Aktywność Nathaniela Mayera Victora Rothschilda, 3. barona Rothschilda (1910–1990), w życiu politycznym i społecznym Wielkiej Brytanii
DOI:
https://doi.org/10.12775/HiP.2026.003Słowa kluczowe
Holocaust i historia Żydów w XX wieku, historia polityczna Wielkiej Brytanii, historia wywiadu i kontrwywiadu, historia brytyjskiej arystokracjiAbstrakt
W artykule przeanalizowano życie i działalność Victora Rothschilda, 3. barona Rothschilda (1910–1990), podkreślając jego znaczący wkład w brytyjskie życie polityczne, społeczne i naukowe. Tekst ukazuje drogę życiową członka tej znanej europejskiej rodziny żydowskich bankierów od burzliwego dzieciństwa i młodości, naznaczonych piętnem antysemityzmu, aż do kariery naukowej i politycznej. Dużo uwagi poświęcono zaangażowaniu Rothschilda w działalność wywiadowczą podczas II wojny światowej, w tym jego udziałowi w operacjach MI5 oraz związanemu z tym polskiemu wątkowi jego biografii. Szczegółowo omówiono również temat sporów i oskarżeń o domniemane szpiegostwo polityka na rzecz sowieckiego wywiadu. Na podstawie bogatej – przede wszystkim anglojęzycznej – literatury przedmiotu ukazano Victora Rothschilda jako wielowymiarową postać przedstawiciela brytyjskiej elity, którego wkład i postawa życiowa wywarły znaczący wpływ na rozwój brytyjskiej polityki w XX w.
Bibliografia
Allen, L. (2020). Polish soldier’s ‘'fishy’ sabotage tale. Pobrane z: http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/5307448.stm.
Annan, N., Ferguson, J. (1996). Obituary: Teresa, Lady Rothschild. Pobrane z: https://www.independent.co.uk/news/people/obituary-teresa-lady-rothschild-5613796.html.
Cooper, J. (2011). Nathaniel Mayer Rothschild (1840—1915), the last of the shtadlanim. Jewish Historical Studies, 43, 125–139. DOI: https://www.jstor.org/stable/29780149.
Ferguson, N. (2003). All the gifts but contentment. Pobrane z: https://www.telegraph.co.uk/culture/books/3591716/All-the-gifts-but-contentment.html.
Ferguson, N. (2016). Dom Rothschildów. Bankierzy świata 1849–1999, t. 2. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Friedman, D. (2009). Pannonica. Pobrane z: https://forward.com/culture/119145/pannonica/.
Gryn, N. (2009). Dame Miriam Rothschild, Jewish Women’s Archive. Pobrane z: https://jwa.org/encyclopedia/article/rothschilddame-miriam.
Hamilton, N. (1986). Monty: The Final Years of the Field Marshall 1944–1976. New York: McGraw-Hill.
Harmoush, M. K. (2021). Cambridge Apostles: Religion. European Journal of English Language and Literature Studies, 10(2), 15–29. DOI: https://doi.org/10.37745/ejells.2013/vol10no2pp.15-29.
Hinsztejn, A., Sierow, I. (2019). Tajemnice walizki generała Sierowa. Dzienniki pierwszego szefa KGB 1939–1963. Konstancin-Jeziorna: Wydawnictwo REA-SJ.
Holland, G. P. (1954). The Rothschild Collection of Fleas. Nature, 173, 1203–1204. DOI: https://doi.org/10.1038/1731203a0.
Hussey, M. (2001). Chance Governs All. Basingstoke: Macmillan.
Hutton, R. (2018a). Agent Jack: The True Story of MI5’s Secret Nazi Hunte. London: Weidenfeld & Nicolson.
Hutton, R. (2018b). Britain’s wartime Jew haters. Pobrane z: https://www.thejc.com/news/features/britain-s-wartime-jew-haters-rober-hutton-agent-jack-antisemitism-ww2- 1.469668?reloadTime=1667900256906.
Johnson, M. H. (2011). Robert Edwards: the path to IVF. Reproductive BioMedicine Online, 23(2), 245–262. DOI: 10.1016/j.rbmo.2011.04.010.
Kenneth, R. (2010). Rothschild, (Nathaniel Mayer) Victor, third Baron Rothschild (1910–1990), zoologist and public servant. Oxford Dictionary of National Biography. DOI: https://doi.org/10.1093/ref:odnb/40176.
Krawczyk, M. (2018). Cambridge. Anglicy w służbie NKWD. Pobrane z: https://histmag.org/Piatka-zCambridge-Anglicy-w-sluzbie-NKWD-16855.
Leith, D. (1994). Rothschild ‘spied as the Fifth Man’. Pobrane z: https://www.independent.co.uk/news/uk/home-news/rothschild-spied-as-the-fifth-man-1444440.html.
