr Krzysztof Marszałek
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Nicolaus Copernicus University fully respects the right to privacy and protection of personal data of all authors. The authors’ personal data is not used for commercial and/or marketing purposes.Stats
Number of views and downloads: 698
Number of citations: 0