Lewis, E., Cormack, A. (2015). The Rothschild List: 1915–2015. A review 100 years on. Newark: The Wildlife Trusts.
Lord Rothschild, 79, a Scientist and Member of Banking Family. (1990.03.22). The New York Times, 16.
Łabuszewska, A. (2016). Walizka oprawcy. Pobrane z: http://labuszewska.blog.tygodnikpowszechny.pl/2016/10/09/walizka-oprawcy/.
McCarthy, M. (2012). Charles Rothschild: The banker who changed the world for good. Pobrane z: https://www.independent.co.uk/climate-change/news/charles-rothschild-the-banker-who-changed-the-world-forgood-7737977.html.
Mielczarek, P. (2012). Obraz szpiega. Pobrane z: http://nakladniewyczerpany.blogspot.com/2012/10/szpieg-i-obraz.html.
Milmo, C. (2020). Wartime spy chief demanded a review of Chequers security after he walked in on Ted Heath in the bath in 1971. Pobrane z: https://inews.co.uk/news/uk/wartime-spy-chief-victor-rothschild-review-chequers-security-tedheath-810954.
Mr Nathaniel Rothschild. Hansard 1803–2005. Pobrane z: https://hansard.millbanksystems.com/people/mr-nathaniel-rothschild/.
Muggeridge, T. M. (2006). Chronicles of Wasted Time. An Autobiography. Vancouver: Regent College Publishing.
Muirhead, C. (2022). Titan of finance, Sir Evelyn de Rothschild dies ‘peacefully at home’ aged 91. Pobrane z: https://www.thisismoney.co.uk/money/markets/article-11404603/Titan-finance-SirEvelyn-Rothschild-diesaged-91.html.
Nathaniel Mayer (Victor) Rothschild (1910–1990). The Rothschild Archive. Pobrane z: https://family.rothschildarchive.org/people/124-nathaniel-mayer-victor-rothschild-1910-1990.
No Sign Rothschild a Soviet Spy, Thatcher Says. (1986.12.06). Los Angeles Times. Pobrane z: https://www.latimes.com/archives/laxpm-1986-12-06-mn-1665-story.html.
Parmar, P. (2015). Playing a most amicable game of musical beds. Pobrane z: https://www.thetimes.co.uk/article/playing-a-most-amicable-game-of-musical-beds-lf9bh68xqsh.
Perry, R. (1994). The Fifth Man. London: Sidgwick & Jackson.
Procner, M. (2024). Kto zabił gen. Sikorskiego? Pobrane z: https://ciekawostkihistoryczne.pl/2024/11/24/kto-zabil-gen-sikorskiego/.
Reeve, S. (1994). Nathaniel Mayer Victor Rothschild, G. B. E., G. M. Third Baron Rothschild. 31 October 1910–20 March 1990. Biographical Memoirs of Fellows of The Royal Society, 39, 364–380. DOI: https://royalsocietypublishing.org/doi/10.1098/rsbm.1994.0021.
Rothschild, H. (2014). Baronowa jazzu. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.
Rothschild, N. M. V. (1977). Meditations of a Broomstick. London: Collins.
Różdżyński, J. (2020). Pamiętniki „kata Polski”. Wstrząsające świadectwo sowieckich zbrodni. Pobrane z: https://dorzeczy.pl/120602/1/pamietniki-iwana-sierowa.html.
Silverman, R. (2012). Death by chocolate. Plot to kill Sir Winston Churchill uncovered. Pobrane z: https://winstonchurchill.org/resources/in-the-media/churchill-in-the-news/death-by-chocolate-plot-tokill-churchill/.
Siroen, J. M. (2021). L’étrange Victor Rothschild, ami de Keynes, de Woolf, de Margaret Thatcher et d’illustres espions. Pobrane z: https://siroenauteur.wordpress.com/2021/07/07/rothschild/.
Walker, F. (2022). Jewish East End of London – Brady Street Cemetery. Pobrane z: https://www.jewisheastend.com/brady.html.
Wierzbicki, J. (2001.01.11). Herbatka u Stalina. Gazeta Wyborcza, 10(3614).
Wright, P. (1991). Łowca szpiegów. Autobiografia oficera brytyjskiego kontrwywiadu. Warszawa: Officina.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Anna Niedbała
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu respektuje prawo do prywatności i ochrony danych osobowych autorów.
Dane autorów nie są wykorzystywane w celach handlowych i marketingowych. Redaktorzy i recenzenci są zobowiązani do zachowania w poufności wszelkich informacji związanych ze złożonymi do redakcji tekstami.
Autor, zgłaszając swój tekst wyraża zgodę na wszystkie warunki i zapisy umowy licencyjnej (określającej prawa autorskie) z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 58
Liczba cytowań: 0
